Erics BIBber Blog

De eerste alinea:
Maanden later, vechtend tegen de tropische hitte van het oerwoud, moest Darren Gittinger terugdenken aan de ochtend waarop hij het begin van het leven had gezien. Daar lag het, duidelijk zichtbaar met het blote oog, een atol van grijswitte vlokken die dreven in een okerkleurige vloeistof. Darren stond er glazig naar te kijken. Hij beschouwde zichzelf als een man met gezonde seksuele driften, maar bij de kunstmatige versmelting van zaadjes en eitjes in een laboratoriumbakje kon hij zich niets voorstellen.

De korte inhoud
De gedreven wetenschapster Iris Stork en de al even gepassioneerde financieel directeur Darren Gittinger hebben zo hun eigen bedoelingen met het gentechnologische bedrijf GenIris. Iris zet alles op alles om haar wetenschappelijke vinding te perfectioneren. Darren is binnengehaald om de beursgang van het bedrijf in goede banen te leiden. Zowel wetenschappelijk als financieel staat GenIris voor een doorbraak. Maar het Nederlandse biotechbedrijf stuit op politieke, maatschappelijke en morele weerstanden. En moet zelfs aanslagen trotseren..


Het volledige rapport
De Nederlandse financieel-economische journalist Roel Janssen debuteerde in 1997 als auteur van spannende boeken. Zes jaar later publiceerde hij zijn derde thriller: De kloonbaby.

Hierin staan Iris Stork en Darren Gittinger centraal die samen het bio-technologisch bedrijfje Geniris besturen. Iris is de briljante wetenschapper, die leeft voor haar onderzoek en Darren is de financiële directeur die het bedrijf naar de beurs moet brengen.Maar onderweg loeren er vele gevaren waardoor de professionele band tussen de twee erg op de proef wordt gesteld door ondermeer investeerders, politici, concurrenten en drukkingsgroepen.

Roel Janssen, de Ian Rankin van de lage landen, toont zich in deze “thriller over genen, geld en liefde”, zoals op de cover vermeld staat, weer een begenadigd verteller. De kloonbaby bevat een grote hoeveelheid informatie over genetica en stamcellen, maar dat is dan ook een noodzakelijk kwaad dat als basis dienst doet waarop het fictieve luik van het verhaal gebouwd wordt. Maar de auteur slaagt er probleemloos in deze materie voor iedereen begrijpelijk voor te stellen door zich te bedienen van zeer plastische vergelijkingen als daar zijn: “Stamcellen zijn als toverballen.”. Ook wordt de controverse rond het kweken, oogsten en werken met menselijke cellen langs alle kanten op onderhoudende wijze belicht.

De hoofdpersonages zijn levensecht op papier gezet. Niets menselijks is hun vreemd: de rede delft uiteindelijk het onderspit tegen het gevoel en ze als puntje bij paaltje komt, kiezen voor ze zichzelf. De manier waarop hun professionele relatie evolueert naar analogie van elke liefdesrelatie wordt door de auteur zeer treffend beschreven. Dit alles draagt bij aan de hoge graad van realisme die De kloonbaby bereikt.

Maar net als de Schot heeft Roel Janssen het moeilijk om een bevredigend slot aan zijn verhaal te breien. De kloonbaby dooft als een kaars op een moment dat de lezer net een persoonlijke heropflakkering verwacht in de vorm van een nieuw hoofdstuk in het leven van Darren. Het open einde is dan ook grootste minpunt.

Het lijkt erop dat Roel Janssen voor De kloonbaby de thriller als excuus gebruikt om zijn visie te verkondigen op de toenmalige hetze rond de biotechbedrijfjes, die de luchtbel van de dot-com bedrijfjes moest doen vergeten. Maar hij doet het op zo een klare en gedreven wijze dat het boek tot zeer aangename lectuur verheven wordt zonder echt razend spannend te worden. Een puik stukje schrijfwerk op de grens van fictie en feiten voor de meerwaardezoekende lezer. Of Canvas op papier.

Het definitieve verdict: 8/10

Motivatie van de keuze:
In de beurtrol die ik probeer aan te houden bij het kiezen van boeken uit de eigen collectie, was het weer eens de beurt aan een Nederlandse schrijver. Met dit boek sla ik weer twee vliegen in één klap: ik maak weer maar eens kennis met een voor mij tot nu toe onbekend auteur en ik kort tevens mijn lijstje van prijswinnaars weer wat in.

De achterflap:
Als de knappe journaliste Tessa Insinger aan boord stapt van het zeiljacht Joyeuse, weet ze niet wat haar bestemming is, maar wel wat ze wil. Het zeiljacht is eigendom van de megalomane projectontwikkelaar Eric Pincoff. Dat Pincoffs zakelijke imperium is gefinancierd door duistere praktijken wordt aan het begin van hun reis al duidelijk: een groep huurmoordenaars heeft het op hen gemunt. Tijdens de avontuurlijke zeiltocht, die hen uiteindelijk naar de andere kant van de wereld voert, doet Tessa een grote ontdekking. En dan komt het gevaar niet alleen meer van buitenaf...


Bespreking:
Hoewel Roel Janssen afstudeerde in de sociologie, koos hij ervoor, voor het merendeel van zijn professionele leven, een andere richting: in te slaan, door zich te gaan toeleggen op het schrijven van economische artikels voor het NRC Handelsblad. Ook publiceerde hij een aantal non-fictie werken in dat vakgebied. In 1997 begon hij met het schrijven van spannende boeken, die zich om voor de hand liggende redenen ook in de economische en financiële wereld afspelen. In 2007 mocht de auteur twee maal de champagne ontkurken: niet alleen werd hij zestig, maar in dat jaar werd De tiende vrouw ook bekroond met de Gouden Strop, de prijs voor het beste origineel Nederlandstalige spannende boek.

De succesvolle projectontwikkelaar Eric Pincoff , die een aantal van zijn projecten financiert met misdaadgeld wordt uitgeroepen tot Europees ondernemer van het jaar. Op de feestelijke prijsuitreiking maakt hij kennis met de journaliste Tessaloniki – Tessa voor de vrienden – Insinger. Zij wil ter voorbereiding van een achtergrondartikel wat tijd met Pincoff doorbrengen. Ze besluiten samen het ruime sop te kiezen op het zeilschip van de zakenman. Ze bevinden zich nog maar amper op zee als er een aanslag op het jacht gepleegd wordt. Naarmate de tocht vordert, wordt duidelijker dat ze beiden hun eigen onuitgesproken redenen hebbben om de reis in elkaars gezelschap uit te zitten.

In tegenstelling tot de gebruikelijke opzet van een verhaal, waarbij een groot aantal figuranten samen gedrumd worden in de beperkte omgeving van één dorp of stadje, heeft Roel Janssen ervoor gekozen om zijn verhaal, gebruik makend van een minimum aan personages, te situeren over ettelijke duizenden vierkante kilometers aardoppervlak. Dat kleine aantal spelers komt het leesplezier uitermate ten goede, want de lezer hoeft niet telkens in zijn geheugen te graven, of eventuele spiekbriefjes te raadplegen, om na te gaan wie wie weer is.

Jammer genoeg worden de verantwoordelijkheid afschuivende ambtenaar, de uit een slechte komedie weggeplukte ongemanierde gangsters en de corrupte politicus nogal clichématig getypeerd. Ook het gebruik van het moslimterrorisme als reden voor alle kwaad past in dat straatje. Maar gelukkig wordt dat alles gecompenseerd door de mooi gefundeerde, op de geschiedenis gebaseerde drijfveren van Pincoff, die door het leven gaat met Karel de Grote als groot voorbeeld. De lezer steekt onderweg ook nog wat op inzake geldstromen die onze economie draaiende houden, witwasoperaties en belastingonduiking.

De eenvoudige plot wordt uitgewerkt tot een onderhoudend verhaal dat zeer vlot wegleest, maar waarin vooral de daden van hoofdrolspelers, en vooral dan Tessa, niet altijd even aannemelijk of logisch zijn.

De keuze om de protagonisten samen te brengen op een boot biedt de nodige perspectieven wat betreft de interactie tussen die personages, maar resulteert ook in een aantal dooddoeners. Zo is er de onvermijdelijke seksuele spanning en haantjesgedrag en natuurlijk passeert ook de al even obligate storm.

Vermits Roel Janssen verzuimt een duidelijk standpunt in te nemen, komt De tiende vrouw nogal vrijblijvend over en overstijgt het boek het niveau van het pretentieloze amusement niet. Toch is het een spannend boek dat de moeite van het lezen waard is. Maar voor een winnaar van een Gouden Strop, valt het toch wat te licht uit.

Mijn score: 7/10