Erics BIBber Blog

De eerste alinea
Moord had iets magisch, dacht hij. De snelheid van zijn hand was altijd bedrieglijk voor het oog, en zo zou het blijven. Hij was als een postbode die iets bezorgt bij een huis waarvan de bewoners later konden zweren dat er niemand aan de deur was geweest. Deze kennis was verankerd in zijn wezen als een pacemaker in het lichaam van een hartpatiënt. Zonder zijn magische krachten zou hij dood zijn. Of toch zo goed als.

De korte inhoud:
Tony Hill, hoofd van de Nationale Taakeenheid Profilering, geeft zijn team opdracht te onderzoeken of er een verband is tussen de verdwijningen van dertig tieners.
Allemaal lijken ze van huis te zijn weggelopen.
Alleen Shaz Bowman komt met een concrete theorie. Maar die theorie is zo absurd dat niemand haar gelooft.

Het volledige rapport:
Toeval bestaat niet, maar het is toch bizar dat net als Val McDermid de diamanten Dagger uitgereikt krijgt voor haar belangrijke bijdrage van de wereld van het spannende boek – een carrièreprijs, zeg maar – de Nederlandse vertaling van The wire in the blood bovenaan mijn stapel ligt te pronken.

De uit het Schotse kustplaatsje Kirkaldy afkomstige schrijfster, begon in 1976 haar professionele loopbaan als journaliste voor dagbladen in Glasgow en Manchester. Ondertussen begon ze fictie te schrijven. Haar eerste boek werd door elke uitgever geweigerd, maar kreeg een tweede leven als toneelstuk. In 1984 maakte ze, onder invloed van de opkomst van een nieuwe lichting Amerikaanse vrouwelijke thrillerauters, zelf ook de overstap van drama naar het spannende boek, maar het duur drie jaar voor haar debuut in de winkels lag. In 1991 besloot ze zich volledig toe te leggen op het schrijven van spannende fictie en sindsdien werd veel van haar werk al in diverse landen bekroond.

Haar dertiende spannende boek, Het profiel, dat al dateert van 1997, is na De sirene het tweede boek in een reeks waarin psycholoog Tony Hill en rechercheur Carol Jordan de belangrijkste figuren zijn. Deze reeks ligt ook aan de basis van de televieserie Wire in the blood, waarvan tussen 2002 en 2008 zes jaargangen opgenomen werden.

In het profiel verwelkomt Tony Hill zijn eerste kandidaat profielschetsers bij de Nationale Taakeenheid Profilering. Een van de oefeningen die de rechercheurs voorgeschoteld krijgen, bestaat uit het groeperen van slachtoffers. Zo moeten ze uit een lijst van verdwenen tieners proberen een verband te vinden. Sharon ‘shaz’ Bowman slaagt er niet alleen als enige in een duidelijke overeenkomst te vinden tussen een aantal van die vermisten. Ze wijst ook meteen een verdachte aan. Omdat haar verdachte een alom geliefde landelijk beroemde televisiester is, wordt haar theorie als absurd afgedaan. Maar gedreven als ze is, probeert ze op haar eentje haar gelijk te bewijzen.

Het profiel is door zijn opzet geen eenvoudig boek geworden: na de proloog volgt een hoofdstuk van een bladzijde of 65. Meteen een dikke kluif om te verorberen. Daarna volgen de ongenummerde hoofstukken, met een lengte die varieert tussen een pagina en bijna 90 bladzijden, elkaar op. Als dan soms in de tekst ook de witregels tussen de verschillende scenes wegvallen, bestaat de vrees dat menig occasioneel lezer het boek voortijdig voor bekeken zal houden. Ook al omdat er veelvuldig gerefereerd wordt naar wat er zich in De sirene heeft afgespeeld.

Maar wie doorbijt kan genieten van een degelijk opgebouwd verhaal waarin Val McDermid de vooringenomenheid met betrekking tot de status van onaantastbaarheid van bekende figuren in vraag stelt en dit gegeven uitgewerkt heeft tot een meeslepende thriller die zich op vier verschillende, over het hele grondgebied van Engeland verspreide locaties: van de hoofdstad Londen, over de industriestad Leeds via de kustgemeente Seaford naar het landelijke Northumberland.
De race tegen de klok op verschillende niveaus in het verhaal staat er garant voor dat de spanning constant aanwezig is en nooit last heeft van een dipje. Alleen is het jammer dat de wijze waarop de schuldige zijn sporen verwijdert, nogal terloops en zonder onderzoek als een zekerheid gedeclameerd wordt, waardoor het nogal uit de lucht komt te vallen.

Hoewel de personages misschien een beetje clichématig voorgesteld worden, komt dit in Het profiel meer de herkenbaarheid ten goede dan dat het nadelig werkt. Maar Tony Hill lijkt wat op de alwetende Pendergast van Preston and Child: in zijn vakgebied is hij de authoriteit, wiens zicht op de zaak en suggesties omtrent andere zaken waarvan hij amper op de hoogte is en zelfs de details niet kent, telkens weer meteen de juiste is. Zo wordt het metier van het profielschetsen wel voorgesteld als een zeer eenvoudige klus, wat het zeker niet is. Voor één boek is dit nog te genieten, maar als deze lijn doorgetrokken wordt door de hele serie kan dat wel eens uitvergroot worden tot een storende factor.

Zoals uit bovenstaand relaas blijkt is Het profiel niet de perfecte thriller geworden. Maar het is zeker en vast eentje dat moeiteloos tot de bovenste helft van het genre behoort. En van Val McDermid is na ondertussen zesentwintig titels van haar hand al geweten dat ze een vaste waarde is in het kransje van de toppers in het genre in Groot-Brittannië en daarbuiten.

Het definitieve verdict: 7/10