01-06-13

OUELLETTE Pierre - Deus ex machina

 

opdem.jpg

De openingszin: 
Als de massamedia het over het ParaVolve-incident hebben, gebruiken ze nog steeds termen als ‘de neerdaling van de hel op aarde’ en ‘de genetische antichrist’.

De korte inhoud
Het is de lente van 2005 en de Verenigde Staten zijn in de greep van een verlammende economische depressie die de regering ten val dreigt te brengen.
Tegelijkertijd bouwt een geniale ontwerper de supercomputer DEUS, die in staat is echt intelligentie te ontwikkelen. Deze computer is in staat zich permanent te vernieuwen en te verbeteren en kan uiteindelijk nieuw leven creëren. Maar er zijn mensen die DEUS voor hun eigen kwalijke doeleinden willen gebruiken…
Midden in een uitbarsting van politieke intriges en technologisch terrorisme gebeurt er iets ongelooflijks in DEUS, iets dat een gevaarlijke biologische kettingreactie veroorzaakt. Alleen Riley, een werkloze computerexpert, kan het gevaar van nieuwe bedreigende levensvormen, gegenereerd door DEUS, stoppen. Maar de computer vormt een ban met Riley, zijn vrouw en een jongetjes dat DEUS beschouwt als iets opmerkelijks – een vriend.


Het volledige rapport
De in 1945 geboren Amerikaan Pierre Ouellette kreeg voor het eerst naambekendheid als gitarist in het jazz-milieu van Portland, Oregon. Zijn liefde voor muziek bracht echter niet genoeg brood op de plank en bijna per ongeluk verzeilde hij in de reclamewereld. Door het vaderschap verzeilde de gitaar op het achterplan en zette hij voluit in op zijn carriere: hij werd medeoprichter en creatief directeur van een reclamefirma dat zich toelegde op spitstechnologie. Maar de drang naar artistieke vrijheid dreef de man naar het auteurschap, en zoals veel auteurs zette hij zich ’s avonds aan het schrijven.
Het resultaat, Deus ex machina werd goed onthaald, wat hem aanzette tot de verkoop van zijn bedrijfje en in te zetten op het voltijdse schrijverschap. Erg productief is Pierre Ouellette echter niet: in een tijdspanne van twintig jaar publiceerde hij drie romans onder zijn eigen naam en twee titels onder het pseudoniem Pierre Davis. 

Zijn eersteling Deus ex machina, dat al dateert van 1993 was een technologische toekomststhriller die gesitueerd was in 2005, een jaar dat ondertussen al enige tijd achter ons ligt. Hierin staan drie figuren centraal: een supercomputer die speciaal ontwikkeld is om autonoom te kunnen opereren door een doorgedreven gebruik van artificiële intelligentie. Tegen de achtergrond van een economische crisis, waarbij de machtsverhoudingen in de regering wankel staan, is er een groep die de rekenkracht van de supercomputer wil misbruiken voor eigen rekening, wat uit de hand loopt. Dan is er Michael Riley, een computerexpert die wordt gevraagd om te proberen weer vat te krijgen op dat stukje techniek in de hoop het tij te kunnen keren. En tot lot is er  de achtjarige buurjongen van Michael, Jimi Tyler die, bij gebrek aan echte vrienden zowel Michael als de computer gaat beschouwen als zijn vrienden.

Het begin van het verhaal vraagt wat doorzettingsvermogen van de lezer, want de technologische begrippen, principes en termen vliegen om te oren. Het lijkt er even op dat de auteur zijn publiek wil knockout slaan met zijn gepoch met kennis. Later kunnen we gelukkig niet anders dan vaststellen dat de man best een goede schrijfstijl hanteert.

Hoewel het boek soms toch wat oudbollig overkomt, en tegenwoordig genetische manipulatie gemeengoed geworden is, is de essentie van deze biotechthriller gelukkig nog altijd toekomstmuziek. Maar Pierre Ouellette, die in wezen een sciencefiction auteur is, gebruikt wel een royaal aantal ingrediënten om zijn gerecht te bereiden: biotechnologie, artificiële intelligentie, wat science fiction met fauna en flora die sneller evolueren dan Darwin ooit voor mogelijk hield en daarnaast nog een even een complot tegen de president van de USA. Het kan niet op, terwijl de superieure Italiaanse keuken net geroemd wordt om zijn eenvoud en alle hedendaagse grote chefs de boodschap “less is more” uitdragen. Door deze overvloed aan onderwerpen kan het niet anders dat sommige aspecten van het verhaal beter worden uitgewerkt dan andere.

Referenties naar andere auteurs zijn er dan ook legio en gemakkelijk te maken: zo herkennen we zonder probleem analogieën met Michael Crichton, Warren Fahy, Jussi Adler-Olsens Het Washingtondecreet, Dodelijk virus van Robert Tine, enz. Elkeen kan wel iets van zijn gading terugvinden in Deux ex machina. Maar tevens zaken die hem wat minder goed liggen en waarin de lezer niet zomaar wil in meegaan. Verscheidenheid is mooi, maar zelfs daarin mag niet worden overdreven; en dat is hier wel het geval.

Los van de onevenwichtigheid van dit verhaal, kan deze Nederlandse editie ook tot de kanshebbers gerekend worden om bekroond te worden met de prijs van lelijkste cover van vorige eeuw; als zo’n wedstrijd al uitgeschreven zou worden.

Deus ex Machina wordt algemeen beschouwd als een sciece fiction werk, en zou ook als dusdanig moeten beoordeeld worden. En niet als spannend boek.

Het definitieve verdict: 5/10

EOB.JPG


De commentaren zijn gesloten.