Erics BIBber Blog

De eerste alinea
Een botsing tussen twee voertuigen is puur natuurkunde. Alles hangt af van toevalligheden, maar al die toevalligheden kunnen worden verklaard aan de hand van de vergelijking: kracht maal tijd is gelijk aan massa maal verandering in snelheid. Vul de toevalligheden in als getallen voor de variabelen en je hebt een verhaal dat simpel, waar en genadeloos is. Het vertelt bijvoorbeeld wat er gebeurt als een zwaarbeladen vrachtwagen van vijfentwintig ton met een vaart van tachtig kilometer per uur een personenauto ramt van achttienhonderd kilo met dezelfde snelheid. Uitgaande van toevalligheden zoals de plaats waar de beide auto’s elkaar raken, de staat waarin hun carrosserieën zich bevinden en de hoek van de lichamen ten opzichte van elkaar, bestaan er ontelbare varianten van deze vertelling, maar ze hebben één ding gemeenschappelijk: het zijn tragedies. En de personenauto heeft de grootste problemen.

De korte inhoud:
Roger Brown is een succesvolle headhunter, zijn vrouw Diana is eigenaar van een kunstgalerij. Ze leiden een luxeleven, een leven dat ze zich eigenlijk niet kunnen veroorloven. Als Roger bij een opening kennis maakt met Clas Greve, ziet hij plotseling een oplossing voor zijn financiële problemen. Niet alleen is Greve de perfecte kandidaat voor een bestuursfunctie bij een van Rogers opdrachtgevers, hij bezit ook een van de meest gewilde werken van Peter Paul Rubens. Roger begint aan de voorbereiding van een kunstroof, maar al snel raakt hij in grote problemen en wordt hij meegzogen in een wereld van huurmoordenaars en oplichters.


Het volledige rapport:
De in de Noorse hoofdstad Oslo geboren Jo Nesbo verhuisde al snel naar het vijfhonderd kilometer noordelijker gelegen plaatsje Molde, waar hij zich ontpopte tot een talentvol voetballer. Als een blessure een eind maakt aan de ambitie van een professionele carrière, trekt hij na het behalen van een diploma economie terug naar zijn geboortestek, waar hij werkt als journalist en beursmakelaar. Maar een nieuwe roeping vindt hij in de muziek. Als componist, tekstschrijver, zanger en gitarist van de pop-rock groep Di Derre ziet hij zichzelf zeer succesvol worden in eigen land.

Als een uitgever vraagt om een boek over de band te schrijven, trekt Jo Nesbo naar Australië en komt hij in 1997 terug met Vleermuisman, een boek dat niets met de band te maken had, maar meteen zijn spannend debuut werd, waarin hij zijn vaste rechercheur Harry Hole introduceert. Het werd bekroond met de Glazen Sleutel, de prijs voor de beste Scandinavische thriller van dat jaar. Het is de eerste in een reeks van literaire prijzen waarmee zijn oeuvre overladen werd en wordt. Na zeven boeken met Harry Hole vond de auteur dat het tijd was voor iets anders. Het resultaat van die uitdaging is het op zichzelf staande, 270 bladzijden tellende Headhunters geworden, dat in 2008 verscheen, maar pas nu in het Nederlands verkrijgbaar is.

Hierin maken we kennis met Roger Brown, een succesvolle headhunter, die er samen met zijn vrouw Diana, een levensstijl op na houdt die boven zijn financiële mogelijkheden ligt. Om de rekeningen toch betaald te krijgen, houdt Roger zich bezig met kunstdiefstal. Als zijn vrouw hem tijdens een vernissage voorstelt aan de Nederlander Clas Greve, hoopt Roger twee vliegen in een klap te kunnen slaan: niet alleen is Clas de geknipte man om een moeilijk in te vullen vacature bij een van Rogers klanten op te vullen. Ook heeft Roger zijn zinnen gezet op een verloren gewaande schilderij van de hand van Pieter Paul Rubens, dat Clas in zijn bezit heeft. Maar dan lijkt er een eind te komen aan Rogers geluk en voor hij het weet is zijn rol van roofdier uitgespeeld en verwordt hij tot prooi, in een spiraal van geweld waarin hij meerdere keren de dood voor ogen ziet en wanhopige pogingen onderneemt om de situatie weer naar zijn hand te zetten.

Liefhebbers van de andere boeken van deze auteur zullen zich bij het aansnijden van Headhunters even vertwijfeld in de haren krabben, want de pakweg eerste honderd bladzijden zijn van een voor Jo Nesbo ongekende oppervlakkigheid. Pas daarna pikt de auteur zijn oude vertrouwde vertelstijl weer op en verhoogt het leesplezier en de betrokkenheid recht evenredig met de beklemming, spanning en actie die in het verhaal geïnjecteerd worden.

Headhunters wordt in de eerste persoon enkelvoud verteld door het hoofdpersonage, dat worsterlt met een enorm complex omtrent zijn kleine gestalte en ter compensatie de beste werd in zijn vak. Onder andere door de negen fasen verhoortechniek die ontwikkeld werd door FBI-agentent Inbau, Reid en Buckley te modelleren voor gebruik bij sollicitaties is hij zijn collega’s veruit de baas, en kan hij het zich permiteren een meer dan behoorlijke hoeveelheid arrogantie aan te meten, zonder echt onsympatiek te worden bevonden. Alle andere personages staan in de schaduw van deze protagonist.

Maar hoge bomen vangen veel wind. En met een vernuftig uitgedacht plot, dat de klasse van Jo Nesbo onderstreept wordt meer dan eens een orkaantje opgewekt. De superioriteit van de auteur als componist van verhalen blijkt eens te meer uit het feit dat in het boek elk gegeven – hoe banaal of onbenullig ook – effectief een rol speelt in het verhaal. Headhunters is een van die weinige boeken waarin geen woord teveel staat. Het moge duidelijke zijn: Jo Nesbo staat op eenzame hoogte wat dit aspect van het schrijversvak betreft.

Headhunters is zeker niet het beste boek dat Jo Nesbo uit zijn verbeelding heeft weten te persen, maar toch is het nog altijd meer dan kwalitatief genoeg om zonder problemen het predikaat “zeer goed” erop te kleven. Voor lezers voor wie deze Noorse auteur nog een nobele onbekende is, kan dit verhaal zelfs een ideale kennismaking worden met zijn werk: het is zelfstandig leesbaar, niet te dik en meer dan goed genoeg om de nieuwsgierigheid naar meer aan te wakkeren.

Het definitieve verdict: 8/10