Erics BIBber Blog

De eerste zin:
Weduwe Leguilloux, pensionhoudster in de rue des Prouvaires in de wijk Saint-Germain, plaatste de zak aanmaakhout op de overloop naar de mansarde en wachtte na de steile klim tot ze haar ademhaling weer onder controle had.

De korte inhoud
Parijs / december 1800: Eerste Consul Bonaparte overleeft de bomaanslag in de rue Nicaise. De royalisten (Chouans) worden opgejaagd, maar laten niet af met spioneren en complotteren.
1805: onder het bewind van keizer Napoleon I, groeit Antwerpen uit tot een havenstad van formaat en haalt zich daardoor de afgunst van Engeland op de hals.
De burgers van het geannexeerde departement der Beide Neten (Antwerpen) maken ook kennis met de schaduwzijde van het Franse bewind: de constante oorlogsdreiging, de Police Générale en de onaflatende druk van de conscriptie.
Idealisme en loyaliteit verworden tot corruptie en verraad, naarmate Napoleon het Europese vasteland aan zich onderwerpt. Persoonlijke belangen en conflicten worden beïnvloed door internationale ontwikkelingen. Het individu wordt speelbal van politieke en financiële malversaties; een gegeven van alle tijden.


Het volledige rapport
Staf Schoeters werd in 1949 geboren in Merksem, aan de rand van de stad Antwerpen, waar veel van zijn boeken gesitueerd zijn. Zo ook De schaduw van de Adelaar, dat in 1998 laureaat was van de allereerste Hercule Poirotprijs.

Hierin staan persoonlijke verrijking en corruptie centraal in de beginjaren van de negentiende eeuw, wanneer Antwerpen onder het bewind van Napoleon uitgebouwd werd tot een wereldhaven. Hoewel dit boek het eerste deel van een trilogie is die verder bestaat uit De wandelgangen van de macht en De wegen naar ontvoogding, is het een afgerond verhaal dat los van de andere twee werken kan gelezen worden.

De schaduw van de adelaar, dat zich afspeelt in het eerste decennium van de negentiende eeuw is niet echt een evenwicht boek. Alle nadruk ligt op de handelingen die de personages uit zelfbehoud en zelfverrijking maken. De locaties, de personages zelf als ook het tijdsbeeld zijn er zo compleet aan ondergeschikt dat ze amper plaats krijgen in het boek. Enkel de belangrijkste gebeurtenissen worden summier aangehaald in de vorm van artikels in het krantje dat het hoofdpersonage uitgeeft, wat wel een handige oplossing is om feiten te integreren in een roman.

‘“De Schaduw van de adelaar” evoceert op indringende wijze historische gebeurtenissen en personages tegen de nauwgezet gereconstrueerde achtergrond van één der interessantste periodes uit de Europese geschiedenis.’, staat er ook nog op de achterflap. Maar er werk dat bovenstaande pretendeert te zijn, moet de lezer overstelpen met met zin om meer te weten te komen over de historische personages die opgevoerd worden alsook over het stukje geschiedenis waarin ze acteren. En laat dat nu net niet het geval zijn: deze roman beroert zijn publiek totaal niet.

Ook is het jammer te moeten vaststellen dat er te veel fouten in het boek staan, vooral in de vorm van een inconsequente spelling van de namen van de personages. Vermijdbare fouten die het leesplezier niet bevorderen.

De Poirot-prijs ten spijt, heeft De schaduw van de adelaar ook meer weg van een roman dan van een spannend boek, want enerzijds worden de meest veelbelovende verhaallijnen, wat spanning betreft, te summier uitgewerkt om impact te kunnen hebben op het geheel. En anderzijds is het gekonkel en gekronkel van de machthebbers niet geheimzinnig genoeg gebracht om het verhaal te kunnen dragen. Deze vaststelling wordt ook bevestigd door de NUGI code, waaronder het boek valt.

Het definitieve verdict: 5/10

De eerste zin:
Ik lig op een kriebelende plaid in de tuin en doe alsof ik lees.

De korte inhoud.
Als klein meisje maakte Sarah Finch en drama mee: op een dag kwam haar broertje Charlie niet meer terug nadat hij buiten was gaan spelen. Sarah was de laatste die hem had gezien en wat er met Charlie is gebeurd, is een mysterie gebleven. Die onzekerheid heeft het gezin verscheurd. Nu, zestien jaar later, is Sarah lerares. Uit schuldgevoel woont ze nog steeds bij haar moeder. Die heeft het verlies van Charlie nooit kunnen verwerken en is aan de drank geraakt. De kamer van haar verdwenen zoon is onveranderd en dient als gedenkplaats.
Als een van Sarahs leerlingen, de twaalfjarige Jenny, niet op school komt opdagen, zet de politie een massale zoektocht op touw. Maar het is Sarah die tijdens het joggen het lijk van haar leerling vindt. Ze verleent haar medewerking aan het politieonderzoek, maar is Sarah getuige, slachtoffer of verdachte? Want is het niet erg toevallig dat ze betrokken is bij de verdwijning van twee kinderen?

Het volledige rapport..
Jane Casey is geboren en getogen in de Ierse hoofdstad Dublin. Na studies Engels in Oxford en Engels-Ierse literatuur in Dublin, volgde ze haar man, een advocaat naar Londen. Ze werkt als redacteur bij een uitgeverij.

Maar blijkbaar heeft ze nog massa’s vrije tijd, want in 2010 verschenen er twee boeken van haar hand en nummer drie staat gepland voor halfweg 2011. Een dik jaar geleden debuteerde ze met Spoorloos, een boek waarmee ze de Crimezone publieksprijs voor het beste debuut in de wacht sleepte.

In het boek, dat in de ik-vorm geschreven werd, wordt lerares Sarah Finch geconfronteerd met de verdwijning van een van haar leerlingen. Als Sarah tijdens een rondje joggen op het levenloze lichaam stuit van Jenny, voelt ze zich erg gepakt, want zestien jaar geleden verdween ook haar broertje Charlie, waarvan men tot op heden nog geen enkel teken van leven mocht ontvangen. Omdat ze aan de lijve ondervond wat de impact is van zo’n gebeurtenis op een gezin, trekt ze zelf op onderzoek uit, waarbij ze contact onderhoudt met de plaatselijke politie. Maar die ziet haar niet alleen als een goede hulp, maar als ook als een potentiële dader die uit is op erkenning…

Naast de hoofdlijn van het verhaal waarin het onderzoek naar de moord op Jenny centraal staat, besteedt Jane Casey ook veel aandacht aan de verdwijning van Charlie en de gevolgen voor het gezin Finch. Het moge duidelijk zijn, Spoorloos is gefundenes fressen voor de vrouwelijke liefhebbers van het spannende boek en vist in dezelfde vijver als onder andere Vermist van Arlene Hunt en Rode aarde van Nellie Mandel.

Met Spoorloos levert deze debutante een degelijk werkstuk af dat zeer onderhoudend is en waarin voldoende verrassende wendingen zitten, waarvan sommige echter te snel kunnen doorprikt worden door de gevorderde thrillerlezers.

Spoorloos is een meer dan behoorlijk debuut. Deze psychologische thriller met een vleugje actie is daarom een verdiende laureaat van de Crimezones publieksprijs. Jane Casey levert een mooi visitekaartje af.

Het definitieve verdict: 7/10

De openingszin:
Het belastingsgebouw aan de Rijnkaai maakte een onheilspellende indruk in de mistige regen.

De korte inhoud
Op een mistige dag wordt op een druilerige kade het ontzielde lichaam van een zestigjarige man in joggingpak aangetroffen. Hartaanval luidt de diagnose.
De dode jogger blijkt de kruimeldief Vandoren te zijn, die nooit had kunnen verwachten dat zijn sportieve blokje om zo eindigen in een definitief hoekje om.
Als er bij de plaatselijke politie een tip binnenkomt dat de kleine crimineel betrokken zou zijn bij de groots opgezette schilderijendiefstal van enkele dagen geleden, krijgt een jonge, ambitieuze, maar helaas werkloze winkeldetective opdracht onopvallend de zaak te onderzoeken.


Het volledige rapport
Van De Vlaamse auteur Bart Holsters begon zijn literaire loopbaan als vertaler van pulp en werd later thrillerrecensent bij de krant De Morgen. In de jaren tachtig van vorige eeuw publiceerde hij vier spannende boeken.

Blokje om, hoekje om was zijn debuut en staat voor eeuwig en altijd geboekstaafd als het eerste boek ooit bekroond met een prijs voor spannende boeken voor het Nederlandse taalgebied, want uitgeverij A.W. Bruna & zoon bekroonde dit ingezonden verhaal met de eenmalig uitgereikte Havanktrofee die naast een geldprijs ook bestond uit de publicatie van het boek.

De vondst van de tijdens het joggen aan een hartaanval bezweken kruimeldief Vandoren zet narcotica-agent Verheyden aan om de weinig succesvolle detective Jean-Pierre Willems te tippen. Vandoren zou betrokken zijn bij een miljoenenroof in het naburige Schilde. Als een pitbull bijt de detective zich vast in het spoor.

Het verhaal wordt verteld vanuit de eerste persoon en speelt zich af in Antwerpen, de thuisstad van de auteur. Het redelijk goede plot wordt compact uitgewerkt en royaal gelardeerd met humor.

Een kennis beweert dat Pieter Aspe zijn mosterd uit deze boeken haalde. En er zijn wel een aantal gelijkenissen te bespeuren: de auteur houdt vast aan één enkel drankje – koffie in dit geval en de obligate Latijnse spreuk is ook terug te vinden. Maar mij lijkt het veel meer een voorloper van Bavo Dhooges eerste seriepersonage Patrick Somers, want naast een grote portie niet altijd even sterke humor; een geboren verliezer in de hoofdrol en een verhaal dat zich afspeelt onder de kerktoren van een Vlaamse stad roept heeft Blokje om, hoekje om dezelfde gevoelens en sfeer op als Patjes avonturen: geestige ontspanning zonder kapsones. Liefhebbers van deze oudere S-boeken mogen dan zich dan ook zonder twijfel wagen aan het werk van Bart Holsters.

Een leuk tussendoortje maar ook niets meer.

Het definitieve verdict: 5/10

De verpakking:
Een voorzijde die in al zijn facetten stijlvol is: de keuze voor een grijs-blauwe achtergrond waartegen in goudkleurig handschrift de titel geschilderd werd en een grafisch werkstuk dat genoeg mysterie uitstraalt om op te vallen; zelfs zonder gebruik te maken van opvallende kleuren. Kortom een mooie cover.
De achterflap is al even sober uitgevoerd, maar de citaten uit de pers doen weinig terzake omdat ze betrekking hebben op een ander werk van de schrijver.

De inhoud:
Parijs, september 1870. De eerste Pruisische obussen treffen de stad. De arbeiders creperen van de honger. De adel zoekt zijn toevlucht in orgieën en séances. Artiesten klagen de dreigende burgeroorlog in Frankrijk aan en roepen op om verenigd tegen de Pruisen op te trekken. De Parijzenaars zitten als ratten in de val, maar worden gefascineerd door een reeks gruwelijke misdaden die hen de oorlogsrealiteit doet vergeten.
Commissaris Lefèvre, een oudgediende van de Frans-Algerijnse oorlog, moet de bizarre moorden oplossen. Op elk lijk worden versregels uit de omstreden bundel De bloemen van het Kwaad van de pas gestorven dichter Charles Baudelaire gevonden.
Lefèvre komt op het spoor van een duivels complot dat zich vertakt tot in het hof van keizer Napoleon III zelf. Dat houdt commissaris Lefèvre niet tegen. Tot zijn onderzoek hem leert dat kwaad overal is. Ook in hemzelf.


Het rapport:
Literaire duizendpoot en journalist Bob Van Laerhoven verruilde de Kempische zandgrond van zijn jeugd voor de kalkhoudende zandsteen van het Oost-Vlaamse Balegem waar hij momenteel woont. Zijn eerste stappen als auteur zette hij in de jaren zeventig van vorige eeuw met een aantal sciencefictionverhalen. Midden jaren tachtig maakte hij de overstap naar de literaire roman en weer een paar jaar later verscheen met Dubbelspoor zijn eerste spannende boek. Tot op de dag van vandaag blijft hij niet alleen actief in deze twee laatst vernoemde genres, maar plaatst hij zijn naam ook onder non-fictie, opiniestukken, biografieën, poëzie, theaterstukken, kinderboeken, reisverhalen, columns en journalistieke artikels.

Met de op zichzelf staande historische misdaadroman De wraak van Baudelaire won de auteur in 2007 de Hercule-Poirotprijs voor het beste Vlaamse spannende boek van het jaar. In dit boek, worden de inwoners van het Parijs van 1870 niet enkel opgeschrikt door de granaten van het Pruisische leger dat aan de stadspoorten staat, maar ook door een aantal gruwelijke moorden die binnen de muren van de Franse hoofdstad gepleegd werden. Commissaris Lefèvre, die het onderzoek voert, vindt op elk van de verminkte lijken stukjes poëzie van de hand van de dichter Charles Baudelaire, die echter al een paar jaar geleden het tijdelijke omwisselde voor het eeuwige. Als de commissaris en zijn rechterhand Bernard Bouveroux ook persoonlijk betrokken raken, bijt hij zich als een pitbull vast in deze vreemde zaak.

De ervaring heeft mij ondertussen al geleerd dat jury’s die spannende prijzen moeten uitreiken dikwijls gecharmeerd worden door boeken die eruit springen; atypische thrillers dus, waar de lezende man met de pet zich meestal moeilijk in kan vinden. Diezelfde ervaring laat mij ook cloncluderen dat een groot aantal van die bekroonde boeken het spel aangaan met de grens tussen het spannende en het literaire. De wraak van Baudelaire past perfect in dit rijtje.

Bob Van Laerhoven schetst een ongelooflijk mooi historisch tijdsbeeld waarvoor de term achtergrond tekort schiet. De belegering van Franse hoofdstad door de Pruisen en de als gevolg daarvan door ontberingen getekende en tegen de hongerdood vechtende Parijzenaars, is een personage op zich, dat de rode draad vormt waarrond de auteur zijn fictief verhaal geweven heeft. Wel loopt de lijst der opgevoerde personages hoog op omdat de auteur grote aantallen historische figuren ten tonele voert met als enige bedoeling de geschiedkundige geloofwaardigheid te verhogen.

Spijtig genoeg is het fictieve spannende verhaal niet van dezelfde hoge kwaliteit. Hoewel het plot zeer origineel gevonden is en quasi perfect op de geschiedenis geënt wordt, resulteert een teveel aan toevalligheden in een ongeloofwaardig geheel, waardoor de zorgvuldig opgebouwde degelijkheid ook een flinke knauw te incasseren krijgt. Zo declameert het hoofdpersonage tot tweemaal toe een aantal dichtregels uit het werk van Baudelaire en wordt er telkens quasi op de volgende bladzijde, bij het volgende slachtoffer een verwijzing gevonden naar net die stukjes poëzie. Een ander markant voorbeeld valt te noteren als de protagonist, op zoek naar zijn verdwenen vriend en collega, diens woonst, waarvan de deur open stond, bezoekt, en droogjes vaststelt dat er enkel een belangrijk document ontbreekt. En daarna wordt er bizar genoeg met geen woord meer gerept over de van het toneel verdwenen speurder. Gelukkig verguldt de – naar de normen van de wereld van het spannende boek – originele ontknoping de bittere nasmaak nog iets of wat.

Toch is teleurstelling omtrent deze gemiste kans het overheersende gevoel: De wraak van Baudelaire had alles in zich om een memorabel stuk spannende proza te worden, maar nonchalance veroordeelt dit werk tot de vergeetput, ware het niet dat het voor eeuwig en altijd op de lijst der bekroonde thrillers zal staan.

Het verdict: 3/10

De buitenkant:
Dat zwart de kleur is die je moet gebruiken als je voor stijlvol gaat, wordt met deze cover nogmaals onderstreept: tegen deze donkerst mogelijke achtergrond ligt een naakte vrouwelijke figuur waarbij het groeperen van alle tekst te groeperen en deze niet te groot af te drukken alleen maar bijdraagt aan de klasse van de voorkant. Door gebruik te maken van binnenflaps om alle nuttige informatie te dragen, ligt de achterflap helemaal in de lijn van de voorzijde: weinig tekst en een paginagrote foto van de auteur, gehuld in donkere kleding tegen de alweer zwarte achtergrond. De streepjescode in zijn opvallend witte rechthoek is het enige dat vloekt met het geheel.

De binnenkant:
Esther Verhoef is één van de schrijfsters die eigenlijk niet meer hoeft voorgesteld te worden. Deze dame, die vorig jaar de kaap van de veertig jaar rondde, behoort tot de meest gelezen Nederlandstalige auteurs. Na zich eerst jaren te hebben bezig gehouden met het schrijven over en het fotograferen van huisdieren, probeerde ze in 2002 eens iets anders. Een jaar later was Onrust, haar eerste thriller vol actie, een feit. Mede door het commerciële succes van de pas geïntroduceerde literaire thriller, veranderde Verhoef de pen van schouder en schreef Rendez-vous. Maar de drang om boeken vol actie te schrijven bleef bestaan. Om het publiek niet teveel in verwarring te brengen, schrijft ze deze voortaan samen met haar man onder het pseudoniem Escober. Close-up is haar tweede literaire thriller en ondetussen ligt ook haar derde, Alles te verliezen, al een tijdje in de boekhandel.

In Close-up, dat door het publiek nog bekroond werd met de Zilveren Vingerafdruk voor het beste Nederlandstalige boek van 2007, maken we kennis met Margot Heijne. Ze heeft, na haar scheiding, net de fundamenten gelegd voor de rest van haar leven als ze kennis maakt met de kunstfotograaf Leon Wagner. Ze voelen zich onmiddellijk tot elkaar aangetrokken, en hoewel Margot zich volledig overgeeft aan haar verliefdheid, bezorgen sommige reacties van de dominante Leon haar meer dan kippenvel: ze heeft bij moment echt bang van haar nieuwe levensgezel. Is dit gevoel terecht? Of niet?

Het eerste wat opvalt aan Close-up is dat de schrijfster er voor koos om het verhaal te vertellen vanuit het standpunt van twee verschillende personages en dat ze voor beiden de ik-vorm gebruikt. Gelukkig wordt de verwarring tot een absoluut minimum beperkt door zowel gebruik te maken van verschillende lettertypes als van een aparte nummering van de hoofdstukken, al naargelang door wiens ogen de lezer mag meekijken.

Esther Verhoef heeft enorm veel energie gestoken in het opzetten van het plot en dit op zeer intrigerende wijze uitschrijven tot het volledige verhaal. Gedurende heel dat proces  heeft ze, als een moederkloek, constant gewaakt om ook maar net zoveel – of beter zo weinig - informatie vrij te geven om de lezer zeer geboeid bij de les te houden en tegelijk te voorkomen dat de onknoping te vroeg bekend zou kunnen raken, terwijl ze de vaart erin houdt door het geheel op te delen in zeer korte hoofdstukjes. Het is dan ook enkel aan haar vakkennis te danken dat ze met grote onderscheiding geslaagd is in haar opzet. Vakwerk van de bovenste plank, met als enige minpuntje dat de drijfveer van de dader mij wat aan de povere kant leek.

Maar Close-up is meer dan zo maar een goed spannend boek, want er wordt eveneens veel aandacht besteed aan het psychologische aspect van de personages en hun keuzes. Hierdoor komen de personages echt tot leven, ook al kan de lezer zich niet altijd vinden in hun daden, beslissingen en reacties. Maar zelfs dat draagt bij tot de geloofwaardigheid van hun karakters. Dat alles wordt overgoten met een sausje van niet alledaagse erotiek, die volledig op zijn plaats is in de prille relatie tussen Margot en Leon en bijdraagt aan de geloofwaardigheid van het boek.

Met Close-up leverde Esther Verhoef haar meest complete boek af tot op heden, en ik kan dan alleen maar afsluiten met de raad om dit boek, indien mogelijk, alsnog aan te schaffen, niet te laten verkommeren maar onmiddellijk te lezen.

De score: 8/10

De buitenkant:
New Yorkse nachten heeft een zeer aangename cover. Zowel de voorzijde als de achterflap getuigen van een stijlvol ontwerp: overwegend donker met accenten van felle kleuren en een opvallende keuze van lettertype en –kleuren. De achterzijde munt uit in soberheid. Dit gaat wel ten koste van informatie over de schrijver, want die onbreekt volledig. Maar dat wordt dan weer deels goed gemaakt door de zeer originele integratie van de foto van de auteur op die achterflap, die een grondig afwijkt van het standaard netjes afgebakend fotootje.

De achterflap:
Rivaliserende ambities, eigenzinnige personages en onvermoede intriges kruisen elkaar in deze spannende detective waarin de nachtelijke stad New York zelf de hoofdrol speelt. Portocarero’s lange band met New York laat hem toe de stad en haar bewoners van binnenuit te verkennen, van de penthouses van Manhattan tot de donkerste kade van Brooklyn.


De binnenkant:
De Vlaming Herman Portocarero is van opleiding advocaat, maar vervoegde in 1979 het Belgische diplomatieke korps. Zestien jaar later wordt hij benoemd tot ambassadeur. Momenteel is hij in die functie gestationeerd in Kingston, de hoofdstad van Jamaïca.

Maar hij leidt een dubbelleven. Want parallel met zijn diplomatieke carriere bouwde hij ook een schrijversloopbaan uit. Hij debuteerde in 1978 in het Frans met La combine de Karachi. In 1984 kwam zijn eerste Nederlandstalige roman Het anagram van de wereld uit. Vele boeken en jaren later schreef hij in 2006 zijn spannend debuut New Yorkse nachten waarin hij zijn ervaringen en indrukken verwerkte die hij opdeed tijdens zijn stationering in de stad die nooit slaapt. Met dit eerste deel van de nachten-trilogie sleepte hij meteen de Hercule Poirot-prijs in de wacht: de beste Vlaamse misdaadroman van dat jaar.

In New Yorkse nachten volgen we de wonderjongen van de reclamesector op rust, die als Nightman op alle belangrijke feestjes aan wezig is en zijn ogen open en oren houdt. Zo houdt hij voeling met wat er gaande in is The big apple. En er beweegt veel: zakentycoons die het ultieme project proberen te verwezenlijken; drugbaronnen die hun territorium willen uitbreiden; politici die stemmen verzamelen; vakbondsleiders die hun macht misbruiken;...Maar als al deze al deze gebeurtenissen onderling verbonden lijken te zijn, weet Nightman dat hij iets groots op het spoor is...

“De bruggen over de East River weven draden van licht. Op het duistere water passeren sleepboten, olievlekken als gevallen en besmeurde regenbogen, patrouillerende politieboten, en zielen van verdronken junkies als bevende vlammetjes diep onder de fatale bruggen. De wolkenkrabbers worden lichtbakens.” Dit stukje prachtig proza kan men terugvinden op de eerste bladzijde van New Yorkse nachten. En hiermee zet de auteur meteen de toon voor een verhaal dat – als één van de weinige in het genre – alle potentie in huis heeft om een geloofwaardige poging te doen om de schijnbaar onoverbrugbare kloof tussen spannende boeken en de Literatuur te laten vergeten. Herman Portocarero is een oplettend observator en weet dat wat hij ziet op een zeer naturelle, vlot lezende, maar toch zeer lyrische wijze op papier te zetten. Het is bij momenten bijna poëzie.

Op deze manier beschrijft de auteur het leven in The city that never sleeps. De stad die overdag toebehoort aan de zaken- en werklui, en die ’s nachts wordt overgenomen door feestvierders, criminelen van allerlei slag en diezelfde zakenmensen, die nu hun zaakjes die geen daglicht verdragen, afhandelen. En tussen al die accurate beschrijvingen door weeft Herman Portocarero een origineel opgezet, en geloofwaardig verteld, misdaadverhaal over geld en macht.

New Yorkse nachten is lang op weg naar de status van meesterwerk, maar naar het einde toe zakt het boek, zowel qua spanningsboog als qua literair gehalte, toch wat in elkaar, alsof de auteur, zoals een alteet die zonder suikers valt, de energie niet meer kon opbrengen om zijn inspanning vol te houden tot aan de eindmeet. Wellicht heeft de gewenning aan de schrijfstijl hier ook deel aan, want na verloop van tijd verdwijnt het euforische gevoel bij de lezer naar de achtergrond . Ook de keuze van de auteur om te opteren voor een suggestief, bijna open, einde doet wat spijtig genoeg afbreuk aan het thrillergehalte van dit boek.

Toch is New Yorkse nachten, over het geheel beschouwd, een goed boek geworden dat zijn plaats in de wereld van het spannende boek verdient. Maar door de literaire ambitie die het verhaal uitstraalt, zal waarschijnlijk niet elke liefhebber van het typische misdaadverhaal kunnen genieten van dit toch wel aparte boek. Maar lezers die openstaan voor de buitenbeentjes van het genre kunnen hier veel plezier aan beleven.

De score: 6/10

De buitenkant:
Deze stijlvolle omslag, met zijn goudkleurige letters en het wit-marmeren beeldje van de Drie gratiën tegen de pekzwarte achtergrond, is echt mooi te noemen. En zowel titel als kunst spelen een rol spelen in het verhaal, waardoor de cover hier mooi bij aansluit, hoewel de nadruk toch elders ligt.

De achterflap:.
Het is vlak voor kerst. Een psychisch gestoorde man dringt een museum binnen en beschadigt het schilderij De gratiën met een kruiskopschroevendraaier. Museumconservator Philo Bolt en restaurator Riitta Kekkonen plannen een experimenteel herstelplan waarmee moet worden gestart na de jaarwisseling.
Riitta keert echter niet terug van haar kerstvakantie in haar geboorteland Finland. Philo maakt zich ongerust en is compleet ondersteboven als blijkt dat Riitta daar is overleden. De gebeurtenis heeft een grote impact op Philo’s leven. Een onderhuidse sluimerende crisis, in gang gezet door de dood van haar zusje anderhalf jaar eerder, komt tot een uitbarsting. Haar gezin raakt steeds verder ontregeld als Philo zich niet kan neerleggen bij de feiten, want ze is ervan overtuigd te weten hoe de vork in de steel zit.


De binnenkant:
Achter de exotisch klinkende auteursnaam Tupla Mourits gaan twee Nederlandse vrouwen schuil.
Wendela de Vos wiens natuurlijke habitat in de theaterwereld ligt. Hoewel ze een diploma Nederlands recht behaalde, en dat enkele jaren te gelde maakte, was de roep van de scène zo groot dat ze er naar terugkeerde, en zich nu uitleeft als productieleider. Ooks schrijft ze teksten en sinds kort ook poëzie.
Atie Vogelenzang van haar kant schreef voor toneel en televisie, maar oogstte vooral appreciatie voor haar kortverhalen.

In 2005 verscheen met Vrouwelijk naakt de eerste vrucht van hun samenwerking. Het boek, dat onder de vlag van literaire thriller werd voorgesteld, werd in 2006 bekroond met de Schaduwprijs voor het beste Nederlandstalige spannende debuut. Later volgden ook nog Een kwestie van tijd en Speeddate.

Vrouwelijk naakt begint met een man die in een museum een schilderij bewerkt met een schroevendraaier. Philo Bolt, de conservator van het museum, heeft een speciale band met dit schilderij, want de controversiële aankoop ervan was haar idee. Voor de restauratie van het werk doet ze beroep op restaurateur Riitta Kekkonen, die ook aan het museum verbonden is. Maar Riitta keer niet terug van haar wintervakantie in haar vaderland Finland. Philo maakt zich ongerust, en als ze verneemt dat Riitta overleden is trekt ze op onderzoek uit. De zoektocht wordt een obsessie, want ze kan absoluut niet geloven dat haar vriendin het leven liet zoals in het onderzoeksrapport geschreven staat.

Tupla Mourits hanteert een zeer vlot lezende stijl die bol staat van de beschrijvingen waardoor een zekere traagheid bewerkstelligd wordt. Een traagheid die trouwens zeer goed bij het verhaal aansluit. Dit boek heeft duidelijk literaire kwaliteiten. Zo is het verhaal, ontdaan van alle franje, eigenlijk een verhaal over afscheid nemen: van mensen, van je liefde, van het kind-zijn , en ga zo maar door. Maar het thriller aspect is amper aanwezig. Met de beste wil van de wereld zou het misschien nog te vergelijken zijn met een verwaterde versie van een boek uit de reeks met Jessica Fletcher. Een postionering als literaire roman had in mijn ogen de lading perfect gedekt.

Niet alle figuren die in de loop van het verhaal verschijnen slagen erin het papier te ontgroeien en levenechtheid te benaderen. Maar het hoofdpersonage en haar gezin en de buren van Riitta worden zeer geloofwaardig uitgetekend. Als klein punt van kritiek is de zoon van Philo voor zijn elf jaar toch wel iets te schrander neergezet. Zijn gedrag past meer bij iemand van een paar jaar ouder, lijkt mij.

Wendela de Vos en Atie Vogelenzang hebben met Vrouwelijk naakt een zeer mooie en ontroerende roman geschapen, die echt de moeite van het lezen waard is. Maar als thriller is het boek puur tijdverlies. De keuze van de desbetreffende jury om dit boek te bekronen met een spannende boekenprijs is dan ook moeilijk te begrijpen, maar blijkbaar wordt door het Genootschap van Nederlandstalige Misdaadauteur, dat de Schaduwprijs uitreikt, is het criterium “spanning” als onbelangrijk en niet ter zake doend beschouwd. Deze stelling wordt trouwens bevestigd door de laueraat van 2007 - Probeer het mortuarium van Eva Maria Staal - dat in hetzelfde bedje ziek is


Om het onrechtvaardige oordeel van een goed boek simpelweg neer te sabelen met een zeer slechte score als thriller, indroduceer ik hierbij een nieuwe manier van quoteren, die ik in te toekomst telkens zal gebruiken als ik met deze contradictie geconfronteerd wordt.

Thriller score: 3/10
Boek score: 7/10

De buitenkant:
Deze herdruk van een Gouden Strop winnaar zit in een sobere, tijdloze cover waar men alle kanten mee uit kan. Toch leunt hij lichtjes aan bij de inhoud van het boek.

De achterflap:
Televisietycoon Barry Kaufmann verschijnt niet op zijn belangrijke afspraak met Len Overgouw. Twee dagen later wordt Kaufmanns lichaam gevonden dicht bij de plaats waar zijn auto het laatst gezien is. Vermoord. Een tweede moord brengt Overgouw tot het inzicht dat er zich een drama voltrekt waarin hij ongewild en zonder het te weten een rol vervult.


De binnenkant:
Deze oud-voorzitter van het Genootschap van Nederlandstalige misdaadauteurs – een functie die hij van 1994 tot 1999 bekleedde – zag het levenslicht in het oorlogsjaar 1940 in Haarlem. Hij studeerde Nederlandse taal- en letterkunde en is al lang werkzaam in het onderwijs, een job die hij combineert met het schrijven van spannende boeken.

Zijn carrière als misdaadauteur begon in 1988 met Sporen. Met zijn volgende boek Playback schoot hij al de hoofdvogel af door in 1992 de Gouden Strop weg te kapen. Sindsdien brengt hij om de paar jaar een boek uit, hoewel zijn meest recente, Eeuwige stranden, ondertussen al bijna vier jaar oud is.

Len Overgouw en Barry Kaufmann waren elkaar na hun legerdienst uit het oog verloren. Tot ze jaren later eens samen gaan dineren. Als Barry, die zich ondertussen heeft opgewerkt tot de koning van het televisieamusement, bij een volgende afspraak niet komt opdagen, en enkele dagen later vermoord wordt teuggevonden, voelt Len zich verantwoordelijk en trekt hij zelf op onderzoek uit, tot groot ongenoegen van de politie, die ook alle middelen inzet om de moord op deze publieke persoon zo snel mogelijke op te helderen.

Met Playback heeft Chris Rippen een boek afgeleverd dat kan bogen op een zeer mooi geconstrueerd plot. Het is fantastisch te mogen ervaren hoe de auteur met de relaties tussen de personages onderling een mooi afgerond verhaal heeft gevlochten tot een kunstwerkje waaruit slechts een enkel los draadje bengelt. Als dan ook het aantal opgevoerde spelers zeer beperkt gehouden wordt, kan men alleen maar het vakmanschap van de auteur erkennen.

Maar hoe mooi de plot ook in elkaar zit, de lezer zal zich wellicht niet altijd kunnen vereenzelvigen met sommige beslissingen en handelingen van de figuren, waardoor er een kloofje ontstaat tussen lezer en boek, dat eigenlijk tot aan het slot niet meer gedicht wordt. Ook speelt het feit dat de bijna alleen werkende gelegenheidsdetective de politie steeds een stapje voor niet in het voordeel van de geloofwaardigheid.

Ook blijkt het verhaal, dat nooit echt spannend wordt en vooral drijft op de nieuwsgierigheid van het publiek om de afloop van het verhaal te kennen, ondertussen lichtjes gedateerd te zijn. Natuurlijk kan het de auteur niet aangerekend worden dat in de zeventien jaar die liggen tussen de verschijning van het boek en deze bespreking de technologie immense sprongen voorwaarts genomen heeft. Een mens gaat zich hierdoor afvragen hoe het mogelijk was naar behoren te functioneren met enkel vaste telefoons en antwoordapparaten; zonder computer, internet en mobieltje.

Chris Rippen heeft een stylistisch hoogstandje gecreëerd maar wel een stukje betrokkenheid van de lezer en geloofwaardigheid opgeofferd, waardoor het totaalplaatje zich toch niet meer weet te onderscheiden van het gros van de boeken. Een beter evenwicht tussen bovenstaande opmerkingen had waarschijnlijk een beter boek opgeleverd.

De score: 6/10

Motivatie van de keuze:
Dit boek heb ik mij aangeschaft op de avond dat het bekroond werd met de Gouden Strop. Zoals waarschijnlijk al geweten is koop ik alle prijswinnaars. Maar vaak ontbreekt me de tijd om ze ook nog te lezen. Nu ik even de tijd heb, zal ik met veel plezier die stapel toch weer met een exemplaar verminderen en Cel ter hand nemen.


De achterflap:
Michael Bellicher, hoofdpersoon uit De macht van meneer Miller, is getuige van een raadselachtig auto-ongeluk met fatale afloop. Na te zijn verhoord, wordt hij tot zijn stomme verbazing aangehouden. Waarom is niet duidelijk, maar de politie is ervan overtuigd dat ze hem moeten hebben. Michael weet niet eens waarvoor.
Alles wat hij zegt, lijkt zich tegen hem te keren. Hij wordt overgebracht naar een politiebureau in het Westland. Daar krijgt hij te maken met twee spijkerharde rechercheurs, een bizarre aanklacht, een onontkoombaar bewijs en een advocate die hem niet gelooft.
En dan moet de ellende nog beginnen.


Bespreking:
De Nederlander Charles Den Tex , die door de omzwervingen van zijn vader als geoloog, geboren werd in Australië, keerde op vijf jarige leeftijd terug naar Nederland. Maar de reismicrobe had zich blijkbaar ook in zijn bloed genesteld, want na zijn middelbare studies in Leiden, trekt hij naar Londen waar hij zich inschrijft aan de foto- en filmacademie. En later doceert hij Engels in Parijs. Terug in Nederland begint hij aan een carrière als reclameschrijver, maar na dertien jaar is dat vuur aan het doven. In 1991 is het vat leeg en tijdens een loopbaanonderbreking begint hij aan zijn eerste thriller Dump. In 1995 werd het boek gepubliceerd en vanaf dat moment werkt de auteur zowat acht maanden per jaar als communicatie- en managementconsultant. De overige tijd zit hij in Den Haag te werken aan zijn boeken.

Den Tex schrijft vanuit zijn ervaringen en het mag dan ook niet verwonderlijk zijn dat zijn boeken zich afspelen in de bedrijfswereld. En die boeken vallen niet alleen in de smaak van de lezer, maar ook de jury van de Gouden Strop is erdoor gecharmeerd: van de negen boeken die tot nog toe verschenen werden er vijf genomineerd voor de prijs voor het beste Nederlandstalige spannende boek. En drie keer mocht hij de trofee in ontvangst nemen: in 2002 voor Schijn van kans; in 2006 voor De macht van meneer Miller en twee jaar later voor zijn volgende boek Cel, het eerste boek van zijn hand dat geen bedrijfsthriller is, maar wel zijn hoofdpersonage deelt met zijn voorganger.

In Cel is Michael Bellicher getuige van een ongeval. Nadat de politie zijn verklaring heeft opgenomen wordt hij tot zijn grote verbazing gearresteerd. Blijkt dat hij verdacht wordt de dader te zijn van een verkeersongeval met dodelijke afloop in een voor hem onbekende auto in een stukje Nederland waar hij nog nooit een voet gezet heeft. Maar de politie beschikt over waterdichte bewijzen waardoor Bellicher maar een ding kan doen: tot het uiterste gaan in een poging de politie te overtuigen dat zijn identiteit gestolen werd.

Kan een boek te vlot weglezen? Cel is het beste bewijs dat het antwoord op deze vraag positief is, want de zeer grote snelheid waarmee Den Tex zijn verhaal vertelt heeft als gevolg dat de ernst van de situatie waarin het hoofdpersonage verzeild raakt niet altijd de kans krijgt om goed door te dringen tot de lezer, waardoor er een oppervlakkigheid ontstaat die het boek geen eer aandoet.

En dat is jammer, want Cel snijdt, met identeitsdiefstal, een actueel onderwerp aan waar bij de gewone man in de straat weinig over geweten is en nog minder over nagedacht wordt. En door de geliktheid zal dit boek er ook weinig of niets aan veranderen. Een gemiste kans want met zo’n explosief onderwerp dat iedereen aanbelangt had het boek, met meer diepgang, wellicht een grotere impact op het fenomeen kunnen teweeg brengen. Of hoe pageturner ook een negatieve connotatie kan hebben.

Maar op de eerste plaats is en blijft het een spannend verhaal dat garant staat voor enkele uren leesplezier. In tegenstelling tot zijn voorganger, De macht van meneer Miller waarin Bellicher het alleen moest opnemen tegen de wereld, staat hij er deze keer, ondanks de op zijn minst even hachelijke situatie waarin hij zich bevindt, niet meer alleen voor. Al vroeg in het verhaal krijgt hij bijna onbetaalbare hulp van een advocaat die heel wat deuren geopend krijgt, waardoor het hoofdpersonage toch wat meer bewegingsruimte krijgt dan bij zijn eerste verschijnen, want telkens als de situatie uitzichtloos begint te lijken is een telefoontje naar die man voldoende om de druk weg te nemen.

Toch toont Charles Den Tex in dit boek ook staaltjes van zijn vakmanschap. Niet alleen door de keuze van zijn plaats van gebeuren – kan een thriller nog een betere locatie hebben dan een dorpje dat Monster heet? – maar ook door de meeslepende opbouw van het boek, waarin tussen de spanning en actie door ook nog hekele thema’s aangesneden en prangende vragen gesteld worden. In dit geval probeert de auteur de lezer even te laten stilstaan bij de problematiek van het internet als speeltuin voor volwassenen; de verspreiding van de islam in onze gebieden; het moslimterrorisme en de vraag hoe ver de overheid mag gaan om hier paal en perk aan te stellen.

Met Cel levert Charles Den Tex weer een leuk spannend boek af dat net iets te veel polijstwerk achter de rug heeft om grote indruk te maken, maar toch veel liefhebbers van het genre zal aanspreken.

Mijn score: 7/10

Motivatie van de keuze:
In de beurtrol die ik probeer aan te houden bij het kiezen van boeken uit de eigen collectie, was het weer eens de beurt aan een Nederlandse schrijver. Met dit boek sla ik weer twee vliegen in één klap: ik maak weer maar eens kennis met een voor mij tot nu toe onbekend auteur en ik kort tevens mijn lijstje van prijswinnaars weer wat in.

De achterflap:
Als de knappe journaliste Tessa Insinger aan boord stapt van het zeiljacht Joyeuse, weet ze niet wat haar bestemming is, maar wel wat ze wil. Het zeiljacht is eigendom van de megalomane projectontwikkelaar Eric Pincoff. Dat Pincoffs zakelijke imperium is gefinancierd door duistere praktijken wordt aan het begin van hun reis al duidelijk: een groep huurmoordenaars heeft het op hen gemunt. Tijdens de avontuurlijke zeiltocht, die hen uiteindelijk naar de andere kant van de wereld voert, doet Tessa een grote ontdekking. En dan komt het gevaar niet alleen meer van buitenaf...


Bespreking:
Hoewel Roel Janssen afstudeerde in de sociologie, koos hij ervoor, voor het merendeel van zijn professionele leven, een andere richting: in te slaan, door zich te gaan toeleggen op het schrijven van economische artikels voor het NRC Handelsblad. Ook publiceerde hij een aantal non-fictie werken in dat vakgebied. In 1997 begon hij met het schrijven van spannende boeken, die zich om voor de hand liggende redenen ook in de economische en financiële wereld afspelen. In 2007 mocht de auteur twee maal de champagne ontkurken: niet alleen werd hij zestig, maar in dat jaar werd De tiende vrouw ook bekroond met de Gouden Strop, de prijs voor het beste origineel Nederlandstalige spannende boek.

De succesvolle projectontwikkelaar Eric Pincoff , die een aantal van zijn projecten financiert met misdaadgeld wordt uitgeroepen tot Europees ondernemer van het jaar. Op de feestelijke prijsuitreiking maakt hij kennis met de journaliste Tessaloniki – Tessa voor de vrienden – Insinger. Zij wil ter voorbereiding van een achtergrondartikel wat tijd met Pincoff doorbrengen. Ze besluiten samen het ruime sop te kiezen op het zeilschip van de zakenman. Ze bevinden zich nog maar amper op zee als er een aanslag op het jacht gepleegd wordt. Naarmate de tocht vordert, wordt duidelijker dat ze beiden hun eigen onuitgesproken redenen hebbben om de reis in elkaars gezelschap uit te zitten.

In tegenstelling tot de gebruikelijke opzet van een verhaal, waarbij een groot aantal figuranten samen gedrumd worden in de beperkte omgeving van één dorp of stadje, heeft Roel Janssen ervoor gekozen om zijn verhaal, gebruik makend van een minimum aan personages, te situeren over ettelijke duizenden vierkante kilometers aardoppervlak. Dat kleine aantal spelers komt het leesplezier uitermate ten goede, want de lezer hoeft niet telkens in zijn geheugen te graven, of eventuele spiekbriefjes te raadplegen, om na te gaan wie wie weer is.

Jammer genoeg worden de verantwoordelijkheid afschuivende ambtenaar, de uit een slechte komedie weggeplukte ongemanierde gangsters en de corrupte politicus nogal clichématig getypeerd. Ook het gebruik van het moslimterrorisme als reden voor alle kwaad past in dat straatje. Maar gelukkig wordt dat alles gecompenseerd door de mooi gefundeerde, op de geschiedenis gebaseerde drijfveren van Pincoff, die door het leven gaat met Karel de Grote als groot voorbeeld. De lezer steekt onderweg ook nog wat op inzake geldstromen die onze economie draaiende houden, witwasoperaties en belastingonduiking.

De eenvoudige plot wordt uitgewerkt tot een onderhoudend verhaal dat zeer vlot wegleest, maar waarin vooral de daden van hoofdrolspelers, en vooral dan Tessa, niet altijd even aannemelijk of logisch zijn.

De keuze om de protagonisten samen te brengen op een boot biedt de nodige perspectieven wat betreft de interactie tussen die personages, maar resulteert ook in een aantal dooddoeners. Zo is er de onvermijdelijke seksuele spanning en haantjesgedrag en natuurlijk passeert ook de al even obligate storm.

Vermits Roel Janssen verzuimt een duidelijk standpunt in te nemen, komt De tiende vrouw nogal vrijblijvend over en overstijgt het boek het niveau van het pretentieloze amusement niet. Toch is het een spannend boek dat de moeite van het lezen waard is. Maar voor een winnaar van een Gouden Strop, valt het toch wat te licht uit.

Mijn score: 7/10