Erics BIBber Blog

De verpakking:
Het eerste wat in het oog springt in deze stijlvolle retrocover is niet het kunstige stilleven in de stijl van de schilderijen van Gerd Renshof, maar wel dat alle tekst niet mooi in het midden gecentreerd werd.Er zit wellicht een of ander concept achter, maar de eerste indruk is die van onzorgvuldigheid. De compositie van het oude boek en de donkerrode roos wordt op de achterflap herhaald en wordt daar vergezeld van zowat alle informatie die een potentiële koper kan verlangen. Enkel een fotootje van de auteur had er nog bij gemogen.
Als mooi extraatje zit er nog een bladwijzer bij het boek die dezelfde sfeer uitstraalt en die tegelijkertijd ook als kortingsbon gebruikt kan worden bij de aankoop van een bepaald merk koffie en thee.

De inhoud:
Na een verdacht sterfgeval bezoekt literatuurliefhebber en inspecteur Dejan Lukic de Papyrus Boekhandel. Hij ontmoet de aantrekkelijke eigenaresse, Vera Gavrilovic, en ontdekt na een tweede verdachte dood wat de slachtoffers gemeen hadden: allen lazen vlak voor hun dood een ongrijpbaar werk, Het laatste boek.
Hanteert een literaire moordenaar de methode uit De naam van de roos? In een race tegen de klok moet Lukic het geheim van Het laatste boek ontdekken en achterhalen waarom hij steeds sterker het gevoel krijgt dat hij dit alles al eens gelezen heeft.


Het rapport:
Zoran Zivkovic werd drie jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog geboren in de Belgrado, de hoofdstad van het toenmalige Joegoslavië en het huidige Servië en woont er nog steeds. Hij sturdeerde af en doctoreerde aan het departement literatuur van de universiteit van Belgrado, waar hij ondertussen ook al een paar jaar cursussen creatief schrijven doceert aan de faculteit talen.

Met drieëntwintig boeken op zijn naam, waarvan er achttien thuishoren bij de fictie, mag hij als een ervaren rot in het schrijversvak gezien worden. In de meeste werken speelt hij met de grenzen van het bovennatuurlijke en het onverklaarbare en heeft nauwe banden met het fantasy genre. Het laatste boek – zijn zestiende roman – is het eerste dat in het Nederlands verschijnt.

Hierin brengt een sterfgeval literatuurliefhebber en inspecteur Dejan Lukic naar een boekenwinkel. Autopsie wijst uit dat het enige verdachte aan de dood is dat er geen enkele oorzaak kan gevonden worden. De volgende dag blaast er weer iemand zijn laatste adem uit in diezelfde boekhandel. Terwijl Dejan constant het gevoel heeft dat hij wat hem overkomt als eens ergens gelezen heeft, komt hij tot de onthutsende conclusie dat het openslaan van het zogenaamde laatste boek, de dood tot gevolg heeft. Als Dejan tijdens zijn zoektocht ook nog eens valt voor de charmes van Vera, de uitbaatster van de boekenwinkel, wordt de druk op zijn schouder om deze zaak zo snel mogelijk op te helderen alsmaar groter.

Meteen vanaf de eerste paragraaf pakt dit boek de lezer bij de keel. Niet vanwege de gruwel of de spanning, maar enkel en alleen door schoonheid. Nog voor men de eerste bladzijde heeft omgeslagen, staat het als een paal boven water dat dit een een pareltje van schrijfkunst is, dat door de rust die het uitstraalt meteen opvalt in de zee van boeken vol geweld waarin we ons ze graag wagen. De aangename gezapigheid waarmee het verhaal voortkabbelt roept herinneringen op aan de symphatieke boeken die onder andere Stilleven van de Canadese Louise Penny en recenter Het pigment van Ludo Schildermans zijn. Enkel de laatste twee hoofdstukjes komen nogal vreemd over, want hierin houdt Zoran Zivkovic vast aan zijn gewoonte om het onverklaarbare in zijn verhalen te verwerken. Verwacht dus geen alledaagse ontknoping

Niet alleen bevat Het laatste boek een intrigerend mysterie, maar er is ook ruim plaats gemaakt voor een prachtig verwoorde romantische liefdeshistorie en steekt het op subtiele wijze de draak met het kunstmatig in stand gehouden standenverschil tussen literatuur en lectuur. Als men daar bovenop ook nog eens mag genieten van intense hoogwaardige conversaties, die al even gratieus voor de ogen van de lezer voorbij trekken als de in slow motion vertoonde beelden van het delicate spel tussen twee duellerende schermers in volle actie, is genieten de enige optie.

Het laatste boek is een intimistisch boekje geworden, zonder specifieke plaats- of tijdsbepaling, maar met markante locaties die bevolkt worden door al even bijzondere mysterieuze figuren, waarin men als lezer kan verdrinken. Ook scherpen de veelvuldige referenties naar Umberto Ecos De naam van de roos de zin aan om dit andere meesterwerk eens te gaan lezen of herlezen.

Het laatste boek is een werkje van buitengewone schoonheid geworden, maar blijft toch een atypisch spannend boek. Maar als dit verhaal een staalkaart is van Zoran Zivkovic oeuvre, is het onbegrijpelijk dat we nog niet eerder iets van zijn hand in onze eigen taal mochten lezen. Waarmee ik ook meteen wil aangeven dat de vertaalster met dienst, Reina Dokter, een prachtjob heeft afgeleverd. Waarvoor dank.

Het verdict: 9/10

De verpakking:
De cover is enkel uitgevoerd in zwart-witte kleurschakeringen: slechts witte en grijze tekst op een zwarte achtergrond. De uitgever heeft er dus voor gekozen om een beeld achterwege te laten en het boek te laten opvallen door contrast alleen. En dat is gelukt ook. De in koeien van letters afgedrukte titel, die bestaat uit slechts een kort woord trekt de ogen naar zich toe. Als, door de blurry afdruk ervan, alsof men te diep in het glas gekeken heeft, de kijker zich ook nog eens moet inspannen om te focussen, is de cover ervan verzekerd uw volledige aandacht op te eisen. Gelukkig wordt er vermeld dat het een spannend boek betreft, een literaire thriller meer bepaald, zodat ook daar geen verwarring over bestaat. Specifiek op dit exemplaar staat ook nog vermeld dat ik hier een ongecorrigeerde drukproef in mijn handen houd, en dat het boek pas in de tweede helft van april zal te vinden zijn in de winkel rekken.

Ook de achterflap houdt vast aan het sobere concept: ook hier is enkel tekst te vinden. Maar op de korte inhoud na, is er geen andere bruikbare informatie te bespeuren. Wel wordt er bijna een halve bladzijde gereserveerd voor lovende citaten uit de Duitse pers.

De inhoud:
Vier jonge mensen uit Berlijn bedenken een plan om veel geld te verdienen. Ze laten zich inhuren om namens anderen, die zelf de confrontatie schuwen, verontschuldigingen aan te bieden aan gedupeerden. Het blijkt al snel een succesvolle formule: steeds meer mensen maken van hun diensten gebruik om hun geweten te verlichten. Tot op een dag iemand hun de opdracht geeft een dode om verontschuldiging te vragen voor de onvoorstelbare pijnen waaraan zij gestorven is. Hier loopt het viertal in de val. De instructies die hun opdrachtgever hun vanaf dat moment meedeelt zijn volledig duister. Als schaakfiguren worden ze op een spoor van gruwelijkheid gezet, waar van vergeving, of van een zwart-witte tegenstelling tussen dader en slachtoffer, geen sprake is.


Het rapport:
Zoran Drvenkar werd in 1967 geboren in het toenmalige Joegoslavië. Momenteel behoort zijn geboortestadje Krizevci ,dat zich zo’n vijftig kilometer ten noordoosten van Zagreb bevindt, tot de republiek Kroatië. Op driejarige leeftijd emigreerde hij met zijn ouders naar Berlijn, waar ze hoopten een beter leven te kunnen leiden. Na de val van de muur verliet hij Berlijn, maar na omzwervingen in Beieren en Nederland keerde hij er in 1995 terug. Monenteel woont hij nog altijd in de buurt van de Duitse hoofdstad.

In 1989 maakte hij van schrijven zijn beroep en legde hij de eerste hand aan zijn bibliografie die zowel romans, gedichten, toneelstukken en kortverhalen omvat. De meeste bekendheid verwierf hij als auteur van jeugdboeken. In 2003 waagde hij zich, met Du bist zu schnell, voor het eerst aan een spannend boek. Met Sorry levert hij al zijn derde psychologische thriller af, maar het is pas zijn eerste boek dat naar het Nederlands vertaald werd.

Vier Berlijnse jongeren komen op het idee een bedrijfje op te richten dat zich specialiseert in het overbrengen van excuses. Tegen alle verwachtingen in hebben ze het gat in de markt ontdekt en krijgen ze opdrachten bij de vleet. Tot ze op een dag iemands excuses moeten overmaken aan een vrouw, die bij hun aankomst levenloos tegen de muur van haar flat gespijkerd werd. Dit is een begin van een nachtmerrie waarin de vier, terwijl ze zelf op meerdere fronten opgejaagd worden, jacht maken op de opdrachtgever terwijl beetje bij beetje steeds meer van diens duistere verleden bloot gegeven wordt.

Ondanks de jaren ervaring waarop zowel Zoran Drvenkar als vertaler Henk Schreuder kunnen buigen is dit werk niet erg stijlvast. Het begint met droog, zakelijk, bijna afstandelijk taalgebruik, verglijdt nadien in kinderlijkheid en stabiliseert pas dan in een vertelstijl een boek waardig, wat toch wel wat inspanning en doorzettingsvermogen vraagt van de lezer. Ook de conversaties zijn van een zelden gezien belabberd niveau. Meerdere keren krijgt men ondingen voorgeschotelt in het genre van:
“Ik veronderstel dat je me nog niet vertelt waarheen?”
"Ik vertel je nog niet waarheen."
Ook plaatst de lezer meteen de nodige vraagtekens bij het bijna belachelijke basisidee van dit boek. Wie haalt het in zijn hoofd om een firma te starten om andermans excuses over te brengen? Maar het verhaal dat de auteur, vertrekkend vanuit dit standpunt, op papier zet staat als een huis. Het belachelijke wordt al snel omgevormd tot surreëel en irreëel en voor men het goed en wel beseft zit men volledig in het verhaal en wil men zo vlug mogelijk alle achtergronden van de betrokkenen kennen. Een pleziertje dat de auteur de lezer trouwens niet gunt, want niet alleen heeft Sorry een halfopen einde, ook wordt van sommige protagonisten het verleden niet volldige uitgespit, zodat er wat zaken oningekleurd achter blijven

Door het verhaal niet chronologisch te vertellen, maar door constant te springen tussen heden en verleden – of naar gelang het uitgangspunt, tussen heden en toekomst - slaagt Zoran Drvenkar erin de lezer meerdere malen verloren achter te laten op het eind van een hoofdstuk. Op dit punt heeft het verhaal wat weg van een kruising tussen de films Babel en The game. Kortom iedereen die graag verhalen leest waarin bij momenten geen enkele houvast beschikbaar is en niet meer duidelijk is wie wat doet, moet Sorry zeker ter hand nemen.

De auteur mag ook een pluim op zijn hoed steken voor de perfect gekozen locaties die niet alleen als achtergrond fungeren, maar enorm bijdragen tot de sfeer van het verhaal.

Maar het feit dat de kwaliteit van schrijfstijl en inhoud bijna op beide uitersten liggen van onze waardenschaal zorgt ervoor dat het geheel belandt in het grijze midden. Met een beetje meer aandacht en redigeerwerk had dit kunnen resulteren in een meer dan goed boek, dat door zijn originaliteit uit de band had kunnen springen. Nu is het spijtig genoeg een gemiste kans.

Het verdict: 5/10

De verpakking:
Over deze weinig opspraakmakende covers die bij alle drie de boeken van deze auteur op de kleur na niet van elkaar verschillen, is niet veel te vertellen. Het moge duidelijk zijn dat in dit geval de naam van de auteur, die in grote letters de cover doormidden klieft belangrijker geacht wordt dan een in het oog springend grafisch ontwerp. De vrouw achter de lichtblauwe band waarin ook het volgnummer van het boek binnen de Millennium trilogie discreet verwerkt zit, mag dan wel de potentiële koper verstoord aankijken, een echte aandachttrekker is het niet.
De achterzijde bevat alle informatie die verwacht mag worden, maar door de grote hoeveelheid aan citaten geeft het wel een overvolle indruk. Maar dat contrasteert mooi met de extreem sobere en stijlvolle rug van deze uitgave.

De inhoud:
Twee tegenpolen, Mikael Blomkvist en Lisbeth Salander. Hij is een charmante man en een kritische journalist van middelbare leeftijd, en uitgever van het tijdschrift Millennium. Zij is een jonge, gecompliceerde vrouw met zwartgeverfd haar, piercings en tatoeages, én een uitermate goede hacker. Samen vormen ze een ongewoon, maar sterk team. Mikael wordt benaderd door oud-zakenman Henrik Vanger. Veertig jaar geleden is de zestienjarige Harriët Vanger op mysterieuze wijze verdwenen en vermoedelijk vermoord. De zaak is echter nooit opgelost en inmiddels verjaard. Toch wil Henrik Vanger graag dat Mikael zich hier nog eens op stort. Aanvankelijk lijkt het onderzoek nergens op uit te lopen. Totdat Mikael met hulp van Lisbeth op een spoor stuit dat rechtstreeks naar een zeer duister en bloedig familiegeheim voert ...


Het rapport:
Stieg Larsson hoeft wellicht niet meer voorgesteld te worden. Deze Zweedse journalist wiens boeken na zijn dood, zorgden voor dé nieuwe hype in de wereld van het spannende boek, na deze van Dan Brown, zal zelfs een zekere bekendheid genieten bij het niet lezend publiek: als het niet is door perikelen omtrent de toekenning van zijn erfenis, dan misschien wel door massa aan biografieën die over hem op de markt gegooid worden. Of door de verfilmingen van zijn zogenoemde Millennium-trilogie.

Oorspronkelijk was het de bedoeling om de reeks te laten lopen over een tiental boeken, maar toen de auteur eind 2004 op vijftigjarige leeftijd bezweek aan een hartaanval betekende dit ook dat Gerechtigheid, het derde boek in de serie meteen ook het laatste was. Zowel het eerste verhaal, Mannen die vrouwen haten, als het net vermelde derde boek werden bekroond met De Glazen Sleutel, de prijs voor het beste Schandinavische boek van respectievelijk 2006 en 2008.

In Mannen die vrouwen haten, komen de hoofdpersonages elkaar voor het eerst tegen. De net voor smaad veroordeelde journalist en uitgever Carl Mikael Blomkvist neemt even afstand van zijn job en begint op vraag van pater familias Henrik Vanger, aan de opdracht om, onder het mom van het schrijven van een kroniek over de deze belangrijke Zweedse familie van industriëlen, de tot op heden onopgeloste verdwijning van Harriët Vanger in 1966 nog eens tot in de details te onderzoeken. Als het project te groot wordt voor een man alleen, schakelt Mikael de hulp in van een competent onderzoeker in de persoon van Lisbeth Salander: een jonge, door het leven getekende, eigenzinnige, communicatief gestoorde anarchiste, die echter ook zeer bedreven is in het kraken van computers. Naarmate ze erin slagen meer feiten te reconstrueren en de familiegeheimen dichter aan de oppervlakte te brengen, worden ze als maar onvriendelijker bejegend door de clan van de Vangers, tot er zelfs sprake is van echte vijandigheid.

Vanaf de eerste bladzijde bewijst Stieg Larsson dat hij kan schrijven. Niet alleen heeft hij een klare, vloeiende schrijfstijl die aangenaam wegleest, maar ook zorgt hij ervoor dat hij de aandacht van de lezer meteen opeist, zodat deze zich gewillig laat verleiden om mee op te gaan in het vertelde. Het wordt geen ronde op de roetsjbaan, maar een voor de Schandinavische auteurs typische rustige rondrit langs voldoende adembenemende punten, om de lezer bij de les te houden. Menig schrijver mag jaloers zijn op het gemak waarmee men in het boek kan verdrinken.

Voor Mannen die vrouwen haten koos de auteur dezelfde opzet als Iain Pears een tijdje geleden deed voor zijn De val van Stone: een journalist wordt gevraagd een duistere zaak op te lossen, en om zich makkelijk toegang te kunnen verschaffen tot allerhande bronnen van informatie, kan hij bogen op een officiële opdracht als biograaf of kroniekschrijver. Twee verhalen voor de prijs van een, als het ware. Maar Stieg Larsson doet er nog een schepje bovenop door deze thematiek nog eens te verpakken in een derde verhaal waarin het hoofdpersonage zint op journalistieke wraak voor zijn veroordeling. Deze grootse opzet resulteert in een pil van 560 bladzijden en het hadden er eigenlijk nog wat meer mogen zijn, want het ontrafelen van deze derde verhaallijn wordt tegen een on-Zweeds tempo in een recordtijd afgewerkt – zeg maar afgehaspeld. Dit is meteen mijn voornaamste punt van kritiek op dit voor de rest praktisch foutloos en degelijk geconstrueerd boek.

Natuurlijk brengt zo’n lang verhaal een paar eigenaardigheden met zich mee: zo wordt de lezer toch wel gevraagd enige aandacht aan de dag te leggen als hij doorheen het boek kennis mag maken met meer dan honderd personages die met naam of toenaam voorgesteld worden. Het feit dat aanzienlijk deel daarvan ook nog eens dezelfde familienaam met elkaar delen, en geconcentreerd zitten op een half geïsoleerd eilandje dat enkel met een brug verbonden is met het op het vasteland gelegen fictieve stadje Hedestad maakt het er niet makkelijker op. Gelukkig heeft ook de auteur daar notie van genomen en heeft hij (op blz 171) een eenvoudige stamboom in zijn boek opgenomen en zijn de belangrijkste figuren voorzien van uiteenlopende karaktertrekken. Zo is Mikael de verpersoonlijking van een grijs personage, terwijl Lisbeth enkel maar uit wit en zwart bestaat. Twee tegenpolen die elkaar ook pas voor het eerst over halfweg in het boek ontmoeten en samen met de lezer moeten wennen aan elkaar.
Een andere eigenaardigheid is dat Mannen die vrouwen haten een ongelooflijk lange inleding heeft. Pas in de buurt van pagina tweehonderd is de lezer van alle benodigde informatie voorzien en kan het spannende verhaal eindelijk aanvangen. Dit kan tot gevolg hebben dat een aantal lezers al afhaakt vooraleer het echt leesplezier begint. Aan hen hem ik slechts een raad: “niet doen; even doorzetten.”

Een mens vraagt zich af wat een kijk op de wereld Stieg Larsson had om met zo een ongelooflijk uitgebreid, complex, maar duidelijk opgezet plot - dat ook nog eens gestoffeerd werd met meer dan genoeg varrassingen - voor de dag te komen. Dat alleen al maakt nieuwsgierig naar meer. Dat het dan ook nog eens met prachtig bewoordingen uitgeschreven is tot dit interessante, intrigerende en boeiende verhaal met een hoog realiteitsgehalte resulteert in een bijzonder geloofwaardig boek.

Hoewel Mannen die vrouwen haten niet het meesterwerk is dat een bekroning met de Glazen Sleutel laat uitschijnen, is het toch een goed boek geworden, dat zelfs komt aankloppen bij de zeer goede boeken. Maar het is zeker een verhaal dat de zin om de andere delen uit de serie te gaan lezen zeker aanscherpt.

Het verdict: 7/10

 
De verpakking:
Het opvallenste aan de cover is het typische zwarte balkje, waarin alle tekst gegroepeerd werd. Zonder ook nog maar een leter gelezen te hebben, weet je al dat het hier een verhaal betreft dat vaart onder de vlag van de literaire thriller. Tegen een achtergrond van ouderwets aandoend bloemetjesbehang staat de verpersoonlijking van het hoofdpersonage: een stijlvol geklede halfbloed dame, die een toga over de arm draagt. Mede door het kleurgebruik resulteert dit in een zeer onopvallend voorblad, dat zeker niet meteen de aandacht trekt van liefhebbers van spannende boeken.
De achterflap, die over de volledige oppervlakte de linkerhelft van het gelaat van de auteur afbeeldt is des te kleuriger. Daar auteursinformatie en korte inhoud naar de binnenflappen verwezen werden, is er weinig tekst op terug te vinden wat een aangename, evenwichtige achterkant tot gevolg heeft.

De inhoud:
De ambitieuze advocate Femke Wolzak – partner bij advocatenkantoor Wolzak, Spreeuwenberg en Spreeuwenberg – neemt een van haar collega’s waar bij de behandeling van een moordzaak. Het lijkt een simpele kwestie: er is geen lichaam, er zijn geen getuigen, en de verdachte – de Marokkaanse halal slager Moustafa D. – is brandschoon.
De zaak dreigt op een nachtmerrie uit te lopen wanneer dé nationale misdaadjournalist Bas E. Verhoef via zijn tv-show de publieke opinie weet te alarmeren. Femkes onschuldige cliënt wordt staatsvijand nummer één. Zo raken zij verstrikt in een trial by media en ziet Femke zich genoodzaakt niet alleen haar cliënt te verdedigen, maar ook zichzelf – tegenover iedereen, zelfs tegenover haar familie en goede vriendinnen.


Het rapport:
Tess Franke is het pseudoniem van een Nederlandse juriste die enkele jaren geleden, samen met haar man en twee dochters is geëmigreerd naar de Amerikaanse staat Florida. Omdat ze in de nieuwe wereld niet meteen een aantrekkelijke job vond, begon ze te schrijven en om weerwoord te bieden aan haar heimwee, besloot ze haar boeken in de Amsterdamse advocatuur te situeren. Daarmee is ze, na de Vlaamse Marthe Maeren, de tweede auteur die zich in het Nederlandse taalgebied toelegt op het schrijven van legal thrillers.

In 2006 debuteerde Tess Franke met De inwijding waarin Femke Wolzak het mooie weer maakt. Deze jonge advocate is ondertussen uitgegroeid tot een seriepersonage want ze kreeg ook de hoofdrol toebedeeld in haar volgende boeken: De beproeving en De bezieling.

Een paar jaar geleden werd in Nederland het rechtsprincipe “Ne bis in idem”, beter bekend onder de term Double geopardy, oftewel de regel dat men geen twee keer mag of kan terechtstaan voor dezelfde feiten, door de politiek in vraag gesteld. De auteur gebruikt deze discussie als kapstok om het verhaal in De bezieling aan op te hangen. Hierin komt de op alle fronten van moord vrijgesproken slager Moustafa Dahri in nauwe schoentjes te staan als zijn zaak onderwerp wordt van een op de nationale televisie uitgezonden aflevering van de show van een bekend misdaadjournalist. Het publiek smult van Bas E. Verhoefs stemmingmakerij en Moustafa ziet zich genoodzaakt onder te duiken om aan een lynchpartij te ontsnappen. Femke Wolzak laat de voormalige cliënt van haar kantoor niet vallen en gaat de strijd aan tegen de publieke opinie, die zelfs de mening van haar kennissenkring kleurt, waarmee meteen ook de gevaren die samen gaan met de machtspositie van de media tegenover hun publiek worden aangekaart.

Hoewel dit boek uitgebracht werd onder de noemer literaire thriller, past het niet volledig in dat hokje. Het meest typerende kenmerk - het vrouwelijke hoofdpersonage dat van aanpakken weet maar op zowel persoonlijk als professioneel gebied onder druk staat - is wel nadrukkelijk aanwezig, maar daarnaast bevat De bezieling ook meer uitgesproken emoties, hardere actie en neemt het duidelijkere standpunten in dan de meeste van zijn subgenregenoten. Misschien is het wel de eerste literaire thriller die beide geslachten kan aanspreken.

Ondanks het feit dat de personages vrij oppervlakkig geschetst worden, is het meer dan duidelijk dat Nederlands bekendste misdaadjournalist Peter R. Devries, tot de middelste initiaal toe, model gestaan heeft voor het personage van Bas E. Verhoef.

Het plot van De bezieling is best goed uitgedacht en is tot op de voorlaatste bladzijde uitgeschreven tot aangenaam leesvoer. Maar de laatste bladzijde, die het hele boek degradeert tot een parodie in de lijn van Scream, is er echt teveel aan en hoort er helemaal niet thuis. Dit en het net iets teveel uitvergroten van de emoties en acties halen de geloofwaardigheid serieus onderuit.

Tess Franke kan bogen op een vlotte schrijfstijl, die resulteert in een voor de lezer zeer aangename leessnelheid. Mede door het feit dat de hoeveelheid achtergrondinformatie over de rechtsgang en de juridische terminologie tot een absoluut minimum beperkt werd, blijft het verhaal lekker vaart houden en mag De bezieling beschouwd worden als uitermate geschikte vakantielectuur.

Het verdict: 6/10

De verpakking:
Het verborgen raadsel heeft een origineel opgezette cover waarin de illusie gewekt wordt dat een vrouw een tweede oud ogend boek aan het inkijken is. Deze grafische gimmick wordt doorgetrokken naar de achterflap en zelfs de rugzijde van het boek werd niet vergeten. Alleen is het jammer dat die door de tand des tijds aangetaste boek geen enkel verband houdt met de inhoud. Over het gezicht wordt over de hele breedte van het voorblad de tekst “vind mij” ettelijke keren herhaald, wat toch wel de nieuwsgierigheid opwekt bij de potentiële lezer.
De achterflap bevat enkel een extract uit het boek, wat quotes en de verwijzing dat er meer informatie kan gevonden worden op de binnenflappen, waar de korte inhoud van dit verhaal en een extreem summiere biografie van de auteur weggestoken werden.

De inhoud:
Een groep ouderejaarsstudenten filosofie heeft zich ingeschreven voor een college Logica en Argumentatieleer. Bij het eerste college worden ze verrast door de onorthodoxe wijze van lesgeven van professor Williams. Hij heeft één opdracht voor ze. Aan de hand van tips en hun eigen logica moeten ze een fictieve zaak van een vermist meisje oplossen. Wanneer dit niet lukt binnen de zes weken die de cursus duurt, zal het meisje vermoord worden.
Drie van de studenten, Mary, Brian en Dennis raken steeds meer geobsedeerd door het raadsel. Zeker als blijkt dat de zaak gebaseerd is op een vermissing van jaren geleden. Ze vermoeden dat Williams iets voor hen achterhoudt en weten niet meer wie of wat ze moeten vertrouwen. Hoe meer de drie zich in de zaak vastbijten, hoe meer de scheidslijnen tussen fictie en werkelijkheid vertroebelen en des te gevaarlijker de situatie voor henzelf wordt...


Het rapport:
Will Lavender zag in 1977 voor het eerst het daglicht in het landelijke Somerset, in de Amerikaanse staat Kentucky. Na zijn studies doceerde hij zes laar lang cursussen creatief schrijven aan een aantal middelbare scholen. Hoewel hij het moeilijk vond om het schrijven van fictie te combineren met het lesgeven en zelfs een aantal jaar de pen terzijde legde, kruipt het bloed toch waar het niet gaan kan en begon hij toch weer in zijn vrije tijd te werken aan Het verborgen raadsel dat in 2008 verscheen. Mede door het succes van zijn spannend debuut heeft hij zich ondertussen volledig toegelegd op het schrijven en legt hij in Louisville, Kentucky waar hij met vrouw en kinderen verblijft, de laatste hand aan zijn tweede boek.

In zijn eersteling krijgen de studenten aan de Winchester universiteit van DeLane, Indiana tijdens de eerste les van hun cursus Logica en Argumentatieleer de opdracht om met behulp van wat tips en hun redeneringsvermogen de fictieve verdwijning van een jonge vrouw op te helderen. Drie studenten gaan, gefascineerd door deze zaak, op onderzoek uit en al snel blijkt dat hun case veel gelijkenissen vertoont met een echte, tot op heden nog onopgeloste, verdwijningszaak van Deanny die twintig jaar geleden verdween. Ook zijn veel van de opgesomde gebeurtenissen in de fictieve zaak echt beleefd door mensen die op de campus verblijven. Hoe verder ze vorderen met hun onderzoek hoe moeilijker het wordt om realiteit en fictie, die zich steeds meer lijken te vermengen, van elkaar te onderscheiden. En hoe meer de vraag zich opdringt of het feitenmateriaal wel klopt.

Twee vragen die de auteur zich stelde, lagen aan de basis van Het verborgen raadsel: “Hoe ver kan je als verantwoordelijke gaan in de opdrachten die je je ondergeschikten laat uitvoeren?” en “Hoe ver zijn mensen bereid te gaan om iemand die ze niet kennen te helpen?”. De auteur opteerde voor de, op de relatie tussen ouders en kinderen na, meest onschuldige relatie die voostelbaar is: een leraar die zijn leerlingen op weg zet om een ontvoerd meisje proberen terug te vinden voor de deadline, die onherroepelijk haar dood betekent. In het begin lijkt het alsof de lezer meegenomen wordt op deze zoektocht, maar later wordt duidelijk dat dit niet echt de bedoeling is. De nadruk komt dan te liggen op het trio dat de uitdaging aangaat en zich stilaan verliest in de jacht.

Als de schoolopdracht grote gelijkenissen begint te vertonen met een oude zaak beginnen feiten en fictie zich zo met elkaar te vermengen dat het bijna onmogelijk wordt beiden nog als dusdanig te herkennen. Door deze aanpak doet het verhaal nog het meest denken aan de uit 1997 daterende sublieme film The game met Sean Penn en Michael Douglas in de hoofdrollen. De finales van van beide verhalen vertonen zoveel gelijkenissen dat het moeilijk is om nog van toeval te kunnen spreken.

Will Lavender slaagt er mooi in de lezer continue bij de les te houden en op het verkeerde been te zetten door weloverdacht de informatie beetje bij beetje vrij te geven.. Zo blijken stukken van de levensloop van de personages in de schoolopdracht overeen te komen met deze van personen die op de campus rondlopen; lopen er mensen rond die een naamgenoot hebben in de fictie en bevatten foto-tips beelden van personen die de leerlingen zeer goed kennen.

Als gevolg van het feit dat de auteur heel zijn ziel in de plot heeft gelegd, komen de personages wat bleekjes voor de dag. Sommigen zijn zelfs ronduit ongeloofwaardig.

Hoe goed het boek is hangt in grote mate af in hoeverre de lezer wil en kan meegaan in het verhaal en niet iedereen zal het er even makkelijk mee hebben dat de leerlingen op den duur niet meer zoeken naar Polly, maar jacht maken op Deanny. Toch mag Will Lavender zijn opdracht als geslaagd beschouwen en heeft hij met Het verborgen raadsel een intrigerend boek afgeleverd, waarover de meningen enorm zullen uiteen lopen. En het antwoord op de vragen die hij zich stelde is een eenduidig: “té ver”.

Het verdict: 7/10

De verpakking:
Een voorzijde die in al zijn facetten stijlvol is: de keuze voor een grijs-blauwe achtergrond waartegen in goudkleurig handschrift de titel geschilderd werd en een grafisch werkstuk dat genoeg mysterie uitstraalt om op te vallen; zelfs zonder gebruik te maken van opvallende kleuren. Kortom een mooie cover.
De achterflap is al even sober uitgevoerd, maar de citaten uit de pers doen weinig terzake omdat ze betrekking hebben op een ander werk van de schrijver.

De inhoud:
Parijs, september 1870. De eerste Pruisische obussen treffen de stad. De arbeiders creperen van de honger. De adel zoekt zijn toevlucht in orgieën en séances. Artiesten klagen de dreigende burgeroorlog in Frankrijk aan en roepen op om verenigd tegen de Pruisen op te trekken. De Parijzenaars zitten als ratten in de val, maar worden gefascineerd door een reeks gruwelijke misdaden die hen de oorlogsrealiteit doet vergeten.
Commissaris Lefèvre, een oudgediende van de Frans-Algerijnse oorlog, moet de bizarre moorden oplossen. Op elk lijk worden versregels uit de omstreden bundel De bloemen van het Kwaad van de pas gestorven dichter Charles Baudelaire gevonden.
Lefèvre komt op het spoor van een duivels complot dat zich vertakt tot in het hof van keizer Napoleon III zelf. Dat houdt commissaris Lefèvre niet tegen. Tot zijn onderzoek hem leert dat kwaad overal is. Ook in hemzelf.


Het rapport:
Literaire duizendpoot en journalist Bob Van Laerhoven verruilde de Kempische zandgrond van zijn jeugd voor de kalkhoudende zandsteen van het Oost-Vlaamse Balegem waar hij momenteel woont. Zijn eerste stappen als auteur zette hij in de jaren zeventig van vorige eeuw met een aantal sciencefictionverhalen. Midden jaren tachtig maakte hij de overstap naar de literaire roman en weer een paar jaar later verscheen met Dubbelspoor zijn eerste spannende boek. Tot op de dag van vandaag blijft hij niet alleen actief in deze twee laatst vernoemde genres, maar plaatst hij zijn naam ook onder non-fictie, opiniestukken, biografieën, poëzie, theaterstukken, kinderboeken, reisverhalen, columns en journalistieke artikels.

Met de op zichzelf staande historische misdaadroman De wraak van Baudelaire won de auteur in 2007 de Hercule-Poirotprijs voor het beste Vlaamse spannende boek van het jaar. In dit boek, worden de inwoners van het Parijs van 1870 niet enkel opgeschrikt door de granaten van het Pruisische leger dat aan de stadspoorten staat, maar ook door een aantal gruwelijke moorden die binnen de muren van de Franse hoofdstad gepleegd werden. Commissaris Lefèvre, die het onderzoek voert, vindt op elk van de verminkte lijken stukjes poëzie van de hand van de dichter Charles Baudelaire, die echter al een paar jaar geleden het tijdelijke omwisselde voor het eeuwige. Als de commissaris en zijn rechterhand Bernard Bouveroux ook persoonlijk betrokken raken, bijt hij zich als een pitbull vast in deze vreemde zaak.

De ervaring heeft mij ondertussen al geleerd dat jury’s die spannende prijzen moeten uitreiken dikwijls gecharmeerd worden door boeken die eruit springen; atypische thrillers dus, waar de lezende man met de pet zich meestal moeilijk in kan vinden. Diezelfde ervaring laat mij ook cloncluderen dat een groot aantal van die bekroonde boeken het spel aangaan met de grens tussen het spannende en het literaire. De wraak van Baudelaire past perfect in dit rijtje.

Bob Van Laerhoven schetst een ongelooflijk mooi historisch tijdsbeeld waarvoor de term achtergrond tekort schiet. De belegering van Franse hoofdstad door de Pruisen en de als gevolg daarvan door ontberingen getekende en tegen de hongerdood vechtende Parijzenaars, is een personage op zich, dat de rode draad vormt waarrond de auteur zijn fictief verhaal geweven heeft. Wel loopt de lijst der opgevoerde personages hoog op omdat de auteur grote aantallen historische figuren ten tonele voert met als enige bedoeling de geschiedkundige geloofwaardigheid te verhogen.

Spijtig genoeg is het fictieve spannende verhaal niet van dezelfde hoge kwaliteit. Hoewel het plot zeer origineel gevonden is en quasi perfect op de geschiedenis geënt wordt, resulteert een teveel aan toevalligheden in een ongeloofwaardig geheel, waardoor de zorgvuldig opgebouwde degelijkheid ook een flinke knauw te incasseren krijgt. Zo declameert het hoofdpersonage tot tweemaal toe een aantal dichtregels uit het werk van Baudelaire en wordt er telkens quasi op de volgende bladzijde, bij het volgende slachtoffer een verwijzing gevonden naar net die stukjes poëzie. Een ander markant voorbeeld valt te noteren als de protagonist, op zoek naar zijn verdwenen vriend en collega, diens woonst, waarvan de deur open stond, bezoekt, en droogjes vaststelt dat er enkel een belangrijk document ontbreekt. En daarna wordt er bizar genoeg met geen woord meer gerept over de van het toneel verdwenen speurder. Gelukkig verguldt de – naar de normen van de wereld van het spannende boek – originele ontknoping de bittere nasmaak nog iets of wat.

Toch is teleurstelling omtrent deze gemiste kans het overheersende gevoel: De wraak van Baudelaire had alles in zich om een memorabel stuk spannende proza te worden, maar nonchalance veroordeelt dit werk tot de vergeetput, ware het niet dat het voor eeuwig en altijd op de lijst der bekroonde thrillers zal staan.

Het verdict: 3/10