06-08-11

ILES Greg - Het stille spel

 

ighss.jpg

 

De eerste zin:
Ik sta in de rij voor de Walt-Disney-attractie It’s a Small World met mijn vierjarige dochter in mijn armen en probeer haar bezig te houden terwijl de slingerende rij ouders en kinderen langzaam voortschuifelt in de richting van de platte bootjes, die uit de grot opduiken op de muziek van steeds hetzelfde bandje.

De korte inhoud
Na de tragische dood van zijn vrouw keert officier van justitie Penn Cage terug naar zijn geboortestad Natchez in Mississippi. Natchez was ooit een stad van oud geld en oude zonden, maar achter de elegante façades blijken machtswellust, rassenhaat en hartstocht nog steeds hoogtij te vieren. Tot zijn verbijstering merkt Penn dat zelfs zijn eigen familie verstrikt lijkt te zijn geraakt in een web van intriges.
Penn bundelt zijn krachten met die van Caitlin Masters, uitgeefster van de plaatselijke krant. In hun speurtocht naar de waarheid stuiten ze op het geheim dat Natchez al dertig jaar beheerst: de onopgeloste moord op een zwarte oorlogsveteraan. Onder overweldigende media-aandacht heropent Penn de zaak…


Het volledige rapport
Greg Iles werd grofweg een halve eeuw geleden geboren in Stuttgart, waar zijn vader, aan het hoofd stond van de medische post van de Amerikaanse ambassade. Al in zijn jeugdjaren kwam hij terecht in Natchez, Mississippi, waar hij nog altijd woont. Na een korte carrière in de muziekwereld zette Greg Iles zich aan het schrijven en in 1993 lag zijn debuut in de winkels.

In 1999 verscheen Het stille spel waarin Penn Cage terugkeert naar zijn geboortestadje Natchez. Amper gearriveerd slaagt hij erin zowel vriend als vijand tegen zich in het harnas te jagen door een oude onopgelost moord aan te halen als voorbeeld van het verschil in behandeling dar blank en zwart in het stadje krijgt. Hij ziet zich genoodzaakt om samen met Caitlin Masters, die de plaatselijke krant uitgeeft, de moord alsnog grondig te onderzoeken. Maar de dood van die zwarte Vietnamveteraan in 1968 blijkt slechts het topje te zijn een groots schandaal. Zo groot dat het leven Penn Cage en zijn familie een stuiver meer waard is…

Greg Iles vertelt het verhaal in de tegenwoordige tijd en in de eerste persoon enkelvoud. Zo laat hij de lezer meekijken met zijn hoofdpersonage, Penn Cage. Maat het belangrijkste personage in het boek is het stadje Natchez zelf, dat de rassenkwestie al meedraagt vanaf het moment dat de blanken er arriveerden. Eerst waren de inheemse indianen het slachtoffer en later de Afrikanen, die als slaven voor de katoenindustrie werden ingevoerd. Hoewel de slavernij al lang afgeschaft is leven blank en zwart; katholiek en jood; arm en rijk op het eerste zicht vreedzaam naast elkaar. Maar de kleinste vonk kan er sneller de brand in laten ontvlammen dan in een droe Kalmthoutse Heide.
Door deze politieke en historische diepgang volledig te integreren in het verhaal, is Het stille spel een echte literaire thriller geworden. Niet zozeer door stijl maar vooral door inhoud.

Met Het stille spel toont de auteur zich een briljant plotter. Zowel qua bedenken als wat betreft de uitwerking, want de drie draadjes worden meesterlijk verweven tot een solide touw dat zijn ontknoping krijgt in de rechtszaal. Alleen vallen er net voor het eind net iets teveel doden en zorgt de ontknoping niet voor een grote verrassing.

Greg Iles besteedt immens veel aandacht aan zijn personages, maar sommige ervan zijn net iets te ver over de top om volledig geloofwaardig te kunnen zijn.

Het stille spel is een immens degelijke sociologische thriller die vijf jaar lang een op zichzelf staand verhaal was. Maar in 2005 zag met Ontluistering een tweede boek het levenslicht met Penn Cage in de hoofdrol. En in 2009 volgde het derde en voorlopig laatste deel: Spel zonder regels.

Het definitieve verdict: 9/10

EOB.JPG


23-07-11

ZUSAK Markus - De boekendief

 

zmdb_tn.jpg

 

De eerste zin:
Eerst de kleuren.

De korte inhoud
Het jaar is 1939. Nazi-Duitsland. Het leven van Liesel Meminger verandert op slag als ze bij het graf van haar broer een voorwerp vindt dat gedeeltelijk onder de sneeuw ligt. Het is Het doodgravershandboek, dat daar per ongeluk lijkt achtergelaten.

Liesel leert lezen van haar pleegvader en begint een passie te ontwikkelen voor boeken en taal. Al spoedig steelt ze boeken uit de boekverbrandingen van de nazi’s, uit de bibliotheek van de vrouw van de burgemeester, waar er ook maar boeken te vinden zijn. Maar het zijn gevaarlijke tijden. Als het pleeggezin van Liesel een jood in de kelder verbergt, gaat er een wereld voor Liesel open, maar ook dicht…


Het volledige rapport
De in 1975 geboren Australiër Markus Zusak is de zoon van een Duitse moeder en een Oostenrijkse vader. Hij groeide op met de schokkende verhalen van het Duitsland in de Tweede Wereldoorlog, die zijn ouders vertelden: bombardementen, Jodenvervolging, ontberingen, enz…

Deze verhalen vormen de basis van De boekendief, zijn zesde boek dat al in 2006 verscheen. Hierin vertelt de dood het verhaal van Liesel Meminger, een tienjarig meisje, dat onderweg naar haar pleegouders haar broertje verliest. Ze komt in de eerste oorlogsjaren terecht bij de familie Hubermann, in de buurt van Munchen, waar ze naast een stuurse pleegmoeder ook een zeer aangename pleegvader vindt die haar naast, het plezier van het leven, ook de liefde voor taal en boeken bijbrengt. Maar omdat er geen geld is om boeken te kopen verwordt Liesel Meminger bij elke kans die zich voordoet tot een boekendief.

Al vanaf de eerste bladzijden wordt duidelijk dat De boekendief geen boek is zoals er dertien in een dozijn zitten. Met een vormgeving die erg aan de kinderboeken rond Geronimo Stilton doet denken en een lichtvoetig en speels taalgebruik dat doordrongen is met ironie, leunt dit werk dat bol staat van mooi woordgebruik dichter aan bij de jeugdliteratuur, die men tegenwoordig ook wel omschrijft met de term young adult dan bij het leesvoer voor volwassenen. En hoewel het boek de volle vijf sterren wegkaapte op Crimezone.nl, is het al helemaal geen spannend werk. Een gevoel dat volledig bevestigd wordt door de NUR-codes 302 en 284, oftewel vertaalde literaire fictie voor jongeren tussen dertien en vijftien jaar. Maar het verhaal is gelaagd genoeg om er als volwassene te kunnen van genieten.

Opgetekend in de eerste persoon enkelvoud, met als verteller de dood is het zeker een atypisch boek. Vooral omdat Pietje de dood blijk geeft een zalig gevoel voor humor te bezitten. Maar de kracht van het verhaal schuilt in het feit dat Markus Zusak het geheel zeer compact houdt en zich concentreert op de kleine wereld van en rond het hoofdpersonage, waardoor de momenten van geluk fel afsteken tegen de achtergrond van een donkere periode in de Duitse geschiedenis. En dat de Liesels gevoelens van pijn en verdriet voorrang krijgen op het leed van de oorlog die toch altijd op de achtergrond aanwezig is.

Als je enkel van spanning houdt laat je De boekendief beter links liggen. Maar als je open staat voor meer dan misdaadboeken alleen moet je niet twijfelen om deze prachtige (jeugd)roman ter hand te nemen.

Het definitieve verdict:Als spannend boek:4/10
Als (jeugd)roman:8/10

EOB.JPG


30-04-11

VYLETA Dan - Pavel & ik

 

vdpei.jpg

 

De eerste zin:
De jongen hing altijd om hem heen in die tijd.

De korte inhoud

Berlijn 1946. Tijdens de koudste winter sinds mensenheugenis, tussen de puinhopen van een verscheurde hoofdstad, is de Amerikaanse soldaat Pavel op zoek naar medicijnen. Zijn nieren werken slecht en zonder hulp is hij ten dode opgeschreven. Op een dag volgt een Duits weesjongetje, Anders, hem naar zijn appartement, aanvankelijk om hem te bestelen, maar uiteindelijk redt hij zijn leven. Een onwaarschijnlijke vriendschap ontstaat, die op de proef wordt gesteld wanneer Boyd, een kennis van Pavel, met een lijk op de stoep staat.
Pavel besluit Boyd te helpen en het lijk te verbergen, en raakt hierdoor verstrikt in een complot. Boyd wordt niet veel later vermoord teruggevonden en het verborgen lijk blijkt van een Russisch spion te zijn. Op de nacht waarin hij werd vermoord zou hij een mysterieus pakje in zijn bezit hebben gehad waar zowel de Russen als de Duitsers naar op zoek zijn.


Het volledige rapport..
Dan Vyleta werd in Duitsland geboren uit Tsjechische ouders die de Praagse lente ontvlucht waren. Op zijn beurt emigreerde hij via Engeland, waar hij in Cambridge geschiedenis studeerde naar Canada waar hij woont en werkt in Edmonton.

Nadat hij onder de naam Daniël M. Vyleta als een historisch werk afleverde over de misdaadjournalistiek in het Wenen van net voor de eerst wereldoorlog, debuteert hij in 2008 met de literaire thriller Pavel & ik als romanschrijver.

Pavel, een Amerikaans militair die na het einde van de tweede wereldoorlog in het bijna totaal verwoeste Berlijn gebleven is, probeert, vechtend tegen een nierziekte de extreem koude winter van 1946 door te komen door zich terug te trekken in de wereld van de literaire klassiekers. Wanneer hij in contact komt de verweesde en op straat levende tiener Anders ontstaat een hechte band tussen de twee. Maar dan raken ze persoonlijk betrokken bij de naweeën van de oorlog waarin de Britten, Russen en Duitsers allen proberen hetzelfde stukje informatie te bemachtigen. Pavel toont zich, met de hulp van zijn vriend en zijn buurvrouw Sonia , een meesterlijk strateeg in zijn pogingen het drietal uit het oog van de storm te manoeuvreren.

Toch slaat de “ik” in de titel niet op Anders, maar op een randfiguur door wiens ogen en aan de hand van wiens geheugen het verhaal gereconstrueerd en verteld wordt. In de eerste helft van het boek is het meer een vertellende toeschouwer die slecht af en toe in beeld komt en nu en dan het gebeurde van commentaar voorziet. Pas later wordt zijn rol groter en krijgt zijn personage een naam en betekenis. Door afwisselend de eerste en derde persoon enkelvoud te gebruiken en die laatste dan nog meermaals vanuit een ander personage te laten vertrekken ontstaat een verwarrende en inconsistente vertelstructuur.

Dan Vyleta zet zijn verhaal op een overdreven beschrijvende wijze, rijkelijk doorspekt met vergelijkingen en bijvoeglijke naamwoorden, op papier, waardoor een extreme traagheid gecreëerd wordt, waar de liefhebber van het spannende boek niet aan gewend is. Enkel Peter Temple zit als hedendaags misdaadauteur in hetzelfde vaarwater: literaire boeken, die schijnbaar ongestuurd voortkabbelen.

Er wordt dan ook geen enkele moeite gedaan om enige spanning in het verhaal te pompen en als er toch eens even een opwelling tot actie komt wordt die meteen neergesabeld door de negerende apathie van het hoofdpersonage en de terloopsheid waarmee alles  voorgeschoteld wordt..Zo is de lezer meer geïnteresseerd naar de identiteit van de verteller dan naar die van Pavel of zelfs de ontknoping van het verhaal.

Wel weet Pavel & ik te raken op gebied van sfeervorming, want de auteur tekent een grauw en harde omgeving op voor zijn personages: een wereld vol armoede, honger en hebzucht waar alles te koop is en geld gelijkstaat met macht.

Net zoals Peter Temples werken wordt Pavel & ik door de literaire recensenten hoog ingeschat, maar de gewone liefhebber van het spannende boek zal er wellicht weinig plezier aan beleven.

Het definitieve verdict: 4/10

EOB.JPG

29-07-10

CIGGAAR Mariëtte - Zilte deerne

 

cmzd.jpg

De eerste alinea
Met de doek om zijn vingers hield Rokus het glas tegen het licht. Zuchtend liet hij het weer zakken en wreef het nogmaals op, draaiend met zijn andere hand om de doek en de onderkant van het glas. Zonder te kijken plaatste hij het daarna ondersteboven op de stapel schone glazen voor hem. Geen afleiding meer. Het was tijd. Hij keek naar het volle café voor hem en slikte een paar maal. Hij moest dwars door de groep mannen heen om de gitaar aan de andere kant van de ruimte van de muur te halen. Hij keek opzij en zag dat Rein naar hem knikte. Nu moest hij wel. Hij hurkte en trok een flesje bier uit het krat onder de bar vandaan. Hij hield het aan de kurk omhoog en keek zijn baas vragend aan.

De korte inhoud

Vlak voordat het Terschellinger Oerol-festival begint, overlijdt de vader van Peer Zwartepaert. Peer reist af naar zijn vaders huis op Terschelling voor de begrafenis en om diens bezittingen uit te zoeken. Daarbij stuit hij op een zevental teksten: liederen die allemaal een poëtische moord op een vrouw beschrijven. In een opwelling componeert Peer, die muzikant is, er een melodie bij. ’s Avonds speelt hij het lied in een drukke kroeg. De volgende ochtend staat de politie op de stoep. Er is een moord gepleegd die tot in detail in het door hem gezongen nummer wordt beschreven.
Het verband tussen de liederen en de moord lijkt overduidelijk wanneer er de volgende dag nog een dode vrouw wordt gevonden die voldoet aan de beschrijvingen in het tweede lied. Peer vermoedt dat de sleutel tot het mysterie verborgen ligt in een duistere familiegeschiedenis. Zijn zoektocht naar de waarheid verandert al snel in een krachtmeting met een ongrijpbare seriemoordenaar, die op een eiland vol festivalgangers zijn slachtoffers voor het uitkiezen heeft…


Het volledige rapport
Mariëtte Ciggaar heeft net de kaap van de veertig gerond en is al een vaste waarde in het Nederlandse theaterwereldje: ze schreef, bewerkte, vertaalde en regisseerde al een aantal toneelstukken. In die hoedanigheid kwam ze in contact met Oerol, een festival dat elk jaar in juni georganiseerd wordt op het Waddeneiland Terschelling. En dat perfecte plaatje mocht volgens haar wel eens verstoord worden. De basis voor haar eerste spannende boek was meteen gelegd.

Haar eerste stappen in het boekenvak zetten ze een viertal jaar geleden door samen met Sabine van den Eynden het chicklit werkje Het boek van Finette uit te brengen. Later volgden nog een aantal kinderboeken en nu debuteert ze met Zilte Deerne als misdaadauteur.

Muzikant en stadsjongen Peer Zwartepaert moet aan de vooravond van Oerol op Terschelling zijn vader ten grave dragen en bij het uitpluizen van diens woning vindt hij zeven bijna honderd jaar oude teksten van moordliederen. In een overmoedige bui brengt hij er in een plaatselijke kroeg één van ten gehore. De volgende morgen belt de politie bij hem aan met de mededeling dat hij ervan verdacht wordt een moord gepleegd te hebben op dezelfde wijze als beschreven werd in de tekst van het liedje. Als de dag daarop ook de tekst van het tweede lied blijkt overeen te komen met de modus operandi van een nieuwe moord, kan het verband tussen de twee niet meer genegeerd worden en gaat Peer op zoek naar de dader. Zo komt hij te weten dat zijn overgrootvader de nummers schreef naar aanleiding van moorden die in de eerste twee decennia van de vorige eeuw gepleegd werden op het Friese eilandje in de Noordzee.

Mariëtte Ciggaar vertelt haar verhaal door hoofdstukken die zich in de jaren 1909-1920 afspelen af te wisselen met andere die gesitueerd worden in het heden. Door de gelijklopendheid van de inhoud ontstaat het gevoel dat het boek weinig meer is dan een opsomming van doden: een dode in 1909; eent soortgelijke moord nu; een dode in 1910; eentje in het heden, enz. Wel roept de oude verhaallijn en de romantische beschrijvingen van de locaties een soort nostalgische kijk op aan het pure leven in die tijd, wat ook al in menig Vlaamse film aan bod kwam. Hierdoor voelt het boek meer aan als een heimatroman, een streekroman dan als een spannend boek.

De hoofdstukken in het heden blinken niet echt uit, want ondanks dat er op het eiland veel volk rondhangt, slaagt de auteur er niet in dit Oerolpubliek meer te betrekken bij haar verhaal dan ze te laten zorgen voor overvolle café’s waar het hoofdpersonage zich quasi dagelijks gaat lazarus zuipen. Na een aantal moorden op willekeurige slachtoffers zou men toch mogen verwachten dat er op het eiland een sfeer van angst en achterdocht komt te hangen en dat mensen het festival laten voor wat het is en zo snel mogelijk terug naar het vasteland willen vluchten. Maar daar vindt de lezer niets van terug in Zilte deerne.

Er loopt dus veel volk rond, maar echte personages ontbreken volkomen. Zelfs Peer Zwartepaert, door wiens ogen we alles mogen mogen meebeleven, blijft een nobele onbekende die elke ochtend de kater moet bestrijden en geen drie zinnen kan zeggen tegen de politie zonder zijn stem te verheffen.

Het plot is niet van dien aard dat de lezer aan het jubelen gaat en als een moordenaar al tot overgave gedwongen wordt door het zingen van een lied, kan het niet veel gekker worden.

Ondanks de moorden is het zonde dat de uitgeverij Zilte deerne voorzien heeft van het predicaat thriller, want de gemiddelde liefhebber van het spannende boek zal er weinig plezier aan beleven. Roman had een vlag geweest die de lading beter dekte.

Het definitieve verdict: 4/10


EOB.JPG