Erics BIBber Blog

De verpakking:
Het eerste wat in het oog springt in deze stijlvolle retrocover is niet het kunstige stilleven in de stijl van de schilderijen van Gerd Renshof, maar wel dat alle tekst niet mooi in het midden gecentreerd werd.Er zit wellicht een of ander concept achter, maar de eerste indruk is die van onzorgvuldigheid. De compositie van het oude boek en de donkerrode roos wordt op de achterflap herhaald en wordt daar vergezeld van zowat alle informatie die een potentiële koper kan verlangen. Enkel een fotootje van de auteur had er nog bij gemogen.
Als mooi extraatje zit er nog een bladwijzer bij het boek die dezelfde sfeer uitstraalt en die tegelijkertijd ook als kortingsbon gebruikt kan worden bij de aankoop van een bepaald merk koffie en thee.

De inhoud:
Na een verdacht sterfgeval bezoekt literatuurliefhebber en inspecteur Dejan Lukic de Papyrus Boekhandel. Hij ontmoet de aantrekkelijke eigenaresse, Vera Gavrilovic, en ontdekt na een tweede verdachte dood wat de slachtoffers gemeen hadden: allen lazen vlak voor hun dood een ongrijpbaar werk, Het laatste boek.
Hanteert een literaire moordenaar de methode uit De naam van de roos? In een race tegen de klok moet Lukic het geheim van Het laatste boek ontdekken en achterhalen waarom hij steeds sterker het gevoel krijgt dat hij dit alles al eens gelezen heeft.


Het rapport:
Zoran Zivkovic werd drie jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog geboren in de Belgrado, de hoofdstad van het toenmalige Joegoslavië en het huidige Servië en woont er nog steeds. Hij sturdeerde af en doctoreerde aan het departement literatuur van de universiteit van Belgrado, waar hij ondertussen ook al een paar jaar cursussen creatief schrijven doceert aan de faculteit talen.

Met drieëntwintig boeken op zijn naam, waarvan er achttien thuishoren bij de fictie, mag hij als een ervaren rot in het schrijversvak gezien worden. In de meeste werken speelt hij met de grenzen van het bovennatuurlijke en het onverklaarbare en heeft nauwe banden met het fantasy genre. Het laatste boek – zijn zestiende roman – is het eerste dat in het Nederlands verschijnt.

Hierin brengt een sterfgeval literatuurliefhebber en inspecteur Dejan Lukic naar een boekenwinkel. Autopsie wijst uit dat het enige verdachte aan de dood is dat er geen enkele oorzaak kan gevonden worden. De volgende dag blaast er weer iemand zijn laatste adem uit in diezelfde boekhandel. Terwijl Dejan constant het gevoel heeft dat hij wat hem overkomt als eens ergens gelezen heeft, komt hij tot de onthutsende conclusie dat het openslaan van het zogenaamde laatste boek, de dood tot gevolg heeft. Als Dejan tijdens zijn zoektocht ook nog eens valt voor de charmes van Vera, de uitbaatster van de boekenwinkel, wordt de druk op zijn schouder om deze zaak zo snel mogelijk op te helderen alsmaar groter.

Meteen vanaf de eerste paragraaf pakt dit boek de lezer bij de keel. Niet vanwege de gruwel of de spanning, maar enkel en alleen door schoonheid. Nog voor men de eerste bladzijde heeft omgeslagen, staat het als een paal boven water dat dit een een pareltje van schrijfkunst is, dat door de rust die het uitstraalt meteen opvalt in de zee van boeken vol geweld waarin we ons ze graag wagen. De aangename gezapigheid waarmee het verhaal voortkabbelt roept herinneringen op aan de symphatieke boeken die onder andere Stilleven van de Canadese Louise Penny en recenter Het pigment van Ludo Schildermans zijn. Enkel de laatste twee hoofdstukjes komen nogal vreemd over, want hierin houdt Zoran Zivkovic vast aan zijn gewoonte om het onverklaarbare in zijn verhalen te verwerken. Verwacht dus geen alledaagse ontknoping

Niet alleen bevat Het laatste boek een intrigerend mysterie, maar er is ook ruim plaats gemaakt voor een prachtig verwoorde romantische liefdeshistorie en steekt het op subtiele wijze de draak met het kunstmatig in stand gehouden standenverschil tussen literatuur en lectuur. Als men daar bovenop ook nog eens mag genieten van intense hoogwaardige conversaties, die al even gratieus voor de ogen van de lezer voorbij trekken als de in slow motion vertoonde beelden van het delicate spel tussen twee duellerende schermers in volle actie, is genieten de enige optie.

Het laatste boek is een intimistisch boekje geworden, zonder specifieke plaats- of tijdsbepaling, maar met markante locaties die bevolkt worden door al even bijzondere mysterieuze figuren, waarin men als lezer kan verdrinken. Ook scherpen de veelvuldige referenties naar Umberto Ecos De naam van de roos de zin aan om dit andere meesterwerk eens te gaan lezen of herlezen.

Het laatste boek is een werkje van buitengewone schoonheid geworden, maar blijft toch een atypisch spannend boek. Maar als dit verhaal een staalkaart is van Zoran Zivkovic oeuvre, is het onbegrijpelijk dat we nog niet eerder iets van zijn hand in onze eigen taal mochten lezen. Waarmee ik ook meteen wil aangeven dat de vertaalster met dienst, Reina Dokter, een prachtjob heeft afgeleverd. Waarvoor dank.

Het verdict: 9/10

De verpakking:
De sobere maar stijlvolle voorzijde wordt overheerst door de zwarte achtergrond en de grasgroene titel. Het grafische aspect toont een voedselketen van vreemde wezens, waarmee meteen de tendens van het boek wordt aangegeven. Ook op de achterzijde overheerst zwart, waarover in witte letters de korte inhoud, een blurb van James Rollins en wat info over de auteur gepositioneerd werd. Door de plaatsing van tekst waartussen nog een tekening gepropt werd, komt de achterflap nogal rommelig over.
Ook is het uitzonderlijk te moeten vaststellen dat de originele titel van dit werk - Fragment - nergens, zelfs niet in het colofon, terug te vinden is. Een vergetelheid van de uitgever misschien?

De inhoud:
Henders Island is geen stukje paradijs op aarde. Het heeft zich miljarden jaren lang in extreem isolement kunnen ontwikkelen tot een habitat voor de meest exotische, vraatzuchtige en dodelijke roofdieren die je je maar kunt voorstellen.
Een kleine groep wetenschappers plaatst een mobiel laboratorium op het eiland en begint in een race tegen de klok gegevens te verzamelen. Aan de ene kant is er de dreiging van het Amerikaanse leger, dat niets liever wil dan Henders zo snel mogelijk platbombarderen, en aan de andere kant zijn er de levensgevaarlijke Henders-wezens.
Eén ding is duidelijk. Als ook maar een van de Henders-wezens de oversteek naar het vasteland zou maken, dan zou dat zo drastisch ingrijpen in de bestaande biotoop, dat de mens in razend tempo uitgeroeid zou worden.


Het rapport:
De in Hollywood geboren Warren Fahy heeft al een aantal jobs achter de rug: van boekenverkoper, over statistisch analist tot databasebedeerder toe. Na jarenlang een column geschreven te hebben over films levert hij tegenwoordig teksten voor de website van Wowwee, een bedrijfje dat speelgoedrobots op de markt brengt. Momenteel woont hij met zijn vrouw, dochter en een aantal huisdieren in de Californische stad San Diego.

Hij is al heel zijn leven geïnteresseerd in het leven op aarde. Wat begon met het als kind opgraven van fossielen, lezen van de werken van vooraanstaande biologen en het bijwonen van hieraan gerelateerde colleges heeft zich nu gekanaliseerd in Eiland, waarmee hij zijn eerste stappen zet in de wereld van het spannende boek.

Hierin komen de wetenschappelijk geschoolde deelnemers aan een zeereis rond de wereld, die als basis dient voor een een realityshow, terecht op Henders Island, een zeer geïsoleerd eilandje in de Stille Oceaan. Aan land wordt de groep meteen geconfronteerd met een totaal onbekende flora en fauna, die extreem agressief reageert op de indringers en onder het oog van televisiekijkend Amerika meteen slachtoffers maakt. Het eiland wordt hermetisch afgesloten door de marine, terwijl wetenschappers een nieuwe poging wagen om het bizarre leven aldaar te inventariseren. Ondertussen staat het leger ongeduldig te trappelen om het eiland te vernietigen om zo te vermijden dat deze wezens ooit op het vaste land zouden terecht komen, want dat zou misschien wel het einde kunnen betekenen van de mensheid...

“Jurassic park voor de generatie van Lost”, staat er als lokkertje op de cover, maar vergeleken met dit meesterwerk van Michael Crichton valt Eiland wel zeer bleekjes uit. Het begint al met een totaal overbodig voorwoord dat bedoeld is om dit boek enige wetenschappelijke basis te verstrekken, maar dat een paar bladzijden later, na de proloog al zijn relevantie verloren heeft. Ook slaagt de auteur er niet in voor zichzelf uit te maken welke richting hij uit wil met het verhaal: invloeden van sciencefiction, horror, fantasy en technothriller vechten een al even verbeten gevecht uit, als de vreemde creaturen in het boek opgevoerd worden. Mogelijk probeert Warren Fahy door van meerdere walletjes te eten een groter lezerspotentieel voor zich te winnen, maar bereikt hij meer dan waarschijnlijk het tegenovergestelde: een grote schare lezers die zich niet kunnen vinden in dit boek met een identiteitscrisis dat ook niet eens mooi afgerond wordt.

Natuurlijk zal er wel een publiek zijn dat Eiland best de moeite waard vindt, want het boek leest enorm vlot weg, zit vol met razendsnelle actie en gruwelijke scenes, waardoor er wellicht niet lang gewacht zal moeten worden vooraleer de verfilming een feit is. Met dit in het achterhoofd heeft de auteur achteraan het boek, en op zijn webstek, al een aantal grafische impressies opgenomen van hoe hij Henders Island en sommige van zijn bewoners gevisualiseerd ziet. En die tonen dat het de auteur alvast niet aan verbeelding ontbreekt.

Warren Fahy slaagt er wel in de strijd om erkenning en roem tussen wetenschappers onderling aan te kaarten. Moet men het pad kiezen van de vakidioot en zich specialiseren? Of toch maar de populistische toer opgaan, en zo vaak mogelijk je mening over alles verkondigen? En hoe hoog mag de prijs oplopen die ervoor betaald moet worden?

Het grootste minpunt van dit verhaal is echter dat het er op quasi geen enkel front in slaagt geloofwaardigheid te creëren bij de lezer. Het begint al bij het gemak waarmee de regisseur, op simpele vraag, live televisiezendtijd verkrijgt. Het gaat verder met wijze waarop de auteur, bij monde van een van zijn personages in de vorm van groepsdiscussies, verwoede pogingen doet om zijn standpunten doorheen het boek wetenschappelijk te verantwoorden, maar die gesprekken zo slecht uitwerkt waardoor hij niet veel verder komt dan het declameren ervan. En het eindigt bij het gedrag van de op buitenaardse wezens geïnspireerde Henders, die ook deel uitmaken van de eilandfauna.

Het lokkertje dat de uitgeverij op de omslag plaatste, maakt zijn belofte niet waar en Warren Fahy heeft nog een lange weg af te leggen vooraleer zijn naam dezelfde weerklank zal hebben als Michael Crichton. Vooral lezende liefhebbers van films als Alien, Terminator, Critters en andere Lost Worlds zullen zeker veel plezier beleven aan dit Eiland.

Het verdict: 4/10