Erics BIBber Blog

Motivatie van de keuze:
Een boek van Tomas Ross voor een klein prijsje kan ik niet laten liggen, want hij is naar mijn bescheiden mening een van de beste auteurs die Nederland rijk is. Ik ben dan ook benieuwd of hij met dit oudje uit 1998 aan mijn verwachtingen kan voldoen.

De achterflap:
In de ijskoude winter van 1942 reist de jonge Amsterdamse advocaat Anton van Buuren door bezet Europa. Na dagen van ontbering bereikt hij het neutrale Zwitserland. In een versleten aktetas smokkelt hij voor bijna twee miljoen gulden aan effecten mee voor zijn joodse vriend Salomon Pinto.

Zesenvijftig jaar later komt de Australische Sara Pinto, kleindochter van de in Auschwitz vergaste Salomon en Selma Pinto, naar Nederland, op zoek naar het fortuin van haar grootvader, wiens naam opgedoken is in de zogenaamde LiRo-archieven van de collaborerende bank Lippmann, Rosenthal & Co.

Sara weet heg noch steg in Nederland, maar ze vindt algauw Han Douma, een historicus die bij het RIOD werkt en die bijna nog fanatieker achter de waarheid probeert te komen dan Sara zelf.

Samen gaan ze op zoek naar een verleden dat gruwelijker blijkt dan ze ooit hadden kunnen bevroeden. Ze vinden een bizar schemergebied waar de grens tussen “goed” en “fout” is vervaagd en bovendien komen ze erachter dat je het verleden soms maar beter kunt laten rusten...


Bespreking:
Tomas Ross voorstellen hoeft eigenlijk niet meer. Deze veelschrijvende Nederlander met internationale allure,wiens boeken al meermaals bekroond werden, is algemeen bekend bij de liefhebber van het spannende boek. Ook algemeen geweten is dat hij veel van zijn werken ophangt aan feiten uit de twintigste eeuwse Nederlandse geschiedenis. Zo was het vrijgeven van de zogenaamde LiRo-archieven - de documenten die de confiscatie van de bezittingen van gedeporteerde joden gedetailleerd beschreven - de aanleiding die aan de basis ligt van het uit 1998 stammende boek Het Goud van Salomon Pinto..

Salomon Pinto was een Amsterdams joods zakenman die in 1942 de bui ziet aankomen en zijn voorbereidingen treft: hij brengt zijn zoon onder bij niet-joodse kennissen en hij kan een vriend overhalen om zijn aardig kapitaaltje aan spaarcenten naar Zwitserland te smokkelen, om het daar op een zogenaamde nummerrekening te onttrekken aan de bijna alziende oog van de Duitse bezetter.
In 1998 krijgt de Australische Sara Pinto te horen dat de naam van haar grootvader, die in 1943 de dood vond in een Duits uitroeingskamp, voorkomt in de pas vrijgegeven LiRo-archieven. En nieuwsgierig naar zowel haar grootouders als naar hun fortuin, trekt ze naar Amsterdam, waar ze een helpende hand aangeboden krijgt van een ambtenaar van het RIOD, het Rijksinstituur voor Oorlogsdocumentatie. Maar al snel blijkt dat het niet eenvoudig is om het geld op te sporen alsook dat niet iedereen zomaar zijn oorlogsverleden wil prijsgeven.

De auteur is er weer in geslaagd om een fascinerend verhaal aan het papier toe te vertrouwen. Bij wijlen komt zelfs de indruk boven drijven bezig te zijn in een true-crime boek. Tomas Ross levert een mooi afgerond, en zeer vakkundig opgezet, plot af dat regelmatig de lezer verrast, maar toch netjes binnen de grenzen van het geloofwaardige blijft, al komt af en toe iemands laatste adem wel iets te opvallend op het ideale moment.

Dit alles laat hij afspelen tegen een, met veel gevoel voor detail geschilderd, stukje Amsterdam ten tijde van de Duits bezetting om even later hetzelfde nogmaals te presteren met een even doeltreffende beschrijving van diezelfde stad op het eind van de twintigste eeuw.

Ook de personages voelen zeer realistisch aan: geen supermannen of perfect gemodelleerde schoonheidskoninginnen, maar personages die je buur zouden kunnen zijn, elk met hun gebreken, twijfels, hebbelijkheden en geheimpjes. Kortom echte mensen van vlees en bloed.

Toch heeft het boek – en dat kan echt persoonsgebonden zijn, en dus enkel aan mezelf te wijten zijn – een groot minpunt. Om één of andere reden was het niet vooruit te branden. Het lezen ging zelfs zo traag dat het bijna een opdracht werd, en het leesplezier wel zeer ver te zoeken was.

Aan al wie dit leest: als de inhoud van Het goud van Salomon Pinto he wel wat lijkt, laat je dan alsjeblieft niet afschrikken door de vorgie paragraaf, want nogmaals het is absoluut een goed boek.

Mijn score: 5/10

Motivatie van de keuze:
Een nieuwe van Tess Gerristen is altijd iets om naar uit te kijken en die blijft dus niet lang in de winkel – en op de stapel nog te lezen boeken – liggen. Ik zit me op voorhand al te verlekkeren...

De achterflap:
PECCAVI. Dit Latijnse woord is in bloed gekrast op de plek waar een jonge vrouw op gruwelijke wijze is vermoord: IK HEB GEZONDIGD. Het is bedoeld als een kerstgroet die patholoog-anatoom Maura Isles en rechercheur Jane Rizzoli de stuipen op het lijf jaagt. Algauw brengen ze het slachtoffer in verband met de controversiële psychiater Joyce O’Donnell, lid van een sinistere groep die zich de Mefisto Club noemt.
Op Beacon Hill wijden de aanhangers van de Club zich aan de analyse van het kwaad. Kan het wetenschappelijk worden verklaard? Heeft het een fysieke verschijningsvorm? Met behulp van historische gegevens en mysterieuze symboliek, proberen ze een verbijsterende theorie te bewijzen: Satan is onder ons.
Maura en Jane raken verwikkeld in de angstaanjagendste zaak van hun carrière en gaan de confrontatie aan met een boosaardige vijand – wiens werk nog maar net is begonnen...

Bespreking:
Tess Gerritsen hoeft waarschijnlijk niet meer voorgesteld te worden: Deze dame, die in een vroeger leven nog arts was, bouwt nu, met een heel zakelijke kijk, haar succesvolle schrijversloopbaan uit. Evenzobehoeven ook rechercheur Jane Rizzoli en lijkschouwer Maura Isles geen introductie meer, want De Mefisto Club is ondertussen al het zesde deel in de reeks met deze twee dames in de hoofdrollen.

Ditmaal vinden we onze vriendinnen terug bij een gruwelijke moord, met satanische inslag, op een jonge vrouw. Voor Jane goed en wel haar onderzoek gestart heeft, blijkt dat de Mefisto Stichting – een groep die het kwaad bestudeert – met goedkeuring van hogerhand zich mengt in het onderzoek en ze blijken ervan overtuigd dat de duivel aan de basis ligt van deze moord. Voor Jane zijn zulke uitlatingen onzin en het motiveert haar om nog vasthoudender op zoek te gaan naar de dader, die nog maar net begonnen is.

Om maar direct met de deur in huis te vallen: slechts een paar kleine ergernisjes houden dit boek van de maximum score. Zo is het onbegrijpelijk waarom een boek voorzien wordt van de titel De Mefisto club, terwijl er in het verhaal keer op keer  – op één pejoratief bedoelde uitzondering na - gerefereerd wordt naar de Mefisto Stichting. Ook in het origineel is dit onderscheid terug te vinden. Een ander, in de negatieve zin opvallend, feit is het hoge aantal taal- en zetfouten in dit boek. En tot slot moet jammer genoeg ook vastgesteld worden dat er nog een en ander niet verklaard werd in verband met één van de personages: een los eindje dat nog hangt te bengelen aan een voor het het overige strak stukje schrijfkunst, want laat het duidelijk zijn: De Mefisto club is een van de betere, zo niet het beste boek dat Tess Gerritsen tot op de dag van vandaag uit haar pen toverde.

De eerste indruk tijdens het lezen is dat dit boek ofwel een periode gaat afsluiten; want enkele personages die al een tijdje afwezig waren, worden terug ten tonele gevoerd. Maar al snel blijkt dat we eerder van een hernieuwde start kunnen spreken.Met haar vertrouwde vlotte pen doorspekt ze een bijzonder sterk plot met feiten, die deels algemeen bekend zijn, uit overlevering uit oude culturen en godsdiensten om zo tot een geloofwaardig en bovenal zeer fascinerend werkstuk te komen met een ontknoping om U tegen te zeggen.

Tess Gerritsen is als een groot wijnhuis : je bent er zeker van dat ze jaar in jaar uit een  kwalitatief hoog product aflevert, maar niet elk jaar is een topjaar. De Mefisto club daarentegen is van een uitzonderlijk jaar.

Mijn score: 9/10

Motivatie van de keuze:
Dit is weer een recensieboek van Crimezone. De combinatie van coverfoto en titel doen me direct vermoeden dan het boek een vrouwelijk lezerspubliek zal aanspreken. Mijn vrouw beaamt deze stelling direct en volmondig. Tevens is dit wederom een kennismaking met een voor mij onbekend auteur.

De achterflap:
Op een nacht zijn drie nietsvermoedende tieners in het bos getuige van de moord op een vrouw. Darby McCormick en haar twee vriendinnen vluchten, maar laten een spoor achter, wat de wraak van de moordenaar alleen maar vereenvoudigt.
Vijfentwintig jaar later is Darby rechercheur bij de politie van Boston. Als een jonge vrouw midden in de nacht wordt ontvoerd, vindt Darby een onverwachte getuige – een in lompen gehulde vrouw. Ze is ernstig ondervoed en verward.
Uit Darby’s onderzoek blijkt dat de vrouw, Rachel Swanson, al meer dan vijf jaar wordt vermist. Terwijl Darby haar aan de praat probeert te krijgen over de verschrikkingen die ze heeft doorstaan, ontdekt ze dat een moordenaar de FBI en de politie al meer dan twintig jaar heeft weten te misleiden.


Bespreking:
Vermist is het vierde boek van deze Amerikaan uit Boston. Na Denk aan Sarah is dit zijn tweede boek dat naar het Nederlands vertaald werd maar het zou het eerste in een reeks moeten worden met politieagente Darby McCormick in de hoofdrol.

1984. In het fictieve, in de schaduw van Boston gelegen, dorpje Belham zijn drie tieners, waaronder Darby, getuige van de moord op een onbekende vrouw. De dader merkt hen op en probeert zich te ontdoen van deze ongewenste getuigen.
2007. Darby maakt ondertussen deel uit van het politiekorps en helpt bij het onderzoek naar de verdwijning van Carol Cranmore. Terwijl de zoektocht vordert wordt alsmaar duidelijker dat er een uiterst sluwe seriemoordenaar aan het werk is. Zullen ze hem te pakken kunnen krijgen? En zal Carol nog levend teruggevonden kunnen worden?

In het eerste deel, dat in het verleden gesitueerd is en uit vijf hoofdstukken bestaat, vertonen stijl en taalgebruik grote gelijkenissen met jeugdboeken, wat voor een lichte ontgoocheling zorgt. Maar sla het boek astublieft niet dicht en bijt even door want gelukkig hanteert de auteur zeer korte hoofdstukken; en eenmaal overgeschakeld naar het heden past hij zijn schrijfstijl aan, waarna een zeer aangenaam lezend verhaal volgt, dat beeldend verteld wordt.

Zijn vakkundig uitgewerkt plot zit uitstekend in elkaar en hij slaagt er meesterlijk in om de lezer regematig, tot aan het einde toe, te verrassen met geloofwaardige plotwendingen en door spitsvondige verbanden te leggen. Hoe lang zal Hollywood nodig hebben om dit werk, dat zich makkelijk naar film zal laten vertalen, te ontdekken?

Jammer genoeg moet de geloofwaardigheid wel wat inboeten door het gemak waarmee de dader de poltie een stap voor blijft en door de overdaad aan slachtoffers, die gelukkig niet allemaal beschreven worden.

Ondanks enkele kleine minpuntjes is er aan dit boek veel leesplezier te beleven en dicht ik de auteur, mits nog een beetje schaafwerk, binnen een paar jaar een plaats toe tussen de groten van het genre. Niet het perfecte spannende boek, maar toch een aanrader die door een groot publiek - en zeker niet alleen vrouwen -  zal, of op zijn minst kan, gesmaakt worden.

Mijn score: 7/10

Motivatie van de keuze:
Een nieuwe Mankell, dat is altijd weer genieten. Hoewel zijn meest recente werk getuigt van kwalitatieve wisselvalligheid, is een mindere Mankell, nog altijd beter dan menig ander goed boek.

De achterflap:
Na haar terugkeer uit Griekenland wordt archeologe Louise Cantor geconfronteerd met de dood van haar vijfentwintigjarige zoon Henrik. Volgens de politie is het zelfmoord, maar Louise legt zich hier niet bij neer. Ze weet zeker dat Henrik nooit de hand aan zichzelf zou slaan. Louise besluit te onderzoeken waar Henrik de laatste jaren mee bezig was. Ze volgt een spoor dat via Spanje uiteindelijk naar Mozambique voert. Henrik blijkt verwikkeld te zijn geweest in een heftige strijd tegen aids en de meedogeloze, op winst beluste medische industrie.


Bespreking:
Dat Henning Mankell gefascineerd is door het zwarte continent is algemeen geweten, want de problematiek van de Afrikanen, hun uitbuiting en hun uitzichtloos bestaan kwam al in meerdere van zijn boeken om het hoekje gluren. Zo ook in dit boek. De inspiratie die aan de basis ligt van Kennedy’s brein, is de machteloosheid die de auteur ervoer en nog steeds ervaart als hij geconfronteerd word met de gevolgen van AIDS; het virus dat in Afrika verschrikkelijk veel slachtoffers maakt.

We volgen archeologe Louise Cantor die bij haar terugkeer van een opgraving in Griekenland, haar zoon Henrik wil bezoeken, maar hem dood in zijn appartement aantreft. Volgens de gerechtsonderzoekers heeft hij zelf, door een overdosis slaappillen te nemen, afscheid genomen van het leven. Maar Louise kan met dit besluit geen vrede nemen, en vermoedt dat hij vermoord is. In de zoektocht naar haar gelijk, blijkt dat er veel was van Henriks levenswandel waar zij geen weet van had. Toch slaagt ze er met veel moeite in – zoals bij het reconstrueren van een oude vaas – beetje bij beetje de stukjes in elkaar te passen: Henrik was in Mozambique duistere praktijken op het spoor gekomen in de medische industrie, die er vanuit gaat dat alles is toegestaan om zo snel mogelijk een probaat middel tegen AIDS te kunnen vinden en daar natuurlijk zoveel mogelijk winsten op te maken.

Trouw aan zijn stijl, en typisch voor de schrijvers uit het hoge Noorden, is dit weer een traag vorderend boek geworden met zeer veel beschrijvingen, herhalingen en mijmeringen. Maar deze formule, die in de Wallander reeks fascineerde, begint stilaan enige slijtage te vertonen, want nu komt het bij momenten storend over als het hoofdpersonage steeds maar weer terugdenkt aan de momenten met de man van haar leven die haar twintig jaar geleden verliet. Het maakt van Louise een zielig mens en doet afbreuk aan haar woede en macheloosheid om de dood van haar enig kind; gevoelens die wel krachtig en doeltreffend beschreven worden.

De beschrijvingen van Afrika en haar bewoners, zijn vol ziel en Mankell doet geen moeite zijn gevoelens hieromtrent onder stoelen of banken te steken: hij serveert een buffet van prachtige landschappen, ongebreidelde levenslustige Afrikanen en woede en onbegrip omtrent de onwil van de blanken om zich aan te passen, en hun egoïsme. Menig literair auteur zal hier jaloers op zijn.

Maar de plot voldoet niet aan de verwachtingen die we hebben van een goot schrijver als Mankell: Louise vertrekt van niets, loopt als een kip zonder kop door het verhaal en telkens als ze het niet meer ziet zitten, krijgt ze een volgende stukje houvast. En dit truukje wordt een aantal keer herhaald. Ook blijven er voor een spannend boek, op het einde, te veel vragen onbeantwoord.

Het romangehalte van Kennedy’s brein is zeer groot en mijns inziens had uitgeverij De Geus er beter aan gedaan om dit boek niet onder de vlag van de spanning uit te brengen, maar de rode streep te vervangen door de blauwe, om zo het doelpubliek – de literaire lezer – beter te kunnen bereiken, want de liefhebber van het spannende boek blijft toch een beetje op zijn honger zitten.

Mijn score: 5/10