Erics BIBber Blog

De eerste zin:
De jongen hing altijd om hem heen in die tijd.

De korte inhoud
Berlijn 1946. Tijdens de koudste winter sinds mensenheugenis, tussen de puinhopen van een verscheurde hoofdstad, is de Amerikaanse soldaat Pavel op zoek naar medicijnen. Zijn nieren werken slecht en zonder hulp is hij ten dode opgeschreven. Op een dag volgt een Duits weesjongetje, Anders, hem naar zijn appartement, aanvankelijk om hem te bestelen, maar uiteindelijk redt hij zijn leven. Een onwaarschijnlijke vriendschap ontstaat, die op de proef wordt gesteld wanneer Boyd, een kennis van Pavel, met een lijk op de stoep staat.
Pavel besluit Boyd te helpen en het lijk te verbergen, en raakt hierdoor verstrikt in een complot. Boyd wordt niet veel later vermoord teruggevonden en het verborgen lijk blijkt van een Russisch spion te zijn. Op de nacht waarin hij werd vermoord zou hij een mysterieus pakje in zijn bezit hebben gehad waar zowel de Russen als de Duitsers naar op zoek zijn.


Het volledige rapport..
Dan Vyleta werd in Duitsland geboren uit Tsjechische ouders die de Praagse lente ontvlucht waren. Op zijn beurt emigreerde hij via Engeland, waar hij in Cambridge geschiedenis studeerde naar Canada waar hij woont en werkt in Edmonton.

Nadat hij onder de naam Daniël M. Vyleta als een historisch werk afleverde over de misdaadjournalistiek in het Wenen van net voor de eerst wereldoorlog, debuteert hij in 2008 met de literaire thriller Pavel & ik als romanschrijver.

Pavel, een Amerikaans militair die na het einde van de tweede wereldoorlog in het bijna totaal verwoeste Berlijn gebleven is, probeert, vechtend tegen een nierziekte de extreem koude winter van 1946 door te komen door zich terug te trekken in de wereld van de literaire klassiekers. Wanneer hij in contact komt de verweesde en op straat levende tiener Anders ontstaat een hechte band tussen de twee. Maar dan raken ze persoonlijk betrokken bij de naweeën van de oorlog waarin de Britten, Russen en Duitsers allen proberen hetzelfde stukje informatie te bemachtigen. Pavel toont zich, met de hulp van zijn vriend en zijn buurvrouw Sonia , een meesterlijk strateeg in zijn pogingen het drietal uit het oog van de storm te manoeuvreren.

Toch slaat de “ik” in de titel niet op Anders, maar op een randfiguur door wiens ogen en aan de hand van wiens geheugen het verhaal gereconstrueerd en verteld wordt. In de eerste helft van het boek is het meer een vertellende toeschouwer die slecht af en toe in beeld komt en nu en dan het gebeurde van commentaar voorziet. Pas later wordt zijn rol groter en krijgt zijn personage een naam en betekenis. Door afwisselend de eerste en derde persoon enkelvoud te gebruiken en die laatste dan nog meermaals vanuit een ander personage te laten vertrekken ontstaat een verwarrende en inconsistente vertelstructuur.

Dan Vyleta zet zijn verhaal op een overdreven beschrijvende wijze, rijkelijk doorspekt met vergelijkingen en bijvoeglijke naamwoorden, op papier, waardoor een extreme traagheid gecreëerd wordt, waar de liefhebber van het spannende boek niet aan gewend is. Enkel Peter Temple zit als hedendaags misdaadauteur in hetzelfde vaarwater: literaire boeken, die schijnbaar ongestuurd voortkabbelen.

Er wordt dan ook geen enkele moeite gedaan om enige spanning in het verhaal te pompen en als er toch eens even een opwelling tot actie komt wordt die meteen neergesabeld door de negerende apathie van het hoofdpersonage en de terloopsheid waarmee alles  voorgeschoteld wordt..Zo is de lezer meer geïnteresseerd naar de identiteit van de verteller dan naar die van Pavel of zelfs de ontknoping van het verhaal.

Wel weet Pavel & ik te raken op gebied van sfeervorming, want de auteur tekent een grauw en harde omgeving op voor zijn personages: een wereld vol armoede, honger en hebzucht waar alles te koop is en geld gelijkstaat met macht.

Net zoals Peter Temples werken wordt Pavel & ik door de literaire recensenten hoog ingeschat, maar de gewone liefhebber van het spannende boek zal er wellicht weinig plezier aan beleven.

Het definitieve verdict: 4/10