Erics BIBber Blog

De eerste alinea:
Yashim tikte een stofje van zijn manchet.

De korte inhoud:
1836. Een reeks moorden bedreigt het machtsevenwicht aan het hof van de sultan. Een mooie courtisane wordt gewurgd in haar bed gevonden en enkele soldaten van de sultan worden vreselijk verminkt aangetroffen. De sultan stelt Yashim Togalu aan om in een geheime missie te achterhalen wie er achter deze gruweldaden schuilt. Als eunuch heeft hij toegang tot de afgeschermde haremverblijven van het paleis, maar uiteindelijk leidt zijn zoektocht hem naar de schimmige onderwereld van Istanbul.


Het volledige rapport:
De Britse historicus en auteur Jason Goodwin raakte tijdens zijn studies Byzantijnse geschiedenis aan de universiteit van Cambridge gefascineerd door Istanbul. Met zijn vrouw Kate en hun vier kinderen geniet hij van het landelijke leven in het Engelse graafschap Sussex

Na in de jaren negentig van vorige eeuw een aantal non-fictie boeken gepubliceerd te hebben over de Ottomanen, schreef hij als journalist talloze artikels voor onder andere de krant New York Times. In 2006 waagde hij zich met De brand van Istanbul voor het eerst aan spannende fictie, en het leverde hem meteen een Edgar Alan Poe award op voor het beste boek van dat jaar volgens de Mystery Writers of America, de Amerikaanse tegenhanger van het Genootschap van Vlaamse Misdaadauteurs. Het boek was meteen ook het begin van een reeks, waarvan het vierde deel volgend jaar van de persen zal rollen, met als protagonist de sympathieke eunuch en hobbykok Yashim Togalu, die zich als een vis in het water thuisvoelt in het Istanbul van de eerste helft van de negentiende eeuw.

In de brand van Istanbul wordt Yashims hulp zowat tegelijkertijd ingeroepen bij het oplossen van twee onregelmatigheden: de bevelhebber van de elitetroepen van de sultan vraagt hem de verdwijning van vier van zijn officieren te onderzoeken en de moeder van de sultan spreekt hem aan in verband met de moord op een van de haremvrouwen van haar zoon. Als de vermiste officieren een voor een vermoord en verminkt teruggevonden worden, vermoedt Yashim een samenzwering tegen de vernieuwende sultan. Maar tussen vermoeden en bewijzen ligt een hemelsbreed verschil. Zijn onderzoek laat hem, met gevaar voor eigen leven, kriskras de grootstad doorkruisen in de hoop de ontbrekende puzzelstukjes te vinden.

Het is vanaf de eerste bladzijden aangenaam vertoeven in De brand van Istanbul. De gezapigheid waarmee de auteur zijn verhaal verwoordt en de sfeervol beschreven faits divers maken dat het boek aanvoelt als een op maat gemaakt pak. Jason Goodwin schotelt de lezer een mooie dwarsdoorsneede voor van het leven in de voormalige hoofdstad van het Ottomaanse riijk, waarbij de historicus in hem hem behoedt voor het te romantisch afschilderen van het leven, waardoor een een zeer geloofwaardig aandoend decor ontstaat waartegen het spannende verhaal geschetst wordt dat eigenlijk maar een onderwerp heeft: macht. En de strijd om meer macht die op verschillende vlakken uitgevochten wordt.

Al bij al beschouwd besteedt de auteur – in tegenstelling tot de meeste misdaadauteurs – weinig aandacht aan de spannende verhaallijnen. De lezer wordt niet bij het handje genomen en stap voor stap begeleid door het onderzoek van het hoofdpersonage, maar wordt verplicht mee te denken, want soms worden er grote stappen genomen buiten het zicht van de lezer. Deze intelligente, soms zelfs terloopse aanpak overschrijdt echter nooit grenzen van het ongeloofwaardige en draagt er zelfs toe bij dat het boek naar een hoger niveau getild wordt. Een logische gevolg van deze aanpak is dat de verrassende ontknoping zowat uit de lucht komt te vallen en dat de lezer zich voor het hoofd slaat omdat hij het niet zag aankomen.

Kortom De brand van Istanbul is een prachtig werkstuk dat de lezer niet alleen zin geeft om direct een retourtje Istanbul te boeken, maar ook garant staat voor enkele uren lekker wegdromen bij een atypische, boeiende en vooral heerlijk frisse detective vol markante personages.

Het definitieve verdict: 8/10 

De eerste alinea
De vrouw was ordinair, met opzichtig aangebrachte eyeliner en centimeterlange valse wimpers, maar net dat maakte haar aantrekkelijk. De flashy, roodgelakte beha paste mooi bij de laarzen. Een soort van kaplaarzen, zoals visserslaarzen maar dan eleganter, van zwart leer en met stilettohakken.

De korte inhoud:
Een woonwijk in Heffen bij Mechelen wordt opgeschrikt door een moord. Irene Vandesompel werd op gruwelijke wijze vermoord. Met vierendertig messteken. De overbuurvrouw is de laatste die de vrouw in leven heeft gezien, toen de ex-man van Irene, met wie ze in een vechtscheiding was verwikkeld, die middag de kinderen kwam ophalen. Maar de ex heeft een ijzersterk alibi, en andere getuigen zijn er niet, hoewel de feiten plaatsvonden in een rustige buurt met sociale controle.

Uit de autopsie blijkt dat de dader ‘slechts’ zeventien keer wild heeft toegestoken, met een heggenschaar van het merk Fiskars. Aan die strohalm klampen rechercheurs Dirk Deleu en Nadia Mendonck zich vast. Gaandeweg wordt duidelijk dat ook gezellige buren een duister kantje kunnen hebben. Mendonck en Deleu, die van de ene verbazing in de andere vallen, raken compleet verstrikt in een web van sociale intriges en ontketenen ongewild een kettingreactie van geweld die niemand voor mogelijk hield.

Het volledige rapport:
De uit Mechelen afkomstige auteur Luc Deflo combineert het schrijverschap met een deeltijdse baan bij de Belgische bank KBC. Een aantal jaar geleden verruilde hij dit Antwerpse provinciestadje via een aantal tussenstops voor de Belgische hoofdstad, waar hij nog altijd woont met zijn vrouw van Zuid-Amerikaanse origine en hun zoontje.

Die verandering van omgeving werd ook weerspiegeld in zijn boeken, want drie jaar lang ruilde hij de reeks rond de Mechelse speurders Bosmans en Deleu in voor de avonturen van de leden van Cel 5 die zich in het Brusselse situeerden. Maar momenteel hebben maneblusser Deleu en zijn companen hun tweede adem gevonden - getuige daarvan is de bekroning van Pitbull met de Hercule Poirotprijs 2008 - en worden hun belevenissen afgewisseld met op zichzelf staande boeken als Angst en Lust.

Zijn meest recente pennenvrucht die de titel Jaloezie meekreeg, is al het zestiende spannende boek van zijn hand en de elfde met Jos Bosmans en Dirk Deleu als voornaamste protagonisten. Hierin worden de speurders geconfronteerd met een niet alledaagse moord: in een doodlopend straatje in het rustige forensendorpje Leest wordt in haar huis het verminkte lichaam gevonden van de alleenstaande moeder Irene Vandesompel. Het buurtonderzoek levert op wat sappige roddels na, weinig op. Maar hoe langer het onderzoek doorgaat hoe meer intriges tussen de bewoners van dat rustige straatje er boven water komen: burenruzies, omkoping, buitenechtelijke relaties, stalking,... Er lijkt maar geen eind aan het lijstje te komen en steeds meer raken de speurders ervan overtuigd dat het antwoord op de vragen wie Irene vermoordde en het waarom besloten liggen in die verbanden tussen al die buurtbewoners.

Luc Deflo is met voorsprong de Vlaamse auteur met de meest directe schrijfstijl. Door het bij wijlen ongepolijst taalgebruik dat hij zijn personages in de mond legt, de soms uitzichtloze situaties waarin hij zijn slachtoffers manouvreert en zijn manier van verhalen die zonder veel tierlantijntjes recht op doel afgaat, onpopt hij zich tot de Stuart MacBride van het Nederlandse taalgebied. Enkel hetzelfde gevoel voor humor ontbreekt in zijn boeken. Ook in dit verhaal blijft de auteur trouw aan deze voor hem typische manier van vertellen.

Deze stijl impliceert dat er weinig inkt besteed wordt aan het intekenen van de locaties. Veel meer dan hier een daar een straat- of plaatsnaam zal de lezer niet terugvinden in Jaloezie, zelfs niet als de auteur hem meeneemt langs toch wel kenmerkende locaties uit de streek rond Mechelen. De auteur vindt zijn personages veel belangrijker dan het decor waarin zij zich bewegen en zij worden dan ook zeer menselijk, maar niet altijd fraai, getypeerd. De levensechtheid van deze figuren, en hun emoties kleuren het verhaal en zijn er voor een groot deel verantwoordelijk voor dat de lezer er zich onwaarschijnlijk snel in thuis voelt. Door de schaal van het oude gezegde dat ieder huisje zijn kruisje heeft een beetje uit te vergroten naar het niveau van een straat, zorgt hij voor herkenbaarheid, want net zoals ieder dorp zijn gek heeft, heeft iedere straat ook zijn markante figuur.
Wel is het even schrikken als de auteur meermaals hints rondstrooit dat het einde van de loopbaan van Jos Bosmans stilaan in zicht lijkt te komen, maar de lezer moet zich maar vasthouden aan de spreekwoordelijke strohalm dat in de wereld van het boek tijd een rekbaar begrip kan zijn.

Zowel het plot als de ontknoping van Jaloezie zijn beide onwaarschijnlijk vergezocht maar zo magistraal in mekaar gepuzzeld dat de auteur er zonder enig probleem mee weg kan komen en het boek zich bij de betere uit de reeks schaart. Als een volleerd zandmannetje strooit Luc Deflo bij het uitschrijven kilo’s zand in de ogen van zijn publiek, door het team van rechercheurs het ene na de andere scenario te laten ventileren in reactie op elke vooruitgang, tegenslag of dood spoor in het onderzoek. Dit laatste genereert zoveel vaart dat het soms lijkt alsof er wel tig moorden gepleegd worden door bijna evenveel verschillende daders. Maar aan het eind van de rit komt toch de meest voor de hand liggende dader bovendrijven. En net dat is misschien de achilleshiel van dit werk.

Met Jaloezie levert Luc Deflo het bewijs dat, ondanks dat uitgeverij Manteau veel energie besteedt om hun zogenaamde Next Generation - bestaande uit Piet Baete, Toni Coppers en Bavo Dhooge – te promoten, de oude garde nog lang niet klaar is om afgeschreven te worden. Het is dan ook een pageturner van formaat geworden met een verloop de naam labyrint waardig.

Het definitieve verdict: 7/10

De eerste alinea
Tijdens een feestje voor leden van de faculteit bij mijn vrouw Sara en mij thuis komt de politie van Clark Falls me in hechtenis nemen.

De korte inhoud:
Voor Paul en Sara was de verhuizing naar een klein stadje in het Midden-Westen van Amerika een hele aanpassing. Paul doet alles om erbij te horen. Zo gaat hij golfen met ‘de jongens’ en sluit hij zich aan bij de buurtwacht, die de rustige straat nog veiliger moet maken. Maar dan begaat hij één foutje – en wordt met de nek aangekeken.
Niets had Paul kunnen voorbereiden op de onwerkelijke ruzie die onststaat met een van zijn buren, de zelfbenoemde leider van de buurtwacht. Dan wordt hij ten onrechte gearresteerd voor het misbruiken van zijn buurmeisje. In één klap staan Pauls leven, carrière en huwelijk op losse schroeven. Hij belandt in een hopeloze strijd tegen een man die iedereen aan zijn kant heeft ...


Het volledige rapport:
Veel meer informatie dan dat hij met zijn familie in de Amerikaanse staat Iowa leeft is er over Sean Doolittle niet terug te vinden. Er werden in het Engelse taalgebied al een aantal kortverhalen van zijn hand gepubliceerd en intussen heeft hij ook al vijf spannende boeken op zijn naam staan. Het meest recente, dat al dateert van 2008, is nu ook in het Nederlands te lezen onder de titel De perfecte buren.

Hierin doen de nieuwste bewoners van een kleine wijk in het fictieve stadje Clark Falls hun uiterste best om te integreren in die kleine gemeenschap, maar vooral Paul Callaway heeft het moeilijk om zijn achterdocht te negeren en de kleine wrevelingen met de andere bewoners blauwblauw te laten. Als hij op een avond even van het rechte pad afwijkt staat Roger Mallory, een gepensioneerd politieman die van de veiligheid van de wijk zijn persoonlijke kruistocht gemaakt heeft, de volgende dag ’s morgens bij Paul op de stoep. Dit is het begin van een escalerende burenruzie die uiteindelijk uitmond in zijn arrestatie op beschuldiging van het misbruiken van zijn minderjarige buurmeisje Brittany Seward, die Pauls uitgebreide boekenverzameling als haar prvié-bibliotheek beschouwt en dus regelmatig bij de Callaways over de vloer komt. Nu rest Paul maar een keuze meer om zijn eer, carrière, gezin en zelfs zijn leven te redden: de aanval openen op de meest gerespecteerde en bijna onaantastbare bewoner van de wijk: Roger Mallory.

Herkenbaarheid is een factor die een erg grote invloed heeft op de betrokkenheid die de lezer voelt voor een verhaal. De keuze van de auteur om zijn verhaal te situeren in een op het eerste zich doodnormale wijk voor de middenklasse van de bevolking, is dat ook met gemak te verantwoorden. De lezer voelt zich bijna meteen thuis in het verhaal dat tevens aanvangt met een paar zeer sterke en realistisch geschreven hoofdstukken waarin de lezer zich samen met het hoofdpersonage laat overdonderen door de gebeurtenissen, die in de eerste persoon enkelvoud opgetekend werden.

Maar ondanks het feit dat Sean Doolittle een zeer aangenaam lezende stijl hanteert, slaagt hij er niet in het momentum vast te houden en stilaan zakt het verhaal wat in elkaar. Zo houdt hij, in een poging cliffhangers te genereren, menig keer bewust en merkbaar informatie, die personages in het verhaal met elkaar delen, achter voor de lezer. Door dit toch wel goedkope truukje uit de schrijvershoed overvloedig te bezigen, bereikt de autuer net het tegenovergestelde van het beoogde: in plaats van de lezer te binden en zijn nieuwsgierigheid op te wekken, krijgt deze het gevoel met opzet te worden buitengesloten en wordt de magie verbroken.

Wat begon als een strijd om zijn onschuld te bewijzen, mondt na verloop van tijd uit in een bijna obsessieve persoonlijke oorlog tussen Paul en Roger. “Trop is te veel” zei een van de bekendste Belgische politici ooit, en dat had best betrekking kunnen hebben op De perfecte buren, want recht evenredig met overdreven uitvergroten van die situatie verliest het boek aan steeds meer van zijn geloofwaardigheid en herkenbaarheid.

Toch zit De perfecte buren plotgewijs goed genoeg in elkaar om de lezing zonder problemen tot het einde uit te zitten, want nieuwsgierig als we zijn willen we ten allen prijze graag  de afloop kennen. Maar het uitschrijven had wat beter gekund. Zo doceert de auteur zelfs tot twee maal toe enkele hoofdstukken uit de cursus creatief schrijven aan de hand van enkele paragrafen in het verhaal. Zo doet het heel vreemd aan om in het boek de verklaring te moeten lezen waarom bijvoorbeeld Pauls vader Joe genoemd wordt.

De perfecte buren voldoet volledig als pretentieloze vakantielectuur, maar kan de belofte van kwaliteit uit het begin van het boek jammer genoeg niet inlossen en verwordt tot onopvallende middelmaat..

Het definitieve verdict: 5/10

De korte inhoud:
Istanbul 1886. Het naakte lichaam van een jonge westerse vrouw wordt gevonden aan de oever van de Bosporus. Om haar hals heeft ze een medaillon met de inscriptie van de tughra, het speciale zegel van de sultan.
Voor Kamil Pasha, de politierechter van de stad zijn de echo’s van een vergelijkbare moord, acht jaar geleden op een Engelse gouvernante, te luid om te negeren.
Er loopt ook een spoor naar Jaanan. Zij is lid van de Ottomaanse hofkringen, totdat ze in ongenade valt omdat ze verliefd wordt op een man die het regime van de sultan omver wil werpen. Met haar hypnotiserende stem vertelt ze over haar relatie met één van de vermoorde vrouwen.
Sybil, de dochter van de Engelse ambassadeur, gebruikt haar connecties met de hofkringen om Kamil Pasha aan informatie te helpen. Terwijl hij de draden van beide moorden probeert te ontrafelen, maken ze machtige vijanden...

De eerste alinea
Een tiental flakkerende lampen drijft in stilte over het water van de zee-engte; de roeiers zijn onzichtbaar. Voor de kust klinkt een droog, schuifelend geluid, maar de bries is te zwak om het geluid ver te kunnen dragen. Wilde honden blaffen en stormen tussen de struiken door. Er klinkt gegrom, een kort gejank en dan is het weer stil.



Het volledige rapport:
Jenny White werd in 1953 geboren in Duitsland, maar op haar zevende emigreerde ze met haar moeder naar de Verenigde Staten van Amerika en beleefde het tweede deel van haar jeugd in het stadje New Rochelle, een paar kilometer ten noordoosten van New York City. Ze studeerde eerst in de Bronx, daarna in Kiel, Duitsland, behaalde haar master in de psychologie in Ankara, Turkijë en slaagde in 1991 voor haar doctoraat antropologie in Austin, Texas. Momenteel woont ze in de buurt van Boston, waar ze sociale antropologie doceert aan de universiteit van deze hoofdstad van de staat Massachusetts.
Tijdens haar tweede verblijf in Duitsland kwam ze in contact met Turkse studenten en werd de kiem gelegd voor haar liefde voor Turkijë. Een liefde die immer voortduurt.

Ze publiceerde eerder al twee schoolboeken over dat immense land, maar pas nadat ze een vaste benoeming kreeg aan de universiteit durfde ze zich aan fictie te wagen. Het resultaat, haar spannende debuut Het zegel van de sultan, verscheen in 2006 en sindsdien volgt er zowat om de twee jaar een nieuwe episode in de reeks met de symphatieke onderzoeksrechter Kamil Pasha uit het Istanboel van het einde van de negentiende eeuw..

Het zegel van de sultan wordt verteld vanuit drie personages: eerst en vooral is er de magistraat Kamil Pasha, die midden in de nacht op de hoogte gebracht wordt dat er een naakt lichaam van een vrouw is aangespoeld op de oever van de Bosporus. Hij merkt meteen overeenkomsten met een andere moord, zowat acht jaar geleden, die nog altijd onopgelost blijft. Vermits het slachtoffer van Europese afkomst blijkt te zijn, brengt Kamil de Britse ambassadeur op de hoogte. Zijn dochter Sybil die tevens als zijn assistente fungeert en zich stierlijk verveelt, grijpt de kans om wat spanning in haar luxeleventje te brengen, en trekt zelf op onderzoek uit, om zo Kamil te kunnen helpen. Tot slot vertelt Jaanan, een jonge eigenzinnige Turkse vrouw die beide slachtoffers kende, haar eigen levensverhaal, dat niet toevallig een aantal andere personages en gebeurtenissen met elkaar verbindt

De cover die de lezer al meteen in de sfeer van de sprookjes-van-duizend-en-een-nacht brengt, verbergt een zeer intelligente policier die daarnaast ook nog eens bol staat van politiek, spionage en romantiek; getekend tegen een sfeervolle historische achtergrond van de paleizen, sultans, moskeeën, harems en eunuchen die niet uit het kosmopolitische Constantinopel van die tijd weg te denken zijn.

Jenny White hanteert een aangemaam woordgebruik en vlot weglezende zinsconstructies, maar haar keuze om de drie vertellijnen niet altijd chronologisch op dezelfde lijn te houden maakt het boek bij momenten wat moeilijker te verteren. Ook zet het feit dat wat wij herkennen als de familienamen van de personages, eigenlijk eens soort van aanspreektitels zijn die wisselen al naar gelang wie een persoon aanspreekt, vooral in het begin de lezer al eens op het verkeerde been. Maar eenmaal begrepen dat de voornamen voldoende zijn om de personages te identificeren, is dat probleem van de baan.

Als antropologe heeft de auteur veel aandacht voor de manier waarop het er dik honderdtwintig jaar geleden aan toe ging in Istanboel: zo wordt enorm gehamerd op de formele omgang tussen mannen en vrouwen en tussen mensen van de verschillende klassen in het Islamitische Ottomaanse rijk dat op dat moment stilaan uiteen aan het vallen is en de aanwezigheid van Europeanen, met heel andere zeden en gebruiken, moet tolereren. Dit heeft tot gevolg dat een en ander nogal ouderwets aandoet, maar anderzijds stuwen al deze opmerkzaamheden en details de authenticiteit van Het zegel van de sultan naar grote hoogten.

Een boek dat tot de nok toe gevuld is als Het zegel van de sultan laat meestal grote aantallen personages de revue passeren. Ook hier is dat het geval, maar gelukkig slaagt de auteur erin quasi allemaal markante figuren ten tonele te brengen zonder te vervallen in clichés of karikaturen. Natuurlijk lopen sommigen ervan onderweg verloren tussen de plooien van het verhaal. Net zoals een paar weliswaar onbelangrijke verhaallijntjes niet afgewerkt worden waardoor de lezer niet geheel voldaan achterblijft. Dit laatste wordt waarschijnlijk mede veroorzaakt door het feit dat de auteur bij het schrijven niet is vertrokken van een echt plot, maar van een aantal anekdotes. Deze werkwijze maakt het er voor een debutante zeker niet makkelijker op om niet alleen alles op het eind mooi te laten samen komen maar ook nog te laten kloppen als een bus.

Maar al bij al heeft Jenny White met Het zegel van de sultan een sterk visitekaartje afgeleverd dat de kleine kinderkwaaltjes snel laat vergeten en waarmee de lezer zich van in zijn zetel op vakantie waant in oosterse oorden.

Het definitieve verdict: 8/10