Erics BIBber Blog

De openingszin:
Uit de intercom ergens in het plafond kwam het duidelijk gearticuleerde gefluister van een vrouwenstem, die ‘Drie is wakker, dokter,’ zei, gevolgd door een klik.

De korte inhoud
Op 10 mei 1988 wordt de secretaresse van een bekende Antwerpse tandarts in de consultatiekamer gewurgd aangetroffen. De kast met medische dossiers werd doorzocht en enkele röntgenfoto’s ontbreken. Vincke en Verstuyft volgen aanvankelijk een vals spoor. Dankzij een tip uit Texas gaat het onderzoek een andere richting uit en vertrekken ze met rogatoire opdracht naar de Verenigde Staten. Daar komt het speurdersduo in het vaarwater van gewetenloze makelars in onroerende goederen, beleggingsadviseurs en ‘landdevelopers’.



Het volledige rapport
De in 1930 te Antwerpen geboren en getogen Jef Geeraerts begon zijn loopbaan als assistent gewestbeheerder in de toenmalige Belgische kolonie Kongo. Na de onafhankelijkheid in 1960 keerde hij terug naar zijn thuisland en ondervond grote moeilijkheden om de cultuurschok verwerken.

Om de moeilijkheden te verwerken die hij ondervond om zich aan te passen aan het jachtige leven, begon hij aan een literaire carrière, waarvan Gangreen 1: Black venus, mede door de controverse die het veroorzaakte, zijn bekendste werk is. Met Kodiak .58, dat in 1979 verscheen, verlegde hij het zwaartepunt in zijn werk van het literaire naar het spannende boek. En met De zaak Alzheimer, dat bekroond werd met de Gouden Strop, introduceerde hij de rechercheurs Vincke en Verstuyft. Zand is het vierde boek in deze negendelige serie.

Hierin vormt de moord op een tandartsassistente de aanleiding tot een verhaal over verzekeringsfraude en oplichting, die de twee hoofdfiguren zelfs tot in Texas en Florida brengt. En richt de auteur zijn kritische blik voor de verandering eens niet op de Belgische politiek en politie, maar bevindt de Amerikaanse maatschappij het zich in het oog van de storm.

Tweeëntwintig jaar nadat het boek voor het eerst op de markt kwam, voelt het nog altijd niet oubollig aan. In tegendeel zelfs: het verhaal doet nog steeds eigentijds aan - waarmee de warde van Jef Geeraerts voor het Vlaamse spannende boek meteen bewezen is – en staat compositorisch nog altijd als een huis. Het begint met een op het eerste zicht zinloze moord waardoor het onderzoek al vast komt te zitten voor het goed en wel begonnen is en neemt een onverwachte wending als quasi bij toeval een link gevonden wordt met een mogelijke verdachte, zodat de jacht eindelijk kan beginnen. En dat alles wordt nog eens overgoten met een laagje scherpe maatschappijkritiek. Kortom zelfs heden ten dage, komen vele misdaadromans amper tot aan de enkels van Jef Geeraerts’ politieverhalen, die dankzij de recente verfilmingen van De Zaak Alzheimer en Dossier K. ook nog bij de nieuwe generatie lezers gekend zijn.

Alleen al de hoofdpersonages maken het de reeks al de moeite waard: het contrast tussen de gedistingeerde levensgenieter Eric Vincke en de macho man van de straat Freddie Verstuyft kan bijna niet groter zijn, maar ze vullen elkaar perfect aan. Deze keer worden ze bijgestaan door twee Amerikanen die aan de lopende band oneliners spuien: de Texaanse te laat geboren cowboy Richard Cobb en de godvrezende rechercheur Theodore Stover.

Zand is een aangename degelijke geconstrueerde politieroman die het zandmannetje met zekerheid op afstand houdt en een mooi voorbeeld is van het spannende werk van Jef Geeraerts.

Het definitieve verdict: 8/10

Motivatie van de keuze:
Hoewel zijn laatste boeken (De PG, De ambassadeur en Dossier K) laten uitschijnen dat hij over zijn hoogtepunt heen is, blijft Jef Geeraerts een monument van de Vlaamse misdaadliteratuur. Als dan blijkt dat hij voor dit boek het speurders duo Vincke en Verstuyft terug uit de kast haalde, kan ik niet wachten om in dit werk te beginnen.

De achterflap:
Op 13 april 2006 vertrekt Freddy Verstuyft, commissaris van de Gerechtelijke Politie te Antwerpen, per hogesnelheidstrein naar Gordes, in de Provence, om de paasvakantie bij zijn goede vriend en ex-commissaris Eric Vincke door te brengen.
Precies op de dag dat hij aankomt, wordt er in de streek waar Vincke woont een gruwelijke moord gepleegd. In een afgelegen grot wordt bij toeval het onthoofde lichaam van de eenzame bewoner, een oncoloog, ontdekt. Het politieapparaat treedt in werking. Commissaris van de Police Judiciaire Louis Blanc wordt met het onderzoek belast. Hij is al jaren bevriend met Vincke. Samen hebben ze al enkele moordzaken besproken en opgelost.
Het onderzoek verloopt moeizaam vanwege een lastig probleem: het betreft een geval zonder duidelijk motief of aanknopingspunten. Alles heeft te maken met een gigantische internationale fraude in de revolutionaire behandeling van borstkanker met stamcellen, wraakneming en het criminele milieu van Marseille.


Bespreking:
Op de eerste dag van zijn bezoek aan zijn naar de Provence uitgeweken vriend en ex-collega Eric Vincke, wordt Freddie Verstuyft al terug aan zijn werk herinnerd: Louis Blanc, een lokale speurneus en kennis van Vincke, betrekt het duo bij zijn zoektocht naar de dader van de moord op Leon Bourdin, die in het verleden een gevierd medicus was, maar de laatste jaren als een kluizenaar in een provencaalse grot leefde.

Ook al is de auteur de driekwart eeuw al gepasseerd, zijn pen blijft scherp. De wijze waarop hij corruptie aanklaagt blijft onevenaarbaar. In deze negende Vincke en Verstuyft richt hij het merendeel van zijn pijlen voor de verandering eens niet op de Belgische politie en politiek, maar wordt het reilen en zeilen bij onze zuiderburen, de Fransen, eens onder de loep gelegd. En dan blijkt dat het daar niet beter gesteld is dan bij ons.

Qua stijl en inhoud sluit dit boek aan bij zijn vorige werken, maar de geloofwaardigheid laat nu toch wat te wensen over. Sommige feiten, zoals een Frans speurder die op eigen houtje een buitenlandse vriend, en diens vriend, meeneemt naar getuigeverhoren en de plaats van het misdrijf, schilderden een serieuze frons op mijn voorhoofd. Maar waar ik mij het meest aan stoorde was de immense hoeveelheid alcohol die er vloeide. Elke reden was blijkbaar goed om het glas te heffen.

Ook bleef ik, ondanks een verrassend einde, achter met een paar losse eindjes en de bijhorende vragen. Ik kan mij niet van het gevoel ontdoen dat Geeraerts zijn hoogtepunt al een tijdje voorbij is, maar zelfs een minder boek van hem blijft nog altijd een plezier om lezen.

Mijn score: 6/10