Erics BIBber Blog

De eerste zin:
Er klopte iets niet.

De korte inhoud
Langs de snelwegen van Monterey, Californië, verschijnen steeds regelmatiger herdenkingskruizen – niet ter herinnering aan dodelijke ongelukken in het verleden, maar als aankondiging van gruwelijke moorden die nog zullen volgen.
Kathryn Dance, kinetisch expert bij het California Bureau of Investigation, wordt ingeroepen om de zaak op te lossen. Al snel komt ze op het spoor van de tiener Travis Brigham. Zijn rol bij een fataal auto-ongeluk leidde tot verschrikkelijke haataanvallen tegen hem op een populair weblog.
Terwijl Kathryn wanhopig zoekt naar aanwijzingen waar Travis zich schuilhoudt, werkt deze zijn lijstje af. Door gebruik te maken van persoonlijke details op blogs en community’s maakt hij elke moord zo persoonlijk en afschuwelijk mogelijk…


Het volledige rapport
De Amerikaanse auteur Jeffery Deaver staat bekend als de prins van de plotwendingen. Tegenwoordig onderhoudt hij twee reeksen met vaste personages en publiceert hij op tijd en stond ook nog een op zichzelf staande thriller. De langstlopende reeks, met Lincoln Rhyme en Amelia Sachs startte al in 1997. In De Koude maan, het zevende verhaal in deze serie, introduceerde hij Kathryn Dance, een menselijke leugendetector. De auteur vond het personage zo sterk dat hij haar promoveerde tot hoofdrolspeelster in een aparte reeks boeken. Na De slaappop is het in 2009 verschenen In memoriam het tweede boek dat volledig gedragen wordt door deze vrouw.

Hierin kondigt een moordenaar zijn daden aan door langs de weg herdenkingskruisen te plaatsen, met daarop de naam datum waarop zijn volgende slachtoffer zal sterven. Kathryn Dance, die rechercheur is bij het CBI krijgt de zaak toegewezen en vindt al snel en verdachte in Travis Brigham, een wat wereldvreemde tiener, die veruit het merendeel van zijn tijd doorbrengt achter computers. Nadat hij een dodelijk ongeluk veroorzaakte, wordt hij, als op een populaire blog de reacties van de lezers alsmaar grimmiger worden, slachtoffer van cyberpesten. Wraak is het voor de hand liggende motief, want modus operandi is afhankelijk van de grootste angst van elk slachtoffer.

Na De cyberkiller uit 2001 waagt de auteur zich met In memoriam weer aan een thriller in de sfeer van computers en informatica. Meer specifiek stelt hij zich vragen over het vervagen van de grenzen tussen de echte en de digitale wereld enerzijds en anderzijds vraagt hij zich af waarom we ons toch anders gedragen in beide werelden. Om deze thematiek nog verder te ondersteunen geeft Jeffery Deaver aan dat alle URL’s – adressen van webpagina’s, zeg maar – die in het boek genoemd worden ook echt bestaan. Maar bij het bezoeken ervan blijkt dat ze allen eigendom zijn van de auteur, die ze blijkbaar speciaal voor dit boek construeerde, om de geloofwaardigheid van het verhaal te ondersteunen. Maar eigenlijk is het een beetje vals spelen, en bereikt hij net het tegenovergestelde effect. Een beetje meer voorbereidend onderzoek en het refereren naar echte weblogs, waren een galantere oplossing geweest, maar hij onderstreept er wel zijn stelling mee dat je niet alles wat je al surfend leest klakkeloos moet geloven. In memoriam zet je aan het denken en dat is iets dan van niet veel spannende boeken kan gezegd worden.

Het verhaal dat achter de nietszeggende cover schuilgaat en waarvoor Kruisweg een meer toepasselijke titel geweest was, strekt zich uit over een werkweek. Met een intrigerend begin wordt meteen de toon gezet. Maar wat later lijkt het verhaal, ondanks drie grote verhaallijnen, wat doelloos rond te zwalpen, alsof besluiteloosheid het de wind uit de zeilen genomen heeft, om naar het einde toe te ontaarden in een typische Deaver, met onverwachte wendingen, waarvan sommige op het randje van de geloofwaardigheid die elkaar in zo’n sneltreinvaart opvolgen. Gedreven door tijdnood ziet de auteur zich genoodzaakt twee van de drie rode draden af te haspelen, wat toch wel ontgoochelend is.

Gelukkig is het hoofdpersonage in dit verhaal een stuk menselijker dan in De slaappop. Daarin leek Kathryn Dance bijna een waarzegster, die door in iemands ogen te kijken niet alleen diens verleden naar boven kon halen, maar eveneens de toekomst. In memoriam is in dat opzicht een stuk realistischer en door Kathryns vaardigheden slechts met mondjesmaat te gebruiken, benadert het veel dichter de gewone policier wat in dit geval een positieve zaak is. Maar het verhaal van De slaappop is blijkbaar nog een zeer belangrijk gegeven, want In memoriam staat vol met verwijzingen naar zijn voorganger.

In memoriam is van quasi hetzelfde niveau als De slaappop, maar de accenten liggen iets anders: het hoofdpersonage wordt menselijker en echter terwijl de plot net iets minder sterk is. Maar door onder andere De koude maan en Het gebroken raam, weten we dat Jeffery Deaver veel meer in zijn mars heeft en pakken beter kan.

Het definitieve verdict: 7/10

De buitenkant:
Geheel in de hedendaagse trent waarbij uitgevers de boeken van eenzelfde auteur heel herkenbaar proberen te houden in de boekenwinkel en misschien ook wel omdat het zo mooi staat in het boekenrek, ligt de layout van de cover van Het gebroken raam in de lijn van de vorige boeken van Jeffery Deaver: een foto die gefilterd is tot één kleur – deze keer een teint op de grens van roze en paars – en natuurlijk de naam van de auteur en de titel van het boek in een wederkerend lettertype. Deze keer – hoe kan het ook anders – staat er een gebroken raam op de cover.

De achterflap:
Lincoln Rhyme is druk bezig met een internationale zaak als hij een onverwacht telefoontje krijgt. Zijn neef is gearresteerd op verdenking van moord. Het forensisch bewijs dat de politie heeft verzamald is overtuigend, maar als Lincoln op onderzoek gaat, lijken de aanwijzingen bijna te goed om waar te zijn.
Samen met zijn assistente Amelia Sachs stuit Lincoln op de sluwste seriemoordenaar die hij ooit is tegengekomen. Een man die beschikt over de meest persoonlijke details van zijn slachtoffers. Een man die continue op jacht is naar zijn mooiste trofeeën: mensenlevens.

De binnenkant:
Jeffery Deaver zag in 1950 het levenslicht werd in de rand van Chicago. Voor hij zich ging concentreren op het schrijven, oefende hij de meest uiteenlopende beroepen uit: journalist, folkzanger en advocaat. Daarnaast is hij ook een begenadigd amateurkok.

Het gebroken raam is al het drieëntwintigste boek van zijn hand, maar pas het vijftiende dat naar het Nederlands werd vertaald. In ons taalgebied debuteerde hij in 1994 met Met Angst voor de nacht, dat gevolgd werd door Monddood. De erkenning van zijn meesterschap als schrijver kwam er met - de verfilming van - zijn volgende boek. Wie heeft er The bone collector nog niet gelezen of bekeken, waarin zijn serie-personages Lincoln Rhyme en zijn assistente Amelia Sachs voor het eerst hun opwachting maakten. Het gebroken raam is het achtste deel in de reeks met dit toch wel speciale koppel. Heden ten dagen wisselt hij de boeken met Rhyme en Sachs af met deze van een nieuw vast hoofdpersonage, de ondervragingsspecialiste Kathryn Dance. En af en toe perst hij er nog eens een boek tussen dat buiten beide reeksen valt.

In Het gebroken raam maakt de bijna volledig verlamde forensisch onderzoeker Lincoln Rhyme, samen met de Londense politie jacht op een internationaal crimineel, als hij een telefoontje krijgt: zijn neef Arthur is gearresteerd op verdenking van roofmoord. De politie heeft zowel op de plaats van het misdrijf als bij Arthur thuis een onweerlegbaar grote hoeveelheid belastend bewijsmateriaal gevonden. Maar net die overvloed aan sporen zorgt ervoor dat Lincoln interesse krijgt in de zaak en hij, samen met Amelia Sachs en de speurders van NYPD, op het spoor komt van een seriemoordenaar die gebruikt maakt van de modernste technieken om zijn slachtoffers te kiezen en zijn sporen te wissen.

In de wereld van het spannende boek staat een werk van Jeffery Deaver gelijk aan kwaliteit. De lat ligt bij kopers en uitleners dan ook zeer hoog. En bijna altijd weet de auteur de verwachtingen in te lossen en soms zelfs te overtreffen. En ook deze keer slaagt daar weer met glans in.

Ondanks het feit dat in het begin van het boek de familie van Lincoln Rhyme, na acht boeken, wat uit de lucht komt te vallen, krijgen we later beetje bij beetje een mooi uitgewerkte inkijk in het familiaal verleden van de onderzoeker. Maar de kers op de taart van Het gebroken raam is dat de auteur erin geslaagd is de perfecte alwetende slechterik te creëren, die nog geloofwaardig overkomt ook.

Het basisidee is professioneel uitgewerkt tot een degelijk en goed onderbouwd verhaal dat niet alleen, zoals gebruikelijk, aangenaam leesvoer vormt, maar voor het overgrote deel zeer realistisch wordt voorgesteld en verteld. Slechts even, in de laatste honderd bladzijden van het boek, wordt de grens van het geloofwaardige een paar keer nipt overschreden als de auteur bij enkele van de vele verrassende plotwendingen uit de bocht gaat en uitzicht op de maximum score verliest.

Ook wordt de lezer ingewijd in de wereld van “data mining”: het verzamelen van allerhande gegevens over personen en deze uitbaten voor gebruik door derden, die tegen betaling gepersonaliseerde lijsten kunnen opvragen voor allerhande doeleinden, zoals gespecialiseerde mailings naar bepaalde bevolkingsgroepen, statistieken, trendanalyses, enzovoorts. Een wijdverbreide technologie waarvan de man in de straat veelal in het ongewisse blijft, en die door Charles Den Tex ook al aangesneden werd in Cel.

De buitenlandse verhaallijn die het hoofdverhaal omkadert, ligt er toch wat verweesd bij, en lijkt enkel maar een excuus te vormen om te kunnen verwijzen naar De koude maan, het vorige boek uit deze reeks. Maar de kans bestaat natuurlijk dat die verhaallijn in een volgend boek weer wordt opgepakt en dieper wordt uitgewerkt.

Het gebroken raam is weer een zeer geslaagde, de perfectie benaderende, Deaver, die de lezers absoluut niet zal teleurstellen en hen enkele aangename uren boeiend leesplezier zal bezorgen met een verhaal dat net zulke bochten maakt als de loop van een konijn op de vlucht.

De score: 9/10

Motivatie van de keuze:
Een nieuwe van Deaver is altijd iets om naar uit te kijken. En hoewel ik ‘m al een hele tijd in mijn bezit heb, kan ik hem nu eindelijk gaan lezen. Net op tijd, want binnen een paar weken verschijnt zijn volgende boek al op de Nederlandstalige markt

De achterflap:
FBI-agent en kinetisch experte Kathryn Dance moet de veroordeelde moordenaar Daniel Pell ondervragen. Pell zit een levenslange straf uit voor het vermoorden van de rijke familie Croyton. Maar Pell en zijn handlangers waren onzorgvuldig: niet alleen werden ze gepakt, ze lieten bovendien een overlevende achter – de jongste dochter van de Croytons, die over het hoofd gezien werd omdat ze lag te slapen, verstopt onder haar knuffels.

Noch het meisje, noch de kwade genius achter de moord heeft ooit nog gesproken over wat er gebeurde die nacht. Maar als Pell uit de zwaarbewaakte inrichting weet te ontsnappen, kan Kathryn alleen uit het verleden opmaken wat Pell van plan is en gaat ze op zoek naar het inmiddels volwassen meisje. Want het is een kwestie van tijd voor Pell weer zal toeslaan...


Bespreking:
Jeffery Deaver werd in 1950 geboren een dorpje dat in de schaduw van Chicago ligt. Voor hij zich voltijds op het schrijven stortte verdiende hij zijn brood als journalist, advocaat en folkzanger. Over dat laatste zegt hij zelf dat hij geen begenadigd musicus was, maar dat hij veel plezier beleefde aan het schrijven van de liedjesteksten: het was veel moeilijker om een verhaal te vertellen in de compacte verpakking in tijd en vorm van een liedje dan te kunnen uitweiden in een roman.

De Slaappop is al zijn tweeëntwintigste boek, maar niet al zijn werken verschenen in Nederlandse vertaling. Met Angst voor de nacht konden lezers in ons taalgebied in 1994 voor het eerst kennis maken met deze auteur, maar zijn grote doorbraak kwam vier jaar later met het eerste optreden van Lincolm Rhyme en Amelia Sachs in Tot op het bot (The bone collector) waarvan een zeer goede verfilming met Denzel Washington en Angelina Jolie nog altijd bijdraagt aan zijn populariteit. Ondertussen worden Deavers boeken al vertaald in vijfentwindig talen en zijn ze verkrijgbaar in meer dan honderdvijftig landen.
In De slaappop is de hoofdrol weggelegd voor de ondervragingsspecialiste Kathryn Dance, die al eerder haar opwaching maakte in De koude maan en in een kortverhaal.

Nadat Kathryn Dance meervoudig moordenaar Daniel Pell ondervraagd heeft, slaagt die erin te ontsnappen. Kathryn krijgt als hoogste in rang de leiding van de klopjacht in haar schoot geworpen. Vermits Pell zich niet gedraagt zoals andere ontsnapten, en in de buurt blijft, denkt en hoopt Dance dat zijn beweegredenen in zijn verleden liggen. Daarom probeert ze iedereen te contacteren die Daniel Pell vroeger gekend heeft: familieleden; de vrouwen waarmee hij samen leefde en een overlevende van de meervoudige moordpartij.

Een boek lezen van Jeffery Deaver is altijd een beestje feest. Zelfs als bij uitzondering het verhaal wat minder is – wat absoluut niet het geval is met dit boek - blijft deze auteur de koning van de verrassende plotwendingen, die zelfs de meest ervaren liefhebbers van het genre niet zien aankomen en met verbazing slaan. Deze keer is het niet anders want op het eind schudt de schrijver weer een paar verrassingen van formaat uit zijn artistieke mouw.

Ook het feit dat de vertelstijl nauw aanleunt bij het ideale leesritme dat evenwichtig balanceert tussen de snelheid waarmee het verhaal zich afspeelt en de diepgang en uitwerking van personages en locaties maakt Deaver tot een van de groten in het genre.

Dit boek staat of valt met het realisme van het hoofdpersonage dat al haar informatie haalt uit gesprekken met getuigen en slachtoffers.En ondanks het feit dat dit uithoren en het onderscheiden van waarheid, leugen en rond de pot draaien soms net iets te makkelijk verloopt, komt het verloop van het verhaal meer dan geloofwaardig genoeg over om er als lezer volledig in mee te kunnen gaan. Maar niet alleen het hoofdpersonage, maar ook de andere figuren die opgevoerd worden, zijn allen voorzien van een degelijke achtergrond en handelen consequent.

Toch moet het weer gezegd worden dat er te veel fouten in het boek zijn achtergebleven na het productieproces. Het betreft voornamelijk spellingsfouten die niet door spellingcontroleprogramma’s opgepikt worden omdat de foute woorden zelf wel perfect Nederlands zijn, maar niet passen in de context: fouten in het genre van “Hij spoelde een kopje op.”, dus.

Met De slaappop heeft Jeffery Deaver weer een boek afgeleverd dat voldoen aan de grootste verwachtingen van de trouwe lezer: geloofwaardig; origineel en verrassend. Kortom een spannend boek volgens de beste traditie van het genre, en bijgevolg ook meteen een aanrader.

Mijn score: 8/10

Mijn score: 6/10