10-02-12

ADLER-OLSEN Jussi - Het Washingtondecreet

 

aojhw.jpg

 

De eerste alinea:
De kleine Pete Bukowski had minstens een uur onder het bord op hoofdweg 460 in het centrum van Wakefield staand turen naar de weg in de richting van Jarratt.

De korte inhoud
Bij een brute moordaanslag op de avond van de Amerikaanse presidentsverkiezingen komt de vrouw van de Democratische kandidaat en uiteindelijke winnaar Bruce Jansen om het leven. De verbitterde nieuwe president vaardigt onmiddellijk een decreet uit om de rust en orde in de Verenigde Staten te herstellen. Doggie Rogers, medewerkster van Jansen, is getuige van de maatschappelijke woede die ontstaat als de Amerikanen beseffen wat er aan de hand is: de grenzen worden gesloten, de avondklok wordt ingevoerd, en het land staat binnen de kortste keren op de rand van een burgeroorlog. Bovendien wordt Doggies vader ter dood veroordeeld, omdat iedereen hem ziet als de moordenaar van de presidentsvrouw.
Doggie voelt zich machteloos, maar besluit toch om zich met een kleine groep geestverwanten in te zetten voor de democratie, en om het complot te ontsluieren waaraan de Amerikaanse samenleving is blootgesteld.


Het volledige rapport
Op enkele jaren tijd heeft de Deense auteur Jussi Adler-Olsen zich van nobele onbekende opgewerkt tot the hottest kid in thrillertown. Volkomen terecht overigens, want de vier boeken die zijn Serie Q ondertussen telt, zijn stuk voor stuk degelijke thrillers die getuigen van vakwerk met maatschappelijke relevantie. Net zoals gebeurde bij Dan Brown en ook volop aan de gang is met onder andere Harlan Coben, worden, surfend op deze golf van succes, de oudere boeken nu ook gretig op de markt gegooid. Nadat eerder al Het alfabethuis en De bedrijfsterrorist als duoboek in de boekenwinkels verschenen, is het nu de beurt aan het uit 2006 stammende Het Washingtondecreet.

In dit meer dan zeshondervijftig bladzijden tellend werk stelt de auteur zichzelf de vraag wat er kan gebeuren als een president de wetten misbruikt die in uitzonderlijke situaties het congres buitenspel kunnen zetten en die ingevoerd werden na de aanslagen van 11 september 2001. Of anders geformuleerd: wat als de USA gaat slapen als een democratie en wakker wordt als een dictatuur? Jussi Adler-Olsen vertelt dit verhaal vanuit het gezichtspunt van een aantal mensen uit de entourage van de kersvers verkozen president.
Als de tweede vrouw van Bruce Jansen, de kersverse president, vermoord wordt bij aanvang van het grote feest ter ere van zijn verkiezing, trekt de man zich terug, om pas boven water te komen als het moment is aangebroken om zich te installeren in het Witte Huis. Vrijwel meteen maakt hij werk van zijn enige beleidspunt: het land zo snel als mogelijk veilig te maken. Wapens en munitie moeten worden ingeleverd; de doodstraffen worden aan de lopende band zo snel mogelijk uitgevoerd en betogingen en rebelerende acties worden bloedig onderdrukt. Terwijl de Verenigde Staten van Amerika meer en meer begint te lijken op het Rusland van vijftig jaar geleden, vraagt iedereen zich af of de president nog wel bij zijn volle bestand is. Maar het klimaat van angst weerhoudt iedereen om te reageren. Bijna iedereen, want Doggie Rogers wiens vader, als opdrachtgever voor de moord op de vrouw van Bruce Jansen, veroordeeld werd tot de doodstraf, wil er alles aan doen om zijn executie die met rasse schreden dichterbij komt, te voorkomen, door de onschuld van haar vader te bewijzen. Samen met een aantal oude kennissen stapt ze in naam van de democratie op naar haar vroegere werkgever Bruce Jansen, de vierenveertigste president van de USA.

Michael Moore nagelde in 2004 met de documentaire Fahrenheit 911 de zogenaamde Patriot Act al publiek aan de schandpaal. Maar het is toch wel opmerkelijk dat de eerste misdaadauteur die dit gegeven gebruikt als ruggengraat van een boek uit Denemarken komt. En Jussi Adler-Olsen heeft er werkt van gemaakt, want de oplijsting van de markantste punten uit de presidentiële besluiten, de literatuurlijst en de verantwoording die het verhaal volgen beslaan nog eens een tiental paginas extra.

Het Washingtondecreet begint als een rasechte politieke thriller, maar deint, naarmate de persoonlijke belangen groter worden, uit tot een verhaal vol actie dat eindigt waar Brendan Dubois apocalyptische thriller De laatste dagen van Amerika zowat begint. De vraag hoe realistisch het beschrevene nu echt is, is mijn inziens niet te beantwoorden, maar de auteur slaagt erin gevoelens van verontwaardiging, machteloosheid en afschuw op te roepen bij de lezer, wat op zich al een verdienste is. Dezelfde gevoelens die ook bij Kind 44 van Tom Rob Smith naar boven gehaald werden.

Jussi Adler-Olsen tekent over het algemeen genomen een zeer aannemelijk scenario uit, maar sommige aspecten ervan liggen er zo dik op dat de ervaren thrillerlezer al een en ander kan voorzien. Gelukkig zijn er ook genoeg andere wendingen; de ene al wat geloofwaardiger dan de andere, waarbij de epiloog, na een explosieve ontknoping, in al zijn vredigheid inslaat als een bom.

Ook slaagt de auteur er perfect in zijn verhaal mooi de cirkel rond te laten maken, door een klein groepje mensen in het begin van het boek te introduceren en deze te laten evolueren tot sleutelpersonages, wat getuigt van een mooi stukje plotwerk. Natuurlijk had alles wat compacter gekund. Zo is onder andere het bladzijden lange discours om rechtbank aan te duiden die het proces van de moord op de tweede vrouw van Bruce Jansen mag voeren te uitgesponnen en zelfs overbodig.

Maar de eindconclusie is overwegend positief voor deze “what if”-thriller die zich vooral afspeelt in en om het Witte Huis in Washington D.C. en in Virginia, de thuisbasis zowel de president als Doggie Rogers. Het Washingtondecreet is een totaal ander boek dan de veelvuldig geroemde Serie Q, maar kwalitatief zo goed als van hetzelfde niveau.

Het definitieve verdict: 7/10

EOB.JPG


De commentaren zijn gesloten.