Erics BIBber Blog

De eerste zin:
Het was in het jaar 1888 dat ik de geforceerde banaliteiten en de rigide structuren van de roman voorgoed en bewust inruilde voor een eigen vorm van geschiedschrijving, die geen behoefte had aan een begin, een midden en een slot waarin alles netjes werd verklaard.

De korte inhoud
De negentiende-eeuwse auteur Joris-Karl Huysmans werkt eigenlijk voor de Franse geheime dienst. Huysmans infiltreert in het satanistische milieu van Parijs en komt er op het spoor van de paus van Satan. Deze oppersatanist, die de komst van de antichrist moet voorbereiden, blijkt niemand minder te zijn dan de kapelaan van de Basiliek van het Heilig Bloed in Brugge, Louis Van Haecke. En zo belandt Huysmans in Bruges-la-morte, de stad die door de Tempeliers ooit was voorbestemd om het Jeruzalem van het Westen te worden.
Huysmans schrijft een opheffende roman over zijn afdaling in een zwartmagische onderwereld, Là-bas. Maar daardoor raakt hij ook betrokken in een ware Oorlog der Magiërs en komt hij terecht in een occult wespennest, waarin figuren als Nostradamus en Jack the Ripper een rol hebben gespeeld.
Huysmans ontdekt dat het geheim rond de afstammelingen van Jezus Christus en Maria Magdalena niet zou worden bewaard in Rennes-le-Château, in het zonnige zuiden van Frankrijk, maar een heel stuk noordelijker: in Brugge en in Orval.

Het volledige rapport..
De Aalsterse auteur Patrick Bernauw is tegenwoordig vooral aan de slag als bedenker en producent van teambuilding activiteiten. Na een afwezigheid van drie jaar ligt nu zijn nieuwste faction verhaal De paus van Satan in de winkelrekken, waarin de Franse ambtenaar Charles-Marie-Georges Huysmans - die vooral onder de naam Joris-Karl Huysmans bekendheid verwierf als auteur – de hoofdrol toebedeeld kreeg.

Volgens het voorwoord benaderde medeauteur Philip Coppens Patrick Bernauw met een document waaruit moet blijken dat Huysmans niet zomaar een ambtenaar was, maar een lid van de Franse geheime dienst. In die hoedanigheid moest hij een waakzame blik houden op de groeiende aandacht voor het satanisme dat sterk aan populariteit won in het Parijs van de late negentiende eeuw. Niet alleen zou dit gegeven aan de basis liggen van diens controversiële roman Là-bas, maar zou het hem op het spoor gezet hebben van een prominent duivelaanbidder die enkel bekend was als de paus van Satan.

Op zich is dit een originele invalshoeks die perspectief biedt, maar jammer genoeg stuurt de auteur zijn hoofdpersonage over dezelfde paden die reeds bewandeld werden in Bernauws boeken Het bloed van het lam en Nostradamus in Orval: de graallegende en de schat van de Tempeliers worden dus gerecycleerd.

Hoewel Philip Coppens als coauteur de cover siert, lijkt de tekst toch volledig van Patrick Bernauws hand, want de stijl ligt volledig in het verlengde van de twee eerder genoemde werken: moeilijk doorploegbare teksten waarbij de meest uiteenlopende feiten worden samengevoegd zonder dat er een coherent geheel ontstaat. Ik kan mij niet van het idee ontdoen dat de auteur enkel voor zichzelf schrijft en niet voor zijn publiek, want veel leesplezier is er aan dit boek niet te beleven. Misschien is De paus van Satan interessant voor lezers die het leven en werk van Huysmans al door en door kennen, maar de modale liefhebber van het spannende boek zal zich al snel afvragen waar de auteur nu eigenlijk naartoe wil en verloren lopen in de denkwereld van de auteur. Ook bevordert het feit dat het boek een afwisseling is van verhalende tekst en uittreksels uit het geheimzinnige document, gestoffeerd met een overvloed aan verklarende voetnoten, het leesplezier niet echt, om het zachtjes uit te drukken.

Dit voor uitgeverij Manteau zeer atypische boek, zou niet misstaan hebben op de verplichte literatuurlijsten uit mijn schooltijd, waardoor mensen eerder afgeschrikt werden om van lezen een hobby te maken in plaats van ervoor warm gemaakt te worden. De paus van Satan is in mijn ogen dan ook een miskleun als spannend boek.

Het definitieve verdict: 3/10

De eerste alinea
In de nacht van 2 op 3 januari wordt Maarten bruusk gewekt door Bruce Springsteen & The E Street Band. Of beter, door de ringtoneversie van ‘The Rising’, geproduceerd door zijn mobieltje. Het schurende stemgeluid van The Boss moet hij er zelf bij bedenken:

De korte inhoud
In het holst van de nacht wordt Maarten Dejonckheere opgebeld door Lena Christiaenssens. Maarten maakt een tv-documentaire over De Rechtvaardige Rechters, het paneel van het Lam Gods dat in 1934 werd gestolen uit de Sint-Baafskathedraal in Gent. De diefstal bleef onopgelost, maar Lena zegt er meer over te weten. Ook beweert ze op de vlucht te zijn voor haar familie, die al eeuwenlang een geheim genootschap zou leiden rond het Heilig Bloed van Brugge. Is Lena een fantaste? Of is er meer aan de hand?
Geen enkele stad pronkt er zo openlijk mee de enige echte Heilige Graal te bezitten als Brugge. Vlaanderen was dan ook de bakermat van de Orde der Tempeliers, die de behoeders van de Heilige Graal zouden zijn. Precies die Heilige Graal staat centraal in het Lam Gods, waarop ook de Tempeliers een prominente plaats innemen.
Maarten verliest zijn hoofd en hart aan Lena, die hem inwijdt in de geheime leer van haar familie en de waarheid achter de beruchte diefstal. Waarom werd het paneel van de gebroeders Van Eyck gestolen? Waarom wilden de nazi’s het terugvinden? Verbergt het paneel een geheim? Welke rol spelen de Tempeliers? En voor wie of wat is Lena wérkelijk op de vlucht?


Het volledige rapport
De in de Oost-Vlaamse caranavalstad Aalst geboren en nu in Erembodegem wonende Patrick Bernauw is al heel zijn professionele leven bezig met taal en fictie, zowel in geschreven als in gesproken vorm. Sinds 1985 leeft hij van zijn pen, waaruit al romans, toneelstukken scenario’s, hoorspelen, jeugdboeken en thrillers vloeiden.
Momenteel is hij vooral actief als bedenker en organisator van moord- en stadsspelen voor groepen en werkt hij met fotograaf Marc Borms aan een reeks boeken over mysterieus België.

Na een paar op zichzelf staande boeken voor volwassenen verschenen er drie historisch geïnspireerde verhalen met in de hoofdrol Maarten Dejonckheere, die voor een televisiereeks research doet naar mysteries uit de recente geschiedenis. In het eerste deel, Het bloed van het lam, spelen de graallegende en de uit 1934 daterende en nog altijd onopgeloste diefstal van het paneel De Rechtvaardige Rechters dat deel uitmaakt van Het Lam Gods, het meesterwerk van de schilderende broers Van Eyck, een belangrijke rol.

Maarten komt op onorthodoxe wijze in contact met Lena Christiaenssens, die beweert meer informatie te hebben over de beroemdste kunstroof van België. Maar omdat ze het verhaal van bij het begin wil vertellen, neemt ze Maarten mee terug naar de tijd van de kruistochten, Godfried van Bouillon en de Tempeliers, die van Brugge een Jeruzalem van het Westen wilden maken. Ook beweert Lena dat haar familie, die op uitzondering van zichzelf enkel uit mannen bestaan, een eeuwenoud geheim genootschap leiden. Maar Maarten is niet de enige die achter Lena’s informatie aanzit…

Patrick Bernauw is zeer vertrouwd met de geschiedenis van de diefstal van het paneel De Rechtvaardige Rechters: in 1991 publiceerde hij al Mysteries van het Lam Gods, een werk dat hij zelf omschrijft als een non-fictieroman. Het bloed van het lam is een herwerking van dat boek tot spannend verhaal en daarin ligt zowel de kracht als het achilleshiel van dit verhaal: in een poging een coherent verband te leggen tussen Christus, de Tempeliers, satanisme, de graal, de vrijmetselaars, de nazi’s, het Lam gods en het gestolen paneel voorziet hij zijn publiek van een grote hoeveelheid feiten, wetenswaardigheden en al dan niet bekende historische figuren. Veel te veel theorie zo blijkt achteraf, want even over halfweg wordt het de lezer allemaal te veel. Als een domme rekenfout op pagina 210 dan ook nog een deel van de complexe samenzweringstheorieën die de auteur wil uiteenzetten gewoonweg onderuit haalt, is voor de gemiddelde lezer de maat vol. Zelfs de fictieve spannende verhaallijn in het heden, die deze alles overheersende zware les geschiedenis zou moeten verluchten wordt er door versmacht. Enkel de echte fanatiekelingen zullen de egotripperij van deze graal- en Heilig Bloedfanaat tot aan het finale punt weten te appreciëren.

Ergens in het boek laat Patrick Bernauw een personage het volgende declameren over Umberto Eco’s De slinger van Foucault: “Als roman tamelijk mislukt maar voor het overige razend interessant”. Als men het woordje “razend” schrapt is deze oneliner meteen ook van toepassing om Het bloed van het lam, dat veel te zwaar op de maag ligt van de doorsnee liefhebber van het spannende boek.

Het definitieve verdict: 3/10