Erics BIBber Blog

De eerste alinea:
Hoeveel mensen werden ’s nachts wakker met de gedachte: ik heb zin om iemand te vermoorden?

De korte inhoud
Brugge wordt opgeschrikt door een wel heel lugubere moord: een argeloze voorbijganger vindt het onthoofde lichaam van een man van middelbare leeftijd. Uit de lijkschouwing door de arts met de onuitspreekbare Poolse naam blijkt dat het gaat om een onthoofding met de guillotine.
Al gauw komen de speurders erachter dat het slachtoffer burgemeester was van een Brusselse faciliteitengemeente. Bijna als vanzelf zoeken ze de verdachte in Vlaamse extreem-rechtse kringen. De moord lijkt een duidelijke provocatie aan het adres van belgicistische politici.
De zaak wordt complexer wanneer een tweede – al even brutale – moord gepleegd wordt op een militant van het Vlaams Belang. Hangen de moorden samen? En zo ja, wat zijn de overeenkomsten tussen beide slachtoffers? Het oplossen van de moorden is voor Van In en Versavel even ingewikkeld als het ontwarren van het Belgische communautaire kluwen.



Het volledige rapport
De Brugse – of moeten we tegenwoordig Blankenbergse zeggen – auteur Pieter Aspe blijft er jaar in jaar uit maar in slagen om zowat om de zes maanden een nieuwe titel in de winkelrekken te laten verschijnen. Solo is al het negenentwintigste deel in de reeks met de Brugse speurder Pieter Van In en zijn entourage.

In Solo wordt Van In geconfronteerd met een moord die beroering zorgt tot in de Brusselse Wetstraat. De druk om de moordenaar van de Linkebeekse burgemeester zo snel mogelijk op te pakken is enorm. Vooral omdat er geen enkele bruikbare aanwijzing te vinden is. Een tweede moord, die eveneens politiek gekleurd lijkt te zijn, brengt daar geen verandering in, en de nationale politici laten de Brugse speurder vallen als een baksteen. Maar Van In zou Van In niet zijn als hij bij pakken zou blijven zitten. Met de vasthoudendheid van een pitbull bijt de keikop zich in de zaak vast, vastbesloten deze tot een goed einde te brengen.

Voor zover ik het mij goed kan herinneren is het de eerste maal in de vijftien jaar dat deze serie al loopt, dat een gegeven uit een vorig boek een gevolg heeft in een volgende titel. Solo lijkt het begint te zijn van een nieuwe wind die door de reeks zal waaien, want we nemen hierin alvast afscheid van twee vaste personages die al een hele tijd meedraaiden, nadat we in Postscriptum, het vorige boek al kennis maakten met een nieuwe hoofdcommissaris

Maar dit nieuw elan lijkt zich enkel te beperken tot soapgevoel van de serie. Wat het spannende aspect betreft, overschrijdt de auteur tot tweemaal toe de grenzen van de geloofwaardigheid, door eerst en vooral een dader op te voeren die op latere leeftijd, zonder voorgeschiedenis, even beslist seriemoordenaar te worden en na het lezen van wat naslagwerken daaromtrent aan de slag gaat als een volleerd sadist. Een twee misstap wordt begaan als een profiler, die aan het onderzoek meewerkt opeens de leiding van het politieonderzoek naar de staatsvijand nummer een in de handen geworpen krijgt. Het moge duidelijk zijn dat de personages eigen aan dit verhaal niet tot de geloofwaardigste uit de carrière van de auteur behoren.

Maar ondanks het feit dat alle alarmbellen betreffende de geloofwaardigheid aan het rinkelen gaan, is het Pieter Aspes verdienste dat hij er mede door zijn vlot taalgebruik, laagdrempelige schrijfstijl en goede verhaalopbouw in slaagt de lezer niet voortijdig te laten afhaken; meer nog, hem enkele uurtjes aangenaam en pretentieloos leesvertier bezorgt.

Hoewel de titel anders laat vermoeden, doet Pieter Aspe het in Solo niet helemaal op zijn eentje, want voor sommige aspecten van het verhaal is hij gaan leentjebuur spelen bij het invloedrijkste personage van zijn Amerikaanse collega Thomas Harris: Hannibal Lecter.

Het definitieve verdict: 6/10

De eerste alinea: 
‘Zeg die madam dat ik geen tijd heb.’

De korte inhoud
Jean-Pierre Vandamme, een pelgrim die te voet onderweg is naar Santiago de Compostella, wordt in Frankrijk vermoord. Twee dagen later ontsnapt Mad Max, een notoire misdadiger, met de hulp van twee kompanen uit de gevangenis van Brugge. Livia Beernaert, de vriendin van Jean-Pierrre Vandamme, beweert dat er in de kluis van Jean-Pierre, een enorme goudschat ligt. Het goud zou afkomstig zijn van de oom van Jean-Pierre, een huurlingenleider die zich in de jaren zestig aansloot bij de Katangese gendarmes van Tshombe. Livia waarschuwt Van In eveneens voor de hebzucht van de familie Vandamme. De dag daarna komt ze in zeer bizarre omstandigheden om het leven.

Het onderzoek verloopt moeizaam en stuit op veel weerstand van de stafhouder van de Brugse balie. Tot Van In het verband ontdekt tussen de moorden en een onfrisse zaak uit het koloniale verleden van België.


Het volledige rapport
Pieter Aspe behoeft geen voorstelling meer in Vlaanderen. De familienaam van dit pseudoniem is een herkenbare merknaam op zich geworden, door de vele boeken en de serie op de commerciële televisie, bereikt hij een enorm groot publiek. Met Postscriptum leverde de auteur al het achtentwintigste deel af in de serie met de Brugse speurders Van In en Versavel.

In dit werk wordt Compostella-pelgrim Jean-Pierre Vandamme in het noordwesten van Frankrijk vermoord. Het onderzoek spitst zich toe op de geruchten dat Jean-Pierre in het bezit is van een goudschat, die hij in zijn bezit kreeg via zijn oom Jacques, een ondertussen overleden koloniaal die na de Congolese onafhankelijkheid nog tegen het regime aldaar ten strijde trok. En Van In denkt dat hij de sleutel tot de ontknoping van dit mysterie ook in die woelige jaren zestig van de vorige eeuw kan vinden.

Na vijftien jaar lang zowat elke zes maanden een nieuwe titel af te leveren wordt het steeds moeilijker om steeds weer met een origineel verhaal op de proppen te komen. Het lijkt erop dat er twee ideeën die aan de basis van Postscriptum liggen: het Man bijt hond item Weg naar Compostella, waarin reporter Arnaut Hauben Vlaanderen op de hoogte hield van zijn tocht naar het Spaanse bedevaartsoord en het lezen van het uit 1972 daterende boek De gesloten kamer van het Zweedse koppel Sjöwall en Walhöö.

Om die twee zaken met elkaar te verbinden, heeft Pieter Aspe een voor zijn doen zeer uitgebreide plot uit zijn mouw geschud, zonder zijn stokpaardjes te verloochenen. Het geheel laat de lezer met een dubbel gevoel achter. Enerzijds zijn alle vertrouwde ingrediënten die aan de basis liggen van Aspes populariteit aanwezig. Maar anderzijds begint de routine opvallend aan de oppervlakte valt het routineuze op: sommige aspecten van de plot zijn voorspelbaar en Van In stoomt door het boek op een dieet van sigaretten en Duvel. Ook ligt Joinville, de plaats waar de wandeling van Jean-Pierre Vandamme vroegtijdig afgebroken werd, in noordoost Frankrijk, wat een heel stuk uit de richting is voor een Compostella-pelgrim die vanuit Brugge of omgeving vertrekt.

Aspe is Aspe, en dat blijkt ook nu weer. De trouwe volgelingen krijgen wat ze verwachten en de criticasters kunnen hun zelfde pijlen van kritiek weer afschieten. Postscriptum past volledig in dit straatje en zal zich - met trouwens een leuke rol voor Bart De Wever, die zich even premier mag wanen – zonder probleem tussen de eerder verschenen avonturen van de Brugse speurders kunnen handhaven, zonder een topper te zijn.

Het definitieve verdict: 6/10

De eerste alinea:
Elke trok het raam open en dwong zichzelf om naar benden te kijken. De gapende diepte onder haar werkte als een magneet. Haar benen werden slap en ze kreeg het gevoel dat ze haar evenwicht zou verliezen. Het zweet brak haar uit. Nee, dacht ze. Er moet een andere manier zijn om er een einde aan te maken…

De korte inhoud
Lidewij Franco – alias de generalísimo – is hoofdredactrice van het blad Climax. Ze is een harde tante en niet geliefd bij haar medewerkers. Vrienden heeft zij niet. De enige van wie ze houdt is haar hat Machiavelli, een Egyptische mau.
Bij Climax gaat het om primeurs en daarvoor heeft Lidewij Franco een netwerk opgebouwd. Haar onvolprezen instrument hiervoor is Roddelton, een weblog waar haar tipgevers berichten posten. Daar komt een grandioze tip binnen waar zij zeker wil mee uitpakken. De Belgische topwielrenner Eddy Van Looy, die op dat ogenblik deelneemt aan de Ronde van Frankrijk, zou in zijn jeugd het slachtoffer zijn geweest van een pedofiele priester. De reportage moet weer eens het verschil maken tussen haar blad en de mindere bladen, want: zeg nooit roddelblad tegen Climax.
Het artikel slaat in las een bom. De redactie van het blad wordt bestookt met mails, van lovend tot ronduit vijandig. Lidewij Franco wordt zelfs met de dood bedreigd. Daar trekt ze zich niets van aan. Maar dan gebeurt er iets wat deze gehaaide vrouw in een bang muisje verandert. Wat maakt haar opeens zo kwetsbaar?


Het volledige rapport
Voor veelschrijver Pieter Aspe is het moordende tempo van twee boeken per jaar blijkbaar nog niet voldoende, want deze bij de novembereditie van het maandblad Goedele zit als extraatje Kat en Muis. Na Grof Wild en De Japanse tuin een derde kortverhaal van zijn hand.

Kortverhalen zijn blijkbaar de manier van Pieter Aspe om even te ontsnappen aan de vaste personages uit zijn boeken. Ook deze keer dus geen Van In of Versavel, maar Lidewij Franco, een kreng van een vrouw die als hoofdredactrice van Climax een even streng beleid voert over haar redactie als haar Spaanse naamgenoot destijds over zijn land. Om week na week met een primeur te kunnen uitpakken gaat ze over lijken en worden de grenzen van de beroepsethiek als eens aan de laars gelapt. Als ze, na de publicatie van een pedofiliezaak met een bekend renner als slachtoffer, op een avond thuis komt, blijkt haar enige liefde, de kat Machiavelli, spoorloos.

Door Kat en muis aan te bieden bij een tijdschrift zou een win-win situatie moeten ontstaan: Enerzijds verwacht Sanoma Magazines dat de grote schare fans van de auteur zich massaal naar de krantenwinkel haasten om zich dit verzamelobject aan te schaffen en zo het tijdschrift meer bekendheid te geven. En anderzijds hoopt Pieter Aspe wellicht zijn publiek nog te kunnen uitbreiden, en zijn status van best verkopende Vlaamse misdaadauteur te versterken.

Bij dit laatste zet ik wat vraagtekens, want hoewel Kat en muis geschreven is met de typerende flair van de bekendste Bruggeling van deze eeuw, had het verhaal wat meer stoffering kunnen gebruiken. Wraak is natuurlijk een dankbaar thema om van een lineaire plot gebruik te maken, maar vijfentachtig bladzijden kunnen nooit volstaan om naast het introduceren van de personages en het uiteenzetten van de setting ook nog eens een rits aan opeenvolgende gebeurtenissen te bevatten, waardoor het verhaal wat diepte en sfeer tekort komt.

Gelukkig worden quasi alle personages perfect neergezet als herkenbare mensen. Met als kers op de taart Lidewij Franco, die in een paar zinnen een drie-eenheid kan vormen met Miranda Priestly (The devil wears Prada) en Cruella De Vil (101 dalmatiërs). De keuze om het meest onsympathieke karakter in de slachtofferrol te duwen is dan weer moeilijker te begrijpen, want niemand zal een traan laten als boontje om zijn loontje komt bij haar. Tenzij misschien voor de kat…

Kortverhalen schrijven is een kunst en Jac. Toes bewees, door in 1998 met Fotofinish de Gouden Strop weg te kapen, dat de perfectie te benaderen is. Kat en muis daarentegen haalt net niet het niveau dat we van Pieter Aspe verwachten, en dus blijft Grof wild tot nader order zijn beste novelle. Toch is het aardig meegenomen als tussendoortje. En er zit nog een Goedele bij met honderdvijftig bladzijden vol true crime artikels.

Het definitieve verdict: 4/10

De buitenkant:
Hoewel de cover volledig in het rijtje van de rest van de reeks past, is het kleurenpalet deze keer wat somberder – lees donkerder – uitgevallen dan ik gewend ben. Wel past hij volledig bij de inhoud. Op de achterzijde staat gewoontegetrouw een niet zo korte inhoud die wat verlucht wordt door het kleurenspel van de goudkleurige, rode en witte tekst.

De achterflap:
Het gure weer houdt de mensen binnen. De wind snijdt als een scheermes en de regen slaat ijzig koud in het gezicht. Carla, een oudere vrouw, laat zich daardoor niet afschrikken. Iedere zondag gaat ze op bezoek bij haar vriendin, een weduwe die op een woonboot leeft. Tegen de aanlegsteiger, niet ver van de boot, ontdekt ze in het water een lijk van een vrouw. Het blijkt om een stewardess te gaan die in Brugge woont en op de Dominicaanse Republiek vloog. Commissaris Van In komt erachter dat ze onderdak heeft verleend aan een drugskoerier die in het vliegtuig werd betrapt. De drugskoerier is de zoon van een bekend politicus die niet onbesproken is. Bij de huiszoeking in het appartement van de stewardess wordt in haar computer een lijst met namen van twaalf mannen gevonden. Een van hen is voor Van In geen onbekende... Heeft de vrouw zelfmoord gepleegd of werd ze vermoord? Het lijkt voor de hand te liggen dat er een verband is met de drugskoerier en hij wordt opgepakt.
Het kost de speurders de grootste moeite om de waarheid te achterhalen, die onthutsend is. Van In wordt het slachtoffer van zijn tomeloze inzet, onder andere in het goede gezelschap van de rondborstige levensgenieter en politiearts Zlotkrychbrto, waardoor ook zijn privélevel hevige turbulenties kent.


De binnenkant:
Pieter Aspe is heden ten dage wellicht de meest bekende persoon van Brugge, hoewel hij al een tijdje geleden naar Blankenberge is uitgeweken. Ook zijn personages zijn alom bekend. Zo beperkt Van Ins bestaan zich niet tot de boeken, maar leeft hij ook al voort in een televisieserie en in een stripreeks.
Amper twee en een half jaar na de twintigste, prijkt er nu al een fiere “De 25^ste Van In” opdruk op de cover van De cel, het meest recente avontuur van Brugges eigenzinnige speurder.

In De cel construeert de auteur een vrij compliceerd, maar logisch en degelijk opgebouwd verhaal over chantage, drugshandel, liefde en hoop dat begint met de ontdekking van het lijk van een jonge stewardess die ooit een drugdealer onder haar hoede nam, nadat hij betrapt werd. Naarmate het onderzoek vordert lijken steeds meer sporen te wijzen op een connectie met de Dominicaanse Republiek. En Van In ziet zijn leven in de loop van het onderzoek op verschillende manieren onder druk komen te staan.

Als men een Aspe openslaat weet men wat men mag verwachten. Dat is ook nu weer het geval, want alle vertrouwde ingrediënten zijn weer aanwezig. Deze keer nemen Van Ins moeilijkheden met vrouw, drank en tabak zelfs een extra groot deel in van het verhaal. Maar het feit dat dit boek beetje bij beetje evolueert naar een egotrip van de commissaris wordt meer dan goed gemaakt door Aspes recente keuze om de verhalen een meer internationaal karakter te geven. Nadat Bankroet al deels gesitueerd werd in Venetië, mag deze keer de zonovergoten Dominicaanse Republiek zich opmaken voor het bezoek van de Brugse speurneus. En het lijkt dat deze wijziging in de strategie zorgt voor een frisse wind, die de verhalen een tweede adem geven.

Op veertien jaar tijd vijfentwintig boeken van minimun aanvaardbare kwaliteit uit je pen laten vloeien, waaraan menigeen plezier beleeft. Je moet het maar doen. Aspe deed het dus en daar kunnen we alleen maar respect voor hebben. En De cel behoort zonder twijfel tot de betere uit de serie.

De score: 7/10

Motivatie van de keuze:
Vandaag vond ik een weer een pakje van Crimezone in de brievenbus. En tot mijn groot jolijt bestond de inhoud uit de nieuwste van Pieter Aspe.En toevallig moest ik vandaag net in een nieuw boek beginnen. De keuze is dus snel gemaakt.

De achterflap:.
In het eenentwintigste avontuur van Pieter Van In, Hannelore Martens en Guido Versavel is er weer een mooie rol weggelegd voor de charmante badstad Blankenberge. Het toeristische vertier wordt er opgeschrikt door een niets of niemand ontziende drugsbende. Doema, een Russisch meisje, wordt vermoord aangetroffen in een natuurreservaat in de duinen. Doema maakt deel uit van een groep jongleurs die optreden in het Witte Paard, een zaal waar tijdens de zomermaanden een zang- en dansspektakel wordt gebracht. Een tijdje later wordt ook haar dealer neergestoken. Van In en Versavel proberen de bende op te rollen maar ze doen ondertussen een vreselijke ontdekking. Ze komen te weten dat een grote partij chemische drugs op komst is waarin toevallig een dosis dodelijk gif is terechtgekomen.


Bespreking:
Pieter Aspe is de enige Vlaming die met de regelmaat van een Zwitsers uurwerk elk half jaar een boek uit zijn schrijversmouw weet te toveren: eentje in april en eentje in oktober, net voor de Antwerpse boekenbeurs. En de verkoopscijfers spreken voor zich: de Vlaming draagt de auteur op hun handen en kan er niet genoeg van krijgen. Zijn recentste werk ,nummer eenentwintig in de reeks met Van In, kreeg de titel Op drift mee.

Het verhaal begint met de vondst van een mishandeld levenloos lichaam van een jonge vrouw in een natuurgebied op de grens van Brugge en Blankenberge. Al snel blijkt dat het slachtoffer deel uitmaakt van de cast van de revue die ’s zomers opgevoerd wordt in de bekende Blankenbergse zaal Het witte paard. Tijdens het onderzoek worden er verbanden gevonden met het drugsmilieu in de populaire badplaats en zo krijgt Van In te horen dat er met aan zekeheid grenzende waarschijnlijkheid een grote zending drugs op komst is die, door een productiefout, wellicht zeer veel slachtoffers zal maken.

Ook in dit werk blijft Aspe trouw aan zijn beproefd concept: een moord op de eerste bladzijden; Van In, die tegengewerkt door procureur Beeckman, en constant blootgesteld aan de verleidingen van het het vrouwelijk geslacht, maar gesterkt door een grote hoeveelheid Duvel de zaak toebedeeld krijgt en deze, zich gedragend als een olifant in een porceleinwinkel, tot een goed einde brengt. Dat alles wordt op papier gezet in een vlot lezend, makkelijk verteerbaar taaltje. Het lijkt zo simpel, maar niemand anders slaagt erin zich deze formule eigen te maken, wat een goede indicatie is van de krachttoer die deze auteur telkens weer blijft uithalen. Altijd hetzelfde, maar telkens weer met een kleine variatie zodat het interessant blijft voor de lezer. Dat mag ook als vakwerk bestempeld worden.

Het uitbreiden van het actiegebied van de Brugse speurder, naar Blankeberge in dit geval, is ook een van die kleine veranderingen die zorgen dat er een frisse wind waait door de reeks, want Brugge is een te kleine stad om constant als locatie gebruikt te worden voor deze avonturen.

Met Op drift zit Pieter Aspe – na zijn lichtjes tegenvallende vorige, Rebus – terug op kruissnelheid. Hij is er weer in geslaagd een ingenieus plot uit te denken en dit zo te vertellen dat de lezer tot op een paar bladzijden van het einde het raden naar de daders.
Wordt vervolgd binnen zes maanden...

Mijn score: 7/10

Motivatie van de keuze:
Aspes boeken zijn ondertussen een vaste waarde geworden in mijn collectie. De combinatie van het soapgevoel met een redelijk verhaal zorgen telkens weer voor een paar aangename uurtjes ontspanning.

De achterflap:.
Een oude man krijgt een hartinfarct in de kerk van het Brugse begijnhof terwijl hij een non bedreigt met een pistool. Van In stelt een onderzoek in, maar de zaak blijft zonder gevolg doordat het slachtoffer geen klacht wil indienen tegen haar belager. Enkele dagen later treft de eigenaar van de Lucifernum, een diabolische bar in de Brugse binnenstad, een vreselijk verminkt lijk aan in de toiletten. Het spoor leidt al vlug naar een geheimzinnig genootschap dat zich de Gezellen van de Brugse Beer noemt. Van In en Versavel raken verwikkeld in een kluwen van intriges. Welke rol speelt het zestiende-eeuwse schilderij De Zeven Wonderen van Brugge van Pieteer Claeissins de Oude dat in het Begijnhof wordt bewaard? En bestaat de schat van Karel de Goede echt? De Gezellen van de Brugse Beer geven hun geheimen beetje bij beetje prijs. Of is dat maar schijn en moet Van In de oplossing ergens anders zoeken?


Bespreking:
In Brugge worden enkele mannen vermoord en zo verminkt dat identificatie een moeilijke zaak wordt. Inspecteurs Van In en Versavel openen de jacht op de moordenaar, maar vinden, behalve een link met een nogal bizarre vereniging weinig aanknopingspunten. Die vereniging, de Gezellen van de Brugse Beer, blijkt t ebestaan uit een bont gezelschap die zich interesseren voor de Brugse geschiedenis. Nu zijn ze op zoek naar de schat van Karel de Goede, die ergens in Brugge verstopt moet liggen. Begint de hebzucht de leden parten te spelen, of vertellen ze niet de hele waarheid? Of zitten de speurders op een doodlopend spoor?

De stijl van Pieter Aspe bewijst ondertussen al een hele tijd zijn waarde, want al voor dit twintigste boek, met Van In in de hoofdrol, het levenslicht zag, rondde de schrijver de kaap van de één miljoen verkochte boeken. Met vlotte pen leidt hij zijn personages van café naar café en al Duvel drinkend wordt er de nodige aandacht besteed aan het vrouwelijk schoon, de familiale problemen, een grapje hier en daar, en ondertussen moeten ze ook nog een moordzaak trachten op te lossen.
Maar begint er sleet op de formule te komen? Of wordt ik te oud? Wie zal het zeggen, maar voor het eerst begon ik het constante cafébezoek van ons trio, alsook de veelvuldige sexistische opmerkingen als storend te ervaren. Het constante gevoel dat de schrijver dit gegeven maar al te vaak opvoert om toch maar zijn bladzijden gevuld te krijgen.

Maar ondanks dat alles blijven de personages elk op hun manier levensecht en geloofwaardig overkomen zodat ze van de symphatie van de lezer verzekerd blijven. Dat blijft toch vakwerk dat respect verdient. En ook qua locaties blijft Pieter Aspe ons verbazen, want hij slaagt erin telkens weer andere interessante gebouwen te vinden voor zijn boeken. De verrassing van Rebus is het bizarre cafe Lucifermum, waar je na het lezen eigenlijjk direct een glas wil gaan drinken. Jammer dat er geen sluitende bevestiging te vinden is of het nog altijd geopend is.
Deze aspecten bieden bijna de garantie dat een volgende boek wellicht zonder veel nadenken toch weer aangeschaft wordt.

Het valt op dat Pieter Aspe voor dit verhaal alle registers opentrekt om het geheel zo gruwelijk, spannend mogelijk te maken: moord, verminking, verkrachting, pedofilie, het passeert allemaal voor het oog van de lezer. Maar laat deze overvloed er nu net voor verantwoordelijk zijn dat dit verhaal zeer on-Aspes overkomt.

Rebus is lang niet het beste boek uit de reeks, maar nog best genietbaar, en vermits, ondanks bovenvermelde punten van kritiek, de eindbalans toch nog positief is, en mede door het soap-gevoel en vooral door de cliffhanger op het eind van het boek kan ik alleen maar besluiten: op naar nummer eenentwintig.

Mijn score: 5/10