Erics BIBber Blog

De eerste alinea
Met de doek om zijn vingers hield Rokus het glas tegen het licht. Zuchtend liet hij het weer zakken en wreef het nogmaals op, draaiend met zijn andere hand om de doek en de onderkant van het glas. Zonder te kijken plaatste hij het daarna ondersteboven op de stapel schone glazen voor hem. Geen afleiding meer. Het was tijd. Hij keek naar het volle café voor hem en slikte een paar maal. Hij moest dwars door de groep mannen heen om de gitaar aan de andere kant van de ruimte van de muur te halen. Hij keek opzij en zag dat Rein naar hem knikte. Nu moest hij wel. Hij hurkte en trok een flesje bier uit het krat onder de bar vandaan. Hij hield het aan de kurk omhoog en keek zijn baas vragend aan.

De korte inhoud
Vlak voordat het Terschellinger Oerol-festival begint, overlijdt de vader van Peer Zwartepaert. Peer reist af naar zijn vaders huis op Terschelling voor de begrafenis en om diens bezittingen uit te zoeken. Daarbij stuit hij op een zevental teksten: liederen die allemaal een poëtische moord op een vrouw beschrijven. In een opwelling componeert Peer, die muzikant is, er een melodie bij. ’s Avonds speelt hij het lied in een drukke kroeg. De volgende ochtend staat de politie op de stoep. Er is een moord gepleegd die tot in detail in het door hem gezongen nummer wordt beschreven.
Het verband tussen de liederen en de moord lijkt overduidelijk wanneer er de volgende dag nog een dode vrouw wordt gevonden die voldoet aan de beschrijvingen in het tweede lied. Peer vermoedt dat de sleutel tot het mysterie verborgen ligt in een duistere familiegeschiedenis. Zijn zoektocht naar de waarheid verandert al snel in een krachtmeting met een ongrijpbare seriemoordenaar, die op een eiland vol festivalgangers zijn slachtoffers voor het uitkiezen heeft…


Het volledige rapport
Mariëtte Ciggaar heeft net de kaap van de veertig gerond en is al een vaste waarde in het Nederlandse theaterwereldje: ze schreef, bewerkte, vertaalde en regisseerde al een aantal toneelstukken. In die hoedanigheid kwam ze in contact met Oerol, een festival dat elk jaar in juni georganiseerd wordt op het Waddeneiland Terschelling. En dat perfecte plaatje mocht volgens haar wel eens verstoord worden. De basis voor haar eerste spannende boek was meteen gelegd.

Haar eerste stappen in het boekenvak zetten ze een viertal jaar geleden door samen met Sabine van den Eynden het chicklit werkje Het boek van Finette uit te brengen. Later volgden nog een aantal kinderboeken en nu debuteert ze met Zilte Deerne als misdaadauteur.

Muzikant en stadsjongen Peer Zwartepaert moet aan de vooravond van Oerol op Terschelling zijn vader ten grave dragen en bij het uitpluizen van diens woning vindt hij zeven bijna honderd jaar oude teksten van moordliederen. In een overmoedige bui brengt hij er in een plaatselijke kroeg één van ten gehore. De volgende morgen belt de politie bij hem aan met de mededeling dat hij ervan verdacht wordt een moord gepleegd te hebben op dezelfde wijze als beschreven werd in de tekst van het liedje. Als de dag daarop ook de tekst van het tweede lied blijkt overeen te komen met de modus operandi van een nieuwe moord, kan het verband tussen de twee niet meer genegeerd worden en gaat Peer op zoek naar de dader. Zo komt hij te weten dat zijn overgrootvader de nummers schreef naar aanleiding van moorden die in de eerste twee decennia van de vorige eeuw gepleegd werden op het Friese eilandje in de Noordzee.

Mariëtte Ciggaar vertelt haar verhaal door hoofdstukken die zich in de jaren 1909-1920 afspelen af te wisselen met andere die gesitueerd worden in het heden. Door de gelijklopendheid van de inhoud ontstaat het gevoel dat het boek weinig meer is dan een opsomming van doden: een dode in 1909; eent soortgelijke moord nu; een dode in 1910; eentje in het heden, enz. Wel roept de oude verhaallijn en de romantische beschrijvingen van de locaties een soort nostalgische kijk op aan het pure leven in die tijd, wat ook al in menig Vlaamse film aan bod kwam. Hierdoor voelt het boek meer aan als een heimatroman, een streekroman dan als een spannend boek.

De hoofdstukken in het heden blinken niet echt uit, want ondanks dat er op het eiland veel volk rondhangt, slaagt de auteur er niet in dit Oerolpubliek meer te betrekken bij haar verhaal dan ze te laten zorgen voor overvolle café’s waar het hoofdpersonage zich quasi dagelijks gaat lazarus zuipen. Na een aantal moorden op willekeurige slachtoffers zou men toch mogen verwachten dat er op het eiland een sfeer van angst en achterdocht komt te hangen en dat mensen het festival laten voor wat het is en zo snel mogelijk terug naar het vasteland willen vluchten. Maar daar vindt de lezer niets van terug in Zilte deerne.

Er loopt dus veel volk rond, maar echte personages ontbreken volkomen. Zelfs Peer Zwartepaert, door wiens ogen we alles mogen mogen meebeleven, blijft een nobele onbekende die elke ochtend de kater moet bestrijden en geen drie zinnen kan zeggen tegen de politie zonder zijn stem te verheffen.

Het plot is niet van dien aard dat de lezer aan het jubelen gaat en als een moordenaar al tot overgave gedwongen wordt door het zingen van een lied, kan het niet veel gekker worden.

Ondanks de moorden is het zonde dat de uitgeverij Zilte deerne voorzien heeft van het predicaat thriller, want de gemiddelde liefhebber van het spannende boek zal er weinig plezier aan beleven. Roman had een vlag geweest die de lading beter dekte.

Het definitieve verdict: 4/10