Erics BIBber Blog

De eerste zin:
Buiten rent een man die weet dat hij gaat sterven, maar het niet begrijpt, naar een deur.

De korte inhoud
Vijfentwintigduizend euro. Om alle restanten van de Eerste Wereldoorlog op een akker in de Westhoek te laten verdwijnen. Natuurlijk weigert archeoloog Arne Overstijns de opdracht. Tot zijn doctoraatsbeurs plots wordt ingetrokken.
Samen met twee jeugdvrienden begint hij te graven. Wanneer de vette klei zijn geheimen prijsgeeft, komen ook de verborgen agenda’s boven. Met elke spadesteek schuiven de morele grenzen op. En dan doen ze de vondst van hun leven. Meteen daarna valt de eerste dode.


Het volledige rapport
De Oost-Vlaamse journaliste en scenariste Gaea Schoeters kan je moeilijk beschuldigen van in meerdere sloten tegelijk te lopen. Als ze iets in haar hoofd heeft gaat ze er volledig voor. Of het nu met haar levensgezel zeven maanden lang per motor de Islamitische wereld doorkruisen is. Of een boek schrijven... De volledige toewijding is er altijd. Uit de dertigduizend kilometer lange reis op twee wielen destilleerde ze een originele en goed onthaalde roadmovie in boekvorm, die de titel Meisjes, moslims & motoren opgeplakt kreeg.

Halfweg 2010 trok ze zich een jaar terug om Diggers op papier te zetten. Vertrekkend van het resultaat van een aantal brainstormsessies voor een vroegtijdig afgevoerd project omtrent een televisieserie over de Eerste Wereldoorlog, werkte ze zich uit de naad om tot een meer dan 600 bladzijden tellend verhaal te komen dat balanceert op de grens tussen thriller en roman en waarin de diggers centraal staan: een groep amateurarcheologen die in de Westhoek naam maakten met het zoeken naar – en opgraven van – artefacten uit de Groote Oorlog. Een activiteit die op veel begrip kon rekenen in de streek, maar een paar jaar geleden door een rechterlijke uitspraak verboden werd.

Diggers, dat “Een kleine Groote Oorlog” als ondertitel meekreeg is bovenal een “coming of age”- roman, waarin de archeoloog Arne Overstijns, die zijn doctoraatsbeurs ziet ingetrokken worden, zich laat verleiden om tegen een riante betaling een perceel grond in de buurt van Zillebeke te gaan ontdoen van alle aanwezige oorlogsmunitie. In zijn hang naar de goede oude tijd, neemt hij twee van zijn oude vrienden – eveneens ex-diggers - mee om de klus te klaren. En dan doen ze een bijzondere vondst in de West-Vlaamse klei, die niet alleen hun onderlinge relaties, maar tevens die van hun grote liefdes onder druk zet…

Het verhaal vangt aan met een dubbele intro, waarin meteen de toon gezet wordt: de auteur probeert haar literaire niveau te bewijzen met een overvloed aan vergelijkingen en profileert zichzelf als een vrouw van de wereld door in een veel te hoge densiteit aan namedropping te doen. Ook de soundtrack van het boek valt hieronder: van Schubert over La Esterella en Vive la fête tot aan Rammstein toe. Of zou het een krampachtige poging zijn om iedereen te plezieren en niemand in de kou te laten staan?

Voor wat betreft het spannende draadje vertrekt Gaea Schoeters van hetzelfde basisgegeven als Tess Gerritsen in Het aandenken: een op het eerste zicht oud lijk dat bij nader onderzoek helemaal niet zo oud blijkt te zijn. Maar om een mooie spanningsboog te handhaven, besteedt de schrijfster te veel tijd aan de relaties tussen de hoofdpersonages onderling en hun respectievelijke liefjes, zonder zelfs maar veel diepgang te creëren.

Achter de sobere, maarmooie cover van Diggers ligt een verhaal waarmee ik moeilijk raad weet. Ik vraag mij al de hele tijd af – en je mag het melodietje van Mega Mindy tijd erbij denken: Is het een roman? Is het een thriller? Nee, dat is niet goed. Het is Gaea Schoeters die haar dingetje doet. Maar ze bevestigt vooral dat het een zeer moeilijke taak is om spanning en literaire ambitie te verenigen tussen een enkele omslag. En dat het een schier onmogelijke taak lijkt om hiermee de echte liefhebber van het spannende boek te overtuigen.

Het definitieve verdict: 4/10

De eerste zin:
Ik sta in de rij voor de Walt-Disney-attractie It’s a Small World met mijn vierjarige dochter in mijn armen en probeer haar bezig te houden terwijl de slingerende rij ouders en kinderen langzaam voortschuifelt in de richting van de platte bootjes, die uit de grot opduiken op de muziek van steeds hetzelfde bandje.

De korte inhoud
Na de tragische dood van zijn vrouw keert officier van justitie Penn Cage terug naar zijn geboortestad Natchez in Mississippi. Natchez was ooit een stad van oud geld en oude zonden, maar achter de elegante façades blijken machtswellust, rassenhaat en hartstocht nog steeds hoogtij te vieren. Tot zijn verbijstering merkt Penn dat zelfs zijn eigen familie verstrikt lijkt te zijn geraakt in een web van intriges.
Penn bundelt zijn krachten met die van Caitlin Masters, uitgeefster van de plaatselijke krant. In hun speurtocht naar de waarheid stuiten ze op het geheim dat Natchez al dertig jaar beheerst: de onopgeloste moord op een zwarte oorlogsveteraan. Onder overweldigende media-aandacht heropent Penn de zaak…


Het volledige rapport
Greg Iles werd grofweg een halve eeuw geleden geboren in Stuttgart, waar zijn vader, aan het hoofd stond van de medische post van de Amerikaanse ambassade. Al in zijn jeugdjaren kwam hij terecht in Natchez, Mississippi, waar hij nog altijd woont. Na een korte carrière in de muziekwereld zette Greg Iles zich aan het schrijven en in 1993 lag zijn debuut in de winkels.

In 1999 verscheen Het stille spel waarin Penn Cage terugkeert naar zijn geboortestadje Natchez. Amper gearriveerd slaagt hij erin zowel vriend als vijand tegen zich in het harnas te jagen door een oude onopgelost moord aan te halen als voorbeeld van het verschil in behandeling dar blank en zwart in het stadje krijgt. Hij ziet zich genoodzaakt om samen met Caitlin Masters, die de plaatselijke krant uitgeeft, de moord alsnog grondig te onderzoeken. Maar de dood van die zwarte Vietnamveteraan in 1968 blijkt slechts het topje te zijn een groots schandaal. Zo groot dat het leven Penn Cage en zijn familie een stuiver meer waard is…

Greg Iles vertelt het verhaal in de tegenwoordige tijd en in de eerste persoon enkelvoud. Zo laat hij de lezer meekijken met zijn hoofdpersonage, Penn Cage. Maat het belangrijkste personage in het boek is het stadje Natchez zelf, dat de rassenkwestie al meedraagt vanaf het moment dat de blanken er arriveerden. Eerst waren de inheemse indianen het slachtoffer en later de Afrikanen, die als slaven voor de katoenindustrie werden ingevoerd. Hoewel de slavernij al lang afgeschaft is leven blank en zwart; katholiek en jood; arm en rijk op het eerste zicht vreedzaam naast elkaar. Maar de kleinste vonk kan er sneller de brand in laten ontvlammen dan in een droe Kalmthoutse Heide.Door deze politieke en historische diepgang volledig te integreren in het verhaal, is Het stille spel een echte literaire thriller geworden. Niet zozeer door stijl maar vooral door inhoud.

Met Het stille spel toont de auteur zich een briljant plotter. Zowel qua bedenken als wat betreft de uitwerking, want de drie draadjes worden meesterlijk verweven tot een solide touw dat zijn ontknoping krijgt in de rechtszaal. Alleen vallen er net voor het eind net iets teveel doden en zorgt de ontknoping niet voor een grote verrassing.

Greg Iles besteedt immens veel aandacht aan zijn personages, maar sommige ervan zijn net iets te ver over de top om volledig geloofwaardig te kunnen zijn.

Het stille spel is een immens degelijke sociologische thriller die vijf jaar lang een op zichzelf staand verhaal was. Maar in 2005 zag met Ontluistering een tweede boek het levenslicht met Penn Cage in de hoofdrol. En in 2009 volgde het derde en voorlopig laatste deel: Spel zonder regels.

Het definitieve verdict: 9/10

De eerste zin:
De jongen hing altijd om hem heen in die tijd.

De korte inhoud
Berlijn 1946. Tijdens de koudste winter sinds mensenheugenis, tussen de puinhopen van een verscheurde hoofdstad, is de Amerikaanse soldaat Pavel op zoek naar medicijnen. Zijn nieren werken slecht en zonder hulp is hij ten dode opgeschreven. Op een dag volgt een Duits weesjongetje, Anders, hem naar zijn appartement, aanvankelijk om hem te bestelen, maar uiteindelijk redt hij zijn leven. Een onwaarschijnlijke vriendschap ontstaat, die op de proef wordt gesteld wanneer Boyd, een kennis van Pavel, met een lijk op de stoep staat.
Pavel besluit Boyd te helpen en het lijk te verbergen, en raakt hierdoor verstrikt in een complot. Boyd wordt niet veel later vermoord teruggevonden en het verborgen lijk blijkt van een Russisch spion te zijn. Op de nacht waarin hij werd vermoord zou hij een mysterieus pakje in zijn bezit hebben gehad waar zowel de Russen als de Duitsers naar op zoek zijn.


Het volledige rapport..
Dan Vyleta werd in Duitsland geboren uit Tsjechische ouders die de Praagse lente ontvlucht waren. Op zijn beurt emigreerde hij via Engeland, waar hij in Cambridge geschiedenis studeerde naar Canada waar hij woont en werkt in Edmonton.

Nadat hij onder de naam Daniël M. Vyleta als een historisch werk afleverde over de misdaadjournalistiek in het Wenen van net voor de eerst wereldoorlog, debuteert hij in 2008 met de literaire thriller Pavel & ik als romanschrijver.

Pavel, een Amerikaans militair die na het einde van de tweede wereldoorlog in het bijna totaal verwoeste Berlijn gebleven is, probeert, vechtend tegen een nierziekte de extreem koude winter van 1946 door te komen door zich terug te trekken in de wereld van de literaire klassiekers. Wanneer hij in contact komt de verweesde en op straat levende tiener Anders ontstaat een hechte band tussen de twee. Maar dan raken ze persoonlijk betrokken bij de naweeën van de oorlog waarin de Britten, Russen en Duitsers allen proberen hetzelfde stukje informatie te bemachtigen. Pavel toont zich, met de hulp van zijn vriend en zijn buurvrouw Sonia , een meesterlijk strateeg in zijn pogingen het drietal uit het oog van de storm te manoeuvreren.

Toch slaat de “ik” in de titel niet op Anders, maar op een randfiguur door wiens ogen en aan de hand van wiens geheugen het verhaal gereconstrueerd en verteld wordt. In de eerste helft van het boek is het meer een vertellende toeschouwer die slecht af en toe in beeld komt en nu en dan het gebeurde van commentaar voorziet. Pas later wordt zijn rol groter en krijgt zijn personage een naam en betekenis. Door afwisselend de eerste en derde persoon enkelvoud te gebruiken en die laatste dan nog meermaals vanuit een ander personage te laten vertrekken ontstaat een verwarrende en inconsistente vertelstructuur.

Dan Vyleta zet zijn verhaal op een overdreven beschrijvende wijze, rijkelijk doorspekt met vergelijkingen en bijvoeglijke naamwoorden, op papier, waardoor een extreme traagheid gecreëerd wordt, waar de liefhebber van het spannende boek niet aan gewend is. Enkel Peter Temple zit als hedendaags misdaadauteur in hetzelfde vaarwater: literaire boeken, die schijnbaar ongestuurd voortkabbelen.

Er wordt dan ook geen enkele moeite gedaan om enige spanning in het verhaal te pompen en als er toch eens even een opwelling tot actie komt wordt die meteen neergesabeld door de negerende apathie van het hoofdpersonage en de terloopsheid waarmee alles  voorgeschoteld wordt..Zo is de lezer meer geïnteresseerd naar de identiteit van de verteller dan naar die van Pavel of zelfs de ontknoping van het verhaal.

Wel weet Pavel & ik te raken op gebied van sfeervorming, want de auteur tekent een grauw en harde omgeving op voor zijn personages: een wereld vol armoede, honger en hebzucht waar alles te koop is en geld gelijkstaat met macht.

Net zoals Peter Temples werken wordt Pavel & ik door de literaire recensenten hoog ingeschat, maar de gewone liefhebber van het spannende boek zal er wellicht weinig plezier aan beleven.

Het definitieve verdict: 4/10

De eerste zin: 
Cashin liep om de heuvel heen, de zeewind in.

De korte inhoud
Wanneer je ternauwernood aan de dood bent ontsnapt kunnen de gevolgen niet uitblijven. Joe Cashin veranderde noodgedwongen van baan; hij werd overgeplaatst van de hectische werkplek bij moordzaken naar een rustig dorpje aan de kust waar hij opgroeide. Tegenwoordig hoeft hij alleen nog maar de plattelandsagent te spelen en de honden uit te laten. En af en toe denkt hij na over zijn verleden.
Dan wordt een prominente dorpsgenoot overvallen. Alle tekenen wijzen erop dat drie jongens uit de aboriginalgemeenschap verantwoordelijk zijn voor de misdaad, maar Cashin is niet overtuigd. Wanneer de ene tragedie de andere inluidt, is een heftige confrontatie tussen een dorp met een verborgen verleden en een man die het zijne probeert te vergeten, onafwendbaar..


Het volledige rapport..
De in Zuid-Afrika geboren Peter Temple trok in 1980 naar Australië, om in Sydney en Melbourne een journalistieke en academische carriere na te jagen. hem naar Sydney en Melbourne bracht. Midden de jaren negentig waagde plubliceerde hij het eerste boek in de reeks met advocaat en gokker Jack Irish in de hoofdrol. Maar zijn recente op zichzelfstaande romans genieten meer aanzien in het vak. Zo werd Waarheid het eerste spannende boek dat bekroond werd met een echte literaire prijs en werd De gebroken kust beloond met een Dagger.

In de gebroken kust volgen we Joseph – Joe voor de vrienden – Cashin die, nadat hij bijna het leven liet bij een mislukte arrestatie van een seriemoordenaar, nu een rustig bestaan leidt als hoofd van een politiepost in het rustige fictieve Port Monro, aan de Australische zuidkust. Tot een van de belangrijkste inwoners van het dorp overvallen wordt. De zoektocht naar de daders brengen de onderhuidse spanningen in de regio tussen de blanken en de Aboriginals naar boven alsook een duister geheim dat al jaren zorgvuldig door de betrokkenen bewaard werd. Of hoe niets is als het lijkt…

Peter Temple maakt het zijn lezers niet makkelijk. Niet alleen werkt hij zijn sterke plot uit tot een soort van “Het leven zoals het is: politie”, waarbij hij door middel van veel faits divers die eigenlijk niets met het eigenlijke verhaal te maken hebben de lezer van zijn à propos brengt. Maar ook gooit hij karrenvrachten personages in de strijd – de eerste 100 bladzijden zijn goed voor zowat zeventig namen – waardoor het onbegonnen werk is bij te houden wie wie weer is; of zelfs wie ertoe doen in het verhaal en wie niet. Kortom de auteur vraagt veel doorzettingsvermogen van zijn publiek dat zich maar blijft afvragen wanneer het echte verhaal nu eindelijk gaat beginnen.

Door deze terloopse vertelstijl, die alle nadruk legt op de verhoudingen tussen de personages en niet op hun daden, zorgt ervoor dat de verrassing van de ontknoping de impact heeft van een dovende kaars. De gebroken kust is in mijn ogen dan ook geen spannende boek, maar een roman met een misdaad als thema dat de auteur gebruik als kapstok om de Australische maatschappij een spiegel voor te houden. Het geloofwaardigheidgehalte van dit verhaal is dan ook zeer hoog, maar de spanningsboog stelt amper meer voor dan de flatline op de hartmonitor van een overleden patiënt.

Zo is het ondermeer verhelderend te lezen dat ook Down Under racisme een even hekel thema is als bij ons. Alleen zijn het daar niet de Mediterrane inwijkelingen maar de afstammelingen van de autochtone Aboriginals die in de incasserende hoek zitten.

Met De gebroken kust levert Peter Temple zowel een zeer aardige roman af, als een enorm tegenvallend spannend boek, dat nochtans alle noodzakelijke ingrediënten bevat om er een succes van te maken. Het boek is dan ook het zoveelste in de rij dat de stelling bevestigt dat de smaak van prijsuitreikende jury’s en deze van de boeken kopende liefhebbers van spannende boeken kilometers ver uit elkaar kan liggen. Hierdoor is De gebroken kust dan ook enkel voorbehouden is aan de avonturiers onder de spannende boeken lezers.

Het definitieve verdict: 4/10

De eerste alinea:
’Godverdomme, Maurice, hoe vaak moet ik het nog herhalen: we zitten hier niet in een Vlaamse thriller.’

De korte inhoud
Privédetective John Van Dyck ontmoet een jonge dakloze vrouw die zich niets meer van haar verleden herinnert en zelfs haar eigen naam niet meer kent. Gefascineerd door dit geheimzinnige wezen verwaarloost Van Dyck de lopende zaken en neemt hij Perdida, zoals hij haar noemt, in bescherming. Maar zijn protegee weet hem steeds opnieuw te ontglippen en naarmate zijn bezeten zoektocht naar haar identiteit vordert, verliest John Van dyck gaandeweg zijn eigen identiteit. Tijdens deze onverbiddelijke afdaling naar de hel komt hij de waarheid op het spoor en raakt hij verstrikt in een aantal onvermijdelijke gebeurtenissen die zijn eigen ondergang zullen betekenen.


Het volledige rapport
De uit Antwerpen afkomstige Patrick Conrad is een veelzijdig man, want naast romanschrijver, is hij ook poëet, cineast en tekenaar. Voor Starr mocht hij in 2007 de Diamanten Kogel in ontvangst nemen. Enkele maanden nadat hij de pensioengerechtigde leeftijd bereikt heeft, rolt de fraai uitgevoerde roman noir Perdida’s droom van de persen.

Hierin krijgt privédetective John Van Dyck de tip dat de vermiste vrouw waarnaar hij op zoek is, werd gezien in Antwerpen. Als hij haar lokaliseert in de cel van het politiebureau blijkt al snel dat het een andere vrouw betreft. Maar haar totale geheugenverlies intrigeert hem. Hij doopt haar Perdida en ontfermt zich over haar, waarmee hij onbewust een speelbal wordt in een spel dat op verschillende niveaus gespeeld wordt. Maar John is niet bereid om zonder slag of stoot over zich heen te laten lopen.

De openingszin schreeuwt het al uit: dit is geen typische thriller. Hoewel het hoofdpersonage een detective is en zijn zoektocht enkele stinkende potjes opent is de plot niet sterk genoeg om het verhaal geloofwaardig tot bij de lezer te brengen. Niet alleen moeten een paar dei ex machina uit de mouw geschud worden, maar vooral het ontbreken van een gefundeerde reden waarom John zo gefascineerd wordt door de vrouw die hij Perdida noemt, vraagt veel toegeeflijkheid van het publiek.

Perdida’s droom moet het hebben van een andere troef. Namelijk de taalvaardigheid van de auteur, die er niet alleen in slaagt pareltjes van zinnen op papier te zetten, maar op sublieme wijze sfeer geeft aan het verhaal. Want hoewel het verhaal gedateerd is in de laatste jaren van vorige eeuw roept het boek op elke bladzijde herinneringen op aan de Amerikaanse zwart-wit films uit de jaren veertig en vijftig. De autotypes en de mobiele telefonie even buiten beschouwing gelaten, verwacht je zo Philip Marlowe of Sam Spade tegen het lijf te lopen.

De tegenstelling tussen de koele relatie die het hoofdpersonage in het echte leven heeft met zijn secretaresse en zijn erotische fantasieën over haar is in het begin een leuke gimmick, maar blijkt, door te veelvuldig gebruik, enkel een simpel mechanisme om wat bloot in het boek te kunnen verwerken.

Perdida’s droom heeft net zoals zowat alle personages in het boek twee verschillende identiteiten. Deze dualiteit maakt het er de recensent niet makkelijker op een eenduidige waardering uit te spreken, want Perdida’s droom scoort veel hoger als roman dan als spannend verhaal.

Het definitieve verdict: 5/10 (Thrillerscore: 3/10 - Romanscore: 7/10)

De eerste alinea
Met de doek om zijn vingers hield Rokus het glas tegen het licht. Zuchtend liet hij het weer zakken en wreef het nogmaals op, draaiend met zijn andere hand om de doek en de onderkant van het glas. Zonder te kijken plaatste hij het daarna ondersteboven op de stapel schone glazen voor hem. Geen afleiding meer. Het was tijd. Hij keek naar het volle café voor hem en slikte een paar maal. Hij moest dwars door de groep mannen heen om de gitaar aan de andere kant van de ruimte van de muur te halen. Hij keek opzij en zag dat Rein naar hem knikte. Nu moest hij wel. Hij hurkte en trok een flesje bier uit het krat onder de bar vandaan. Hij hield het aan de kurk omhoog en keek zijn baas vragend aan.

De korte inhoud
Vlak voordat het Terschellinger Oerol-festival begint, overlijdt de vader van Peer Zwartepaert. Peer reist af naar zijn vaders huis op Terschelling voor de begrafenis en om diens bezittingen uit te zoeken. Daarbij stuit hij op een zevental teksten: liederen die allemaal een poëtische moord op een vrouw beschrijven. In een opwelling componeert Peer, die muzikant is, er een melodie bij. ’s Avonds speelt hij het lied in een drukke kroeg. De volgende ochtend staat de politie op de stoep. Er is een moord gepleegd die tot in detail in het door hem gezongen nummer wordt beschreven.
Het verband tussen de liederen en de moord lijkt overduidelijk wanneer er de volgende dag nog een dode vrouw wordt gevonden die voldoet aan de beschrijvingen in het tweede lied. Peer vermoedt dat de sleutel tot het mysterie verborgen ligt in een duistere familiegeschiedenis. Zijn zoektocht naar de waarheid verandert al snel in een krachtmeting met een ongrijpbare seriemoordenaar, die op een eiland vol festivalgangers zijn slachtoffers voor het uitkiezen heeft…


Het volledige rapport
Mariëtte Ciggaar heeft net de kaap van de veertig gerond en is al een vaste waarde in het Nederlandse theaterwereldje: ze schreef, bewerkte, vertaalde en regisseerde al een aantal toneelstukken. In die hoedanigheid kwam ze in contact met Oerol, een festival dat elk jaar in juni georganiseerd wordt op het Waddeneiland Terschelling. En dat perfecte plaatje mocht volgens haar wel eens verstoord worden. De basis voor haar eerste spannende boek was meteen gelegd.

Haar eerste stappen in het boekenvak zetten ze een viertal jaar geleden door samen met Sabine van den Eynden het chicklit werkje Het boek van Finette uit te brengen. Later volgden nog een aantal kinderboeken en nu debuteert ze met Zilte Deerne als misdaadauteur.

Muzikant en stadsjongen Peer Zwartepaert moet aan de vooravond van Oerol op Terschelling zijn vader ten grave dragen en bij het uitpluizen van diens woning vindt hij zeven bijna honderd jaar oude teksten van moordliederen. In een overmoedige bui brengt hij er in een plaatselijke kroeg één van ten gehore. De volgende morgen belt de politie bij hem aan met de mededeling dat hij ervan verdacht wordt een moord gepleegd te hebben op dezelfde wijze als beschreven werd in de tekst van het liedje. Als de dag daarop ook de tekst van het tweede lied blijkt overeen te komen met de modus operandi van een nieuwe moord, kan het verband tussen de twee niet meer genegeerd worden en gaat Peer op zoek naar de dader. Zo komt hij te weten dat zijn overgrootvader de nummers schreef naar aanleiding van moorden die in de eerste twee decennia van de vorige eeuw gepleegd werden op het Friese eilandje in de Noordzee.

Mariëtte Ciggaar vertelt haar verhaal door hoofdstukken die zich in de jaren 1909-1920 afspelen af te wisselen met andere die gesitueerd worden in het heden. Door de gelijklopendheid van de inhoud ontstaat het gevoel dat het boek weinig meer is dan een opsomming van doden: een dode in 1909; eent soortgelijke moord nu; een dode in 1910; eentje in het heden, enz. Wel roept de oude verhaallijn en de romantische beschrijvingen van de locaties een soort nostalgische kijk op aan het pure leven in die tijd, wat ook al in menig Vlaamse film aan bod kwam. Hierdoor voelt het boek meer aan als een heimatroman, een streekroman dan als een spannend boek.

De hoofdstukken in het heden blinken niet echt uit, want ondanks dat er op het eiland veel volk rondhangt, slaagt de auteur er niet in dit Oerolpubliek meer te betrekken bij haar verhaal dan ze te laten zorgen voor overvolle café’s waar het hoofdpersonage zich quasi dagelijks gaat lazarus zuipen. Na een aantal moorden op willekeurige slachtoffers zou men toch mogen verwachten dat er op het eiland een sfeer van angst en achterdocht komt te hangen en dat mensen het festival laten voor wat het is en zo snel mogelijk terug naar het vasteland willen vluchten. Maar daar vindt de lezer niets van terug in Zilte deerne.

Er loopt dus veel volk rond, maar echte personages ontbreken volkomen. Zelfs Peer Zwartepaert, door wiens ogen we alles mogen mogen meebeleven, blijft een nobele onbekende die elke ochtend de kater moet bestrijden en geen drie zinnen kan zeggen tegen de politie zonder zijn stem te verheffen.

Het plot is niet van dien aard dat de lezer aan het jubelen gaat en als een moordenaar al tot overgave gedwongen wordt door het zingen van een lied, kan het niet veel gekker worden.

Ondanks de moorden is het zonde dat de uitgeverij Zilte deerne voorzien heeft van het predicaat thriller, want de gemiddelde liefhebber van het spannende boek zal er weinig plezier aan beleven. Roman had een vlag geweest die de lading beter dekte.

Het definitieve verdict: 4/10

De eerste alinea
Ksaveri Ignatz stormde de monumentale trap van de universiteitshal af en stopte. Zijn ex-professor, die hij zo lang niet meer had gezien, stond in gedachten verzonken tussen de arcaden rond de binnenplaats. Een verdwaald dier, dat de kudde niet meer kan vinden, flitste het door Ignatz’ hoofd.

De korte inhoud:
Wenen 1914. Ksaveri Ignatz, psychiater, jezuïet en geheim agent, ontmoet bij toeval zijn ex-professor Von Graff. Ze lunchen samen. De volgende dag wordt de professor vermoord aangetroffen. De laatste die hem levend heeft gezien, is de omstreden schilder Egon Schiele. Dan wordt bekend dat er een serie gruwelijke moorden op jonge meisjes heeft plaatsgevonden. Ook hier is een verband met Schiele, maar Ignatz en zijn goede vriendin Elisabeth hebben sterke aanwijzingen dan Schiele de perverse moordenaar niet is. Ze openen de jacht.


Het volledige rapport:
De uit het Oost-vlaamse Aalst afkomstige, maar al jaren in Antwerpen wonende, Mieke De Loof besloot dat de recentste eeuwwisseling de gelegenheid was om haar leven om te gooien. Ze ruilde haar job als docente filosofie en sociologie in voor het in Vlaanderen onzekere bestaan van voltijds schrijfster.

In 2004 maakte ze een opgemerkte entree in de wereld van het spannende boek: Duivels offer kaapte meteen de Hercule Poirot-prijs van dat jaar weg. Nog eens twee jaar later volgde Labyrint van de waan en recent verscheen haar derde boek in de serie rond jezuïet, psycholoog en geheim agent Ksaveri Ignatz die opereert in het Wenen van net voor de Eerste Wereldoorlog.

In dit laatste boek loopt Ksaveri toevallig professor Von Graff, een van zijn favoriete vroegere docenten, tegen het lijf om ’s anderendaags te moeten vernemen dat de man vermoord werd. Zich verschansend achter melancholische motieven, geeft de onderzoeksrechter de zaak aan Elisabeth, een Habsburgse geheim agente, die in de wijze waarop de moord in scène gezet werd veel verwijzingen ziet naar het werk van de controversiële schilder Egon Schiele. Elizabeth betrekt Ksaveri bij haar onderzoek en het duo slaat de handen in elkaar in hun zoektocht naar de moordenaar die de schuld blijkbaar wil afschuiven op hun beider lievelingskunstenaar.

Na een eerste oogopslag vreesde ik, door het grote lettertype waarin Wrede schoonheid op papier gezet werd, dat mij de editie voor slechtzienden of beginnende lezers was toegestuurd. Maar algauw bleek mijn voorbehoud ongegrond. Deze keuze werd wellicht ingegeven om het verhaal toch de kaap van de tweehonderd bladzijden te kunnen laten ronden.

Al van bij de eerste bladzijden valt op hoeveel aandacht er is besteed aan het taalgebruik. De vertelstijl overstijgt het geschreven woord en vraagt erom gedeclameerd te worden; de kracht die uitgaat van het boek schreeuwt om een bewerking tot een performance of theatervoorstelling. Wie durft deze handschoen op te nemen? Maar de ander kant van de medaille van al dat werk is dat de taal alle aandacht voor zich opeist en het verhaal een zekere steriliteit bezorgt: er zit geen hoekje of rafeltje aan.

Wrede schoonheid is het eerste boek dat verschijnt na de overstap van de auteur van uitgeverij The house of books naar De geus. Maar ook inhoudelijk is er een stijlbreuk tussen de eerste twee boeken en dit werk. Voor het eerst is het hoofdpersonage niet aan het werk als religieus spion, maar wordt hij als detective geprofileerd, die een moordenaar moet ontmaskeren en, als het even kan, stoppen. Ook heeft de relatie tussen Ksaveri en Elisabeth von Thurn een enorme wijziging ondergaan: de twee flirten met hun wederzijdse aantrekking; misschien zelfs verliefdheid en staan op zo’n vertrouwelijke voet die aan het eind van Labyrint van de waan absoluut niet voor de hand lag.

Hoewel Mieke De Loof wat betreft de opbouw van haar verhaal een grote stap voorwaarts heeft gezet en een aantrekkelijke plot uit haar mouw schudde, schenkt ze te weinig aandacht aan het opbouwen en handhaven van de spanning in het verhaal. Getuige daarvan zijn eveneens de bijna terloopse ontknoping en het einde dat de deur wagenwijd opent voor een vervolg. “Schone wreedheid” misschien?

Historische misdaadroman staat er op de omslag, en die vlag dekt perfect de lading. Er had zelfs nog “literair” toegevoegd kunnen worden. Wrede schoonheid is zonder twijfel een zeer mooi klassevol boekje geworden dat perfect past in de fondslijst van Mieke De Loofs nieuwe uitgever. De vraag is alleen of het geen parel voor de zwijnen is. Of anders gesteld: is er wel een groot publiek voor? Want menig traditioneel liefhebber van het spannende boek, die eerder op zoek is naar spanning dan naar schoonheid – ook al is ze wreed van aard – zal zich toch wel overdonderd voelen bij de overvloedige referenties aan historische figuren die slechts bij ingewijden een belletje doen rinkelen en die een enorme belemmering vormen voor het manifesteren van de spanning. Referenties die een geïnteresseerde lezer al meteen voor een hele tijd aan het lezen kunnen zetten in een poging zich bij te scholen op het vlak van literatuur, psychologie, schilderkunst, filosofie en glasblaaskunst van eind achttiende en begin negentiende eeuw. Maar Mieke De Loof timmert gedreven voort aan haar kunnen als misdaadauteur en maakt boek na boek vorderingen, wat belooft voor de toekomst…

Het definitieve verdict:8/10 als roman – 6/10 als thriller

De eerste alinea:
Geeuwend, met de handen gevouwen in de nek, rekte Joke Bielen zich uit. Ze voelde zich geradbraakt. Haar schouders deden pijn, haar benen tintelden alsof ze urenlang gewinkeld had en haar schoenen leken twee maten te klein geworden. Eigenlijk was ze veel te moe om vanavond nog uit te gaan, maar ze had Ingrid beloofd om te komen en haar vriendin zou het haar beslist kwalijk nemen als ze niet opdaagde.

De korte inhoud:
Op een ijskoude ochtend in december spoelt het naakte lijk van een jonge vrouw aan op de oever van de Dijle. Zodra Thomas Berg, hoofdinspecteur bij de politie van Leuven, ter plaatse komt, stelt hij tot zijn schrik vast dat hij het slachtoffer de avond voordien heeft ontmoet op de receptie van een tentoonstelling.
Samen met zijn team probeert Berg te achterhalen wie de brutale moord op zijn geweten heeft en wat de betekenis is van het vreemde voorwerp dat in het lichaam van het slachtoffer wordt aangetroffen. Gaat het om een seksuele moord? Of heeft de dood van de jonge vrouw iets te maken met een mysterieuze, 15^de-eeuwse incunabel die al wekenlang de gemoederen in Leuven verhit?
Berg raakt ongewild verstrikt in een web van intriges die het uiterste vergen van zijn beoordelingsvermogen. Tot overmaat van ramp gebeurt er tijdens oudejaarsnacht iets wat het hele voorafgaande onderzoek op losse schroeven zet.


Het volledige rapport:
De bijna vijfenvijftig jaar geleden in Hasselt geboren Jo Claes bleef na zijn studies Germaanse filologie hangen in de Vlaams-Brabantse universiteitsstad Leuven. Hij woont er nog steeds en vult zijn dagen met lesgeven, genieten van het leven, het verzamelen van objecten in de religieuze sfeer en schrijven.

Zijn eerste boek, De stenen toren hield hij dertig jaar geleden boven de doopvont. Na een aantal romans en non-fictie, waarin ook het christelijke geloof centraal staat, resulteerde een weddenschap in 2008 in De zaak Torfs, het spannende debuut van deze aimabele Bijbelkenner. Verleden jaar volgde De blinde vlek en nu is met Dood in december het derde deel in de reeks van de Leuvense speurder Thomas Berg in de winkels aanbeland.

De verkoop van een zeldzame wiegendruk uit de vijftiende eeuw zorgt voor heel wat animo in het wereldje van bibliothecarissen, verzamelaars, antiquairs en historici. Als de huidige eigenaresse ervan op een winterse ochtend volledig ontkleed dood wordt teruggevonden aan de oever van de Dijle, heeft hoofdinspecteur Thomas Berg meteen een mogelijk spoor. De onderzoeksrechter is echter niet overtuigd en denkt eerder in de richting van een zedenmisdrijf. Het Leuvense rechercheteam staat voor de moeilijke zoektocht naar motief en dader. En net als ze denken alles op een rij te hebben, zorgt oudejaarsnacht ervoor dat de gedurende het onderzoek opgestelde hypothesen onderuit gehaald worden.

Als we spannende boeken zouden vergelijken met drankjes, zijn het gros van deze werken pilsjes, die vlotjes geconsumeerd kunnen worden, maar waarvan de smaak niet lang blijft hangen. Een aantal zijn speciaalbieren die met smaak gedegusteerd worden en een eigen karakter hebben. Enkele zijn topwijnen: zeldzame pareltjes die voor altijd in het geheugen blijven hangen. Dood in december is een longdrinkof cocktail: het straalt een zekere klasse uit en is vooral bedoeld om rustig van te genieten.

De keuze van de auteur om zijn misdaadverhalen te situeren in de wetenschappelijk-historische wereld van de restauratie, archeologie of ditmaal de incunabelen, geeft er automatisch een zeker cachet aan. Zijn rustige vertelstijl, die het verhaal aan de lezer ontplooit op het tempo van een kabbelend beekje, staat ook deze keer weer garant voor enkele uren leesgenot.

Het is eigen aan de longdrink dat het beduidend meer glasvulsel, in de vorm van frisdrank of fruitsap, bevat dan alcoholhoudende vloeistoffen. En dat je goed moet schudden of roeren om een evenwichtig drankje te verkrijgen. Ook dit is terug te voeren op Jo Claes’ meest recente pennenvrucht: tijdens de zeer uitgebreide inleidende fase van het boek, lijkt het verhaal zich te ontspinnen tot een licht erotische novelle, maar net als de lezer zich begint af te vragen wanneer het eindelijk spannend wordt, wordt de alcohol onderaan het glas bereikt en gaat het verhaal echt van start. De ingrediënten mochten een beetje beter door elkaar geroerd zijn.

De opgevoerde personages worden – op uitzondering van onderzoeksrechter Hove na, die een echt karikatuur is van de dwarsliggende ambtenaar – wondermooi getekend en komen zeer levensecht over: het zijn geen actiehelden, maar figuren als u en ik met hun (on)hebbelijkheden en zorgen. Toch moet Jo Claes erover waken de focus niet te zeer te verplaatsen van de plot naar de personages, want de lezer zit niet echt te wachten op de tot in de kleinste details beschreven werkwijze waarop de protagonist zijn oudejaarsmaaltijd bereidt.
Wat betreft de locaties, of het nu cafés, eetgelegenheden of historisch erfgoed betreft, slaagt de auteur er telkens weer in de lezer te verrassen met bijzonder mooie plekjes in het Leuven dat hij kent als zijn broekzak. En het oud gemeenteraadslid kan het niet nalaten het huidige stadsbestuur af een toe een veeg uit de pan te geven door het hoofdpersonage wat kritiek te laten spuien op het huidige beleid. Dit alles resulteert erin dat er een zeer realistisch kader geschetst wordt, wat de geloofwaardigheid van het geheel ten goede komt.

De combinatie van onderwerp, stijl en locaties hult Dood in december – en bij uitbreiding de hele reeks – in een zeer aparte sfeer die de lezer het unieke gevoel geeft een historische roman in handen te hebben die zich wonderwel niet in lang vervlogen tijden, maar in het heden, afspeelt. En daarmee verzekert de auteur zich terecht van een eigen plaatsje in de Vlaamse wereld van het spannende boek.

Een paar kleine, verwaarloosbare, details niet te na gesproken, is Dood in december een pareltje van een misdaadroman, waar mee Jo Claes zijn kunnen bevestigt.Het boek is dan ook een aanrader voor elke lezer – fans van spannende literatuur en anderen – en verplichte lectuur voor zij die de interesse voor kunst en geschiedenis, gecombineerd met een misdadig plot, hoog in het vaandel dragen.

Het definitieve verdict: 8/10

De verpakking:
Het eerste wat in het oog springt in deze stijlvolle retrocover is niet het kunstige stilleven in de stijl van de schilderijen van Gerd Renshof, maar wel dat alle tekst niet mooi in het midden gecentreerd werd.Er zit wellicht een of ander concept achter, maar de eerste indruk is die van onzorgvuldigheid. De compositie van het oude boek en de donkerrode roos wordt op de achterflap herhaald en wordt daar vergezeld van zowat alle informatie die een potentiële koper kan verlangen. Enkel een fotootje van de auteur had er nog bij gemogen.
Als mooi extraatje zit er nog een bladwijzer bij het boek die dezelfde sfeer uitstraalt en die tegelijkertijd ook als kortingsbon gebruikt kan worden bij de aankoop van een bepaald merk koffie en thee.

De inhoud:
Na een verdacht sterfgeval bezoekt literatuurliefhebber en inspecteur Dejan Lukic de Papyrus Boekhandel. Hij ontmoet de aantrekkelijke eigenaresse, Vera Gavrilovic, en ontdekt na een tweede verdachte dood wat de slachtoffers gemeen hadden: allen lazen vlak voor hun dood een ongrijpbaar werk, Het laatste boek.
Hanteert een literaire moordenaar de methode uit De naam van de roos? In een race tegen de klok moet Lukic het geheim van Het laatste boek ontdekken en achterhalen waarom hij steeds sterker het gevoel krijgt dat hij dit alles al eens gelezen heeft.


Het rapport:
Zoran Zivkovic werd drie jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog geboren in de Belgrado, de hoofdstad van het toenmalige Joegoslavië en het huidige Servië en woont er nog steeds. Hij sturdeerde af en doctoreerde aan het departement literatuur van de universiteit van Belgrado, waar hij ondertussen ook al een paar jaar cursussen creatief schrijven doceert aan de faculteit talen.

Met drieëntwintig boeken op zijn naam, waarvan er achttien thuishoren bij de fictie, mag hij als een ervaren rot in het schrijversvak gezien worden. In de meeste werken speelt hij met de grenzen van het bovennatuurlijke en het onverklaarbare en heeft nauwe banden met het fantasy genre. Het laatste boek – zijn zestiende roman – is het eerste dat in het Nederlands verschijnt.

Hierin brengt een sterfgeval literatuurliefhebber en inspecteur Dejan Lukic naar een boekenwinkel. Autopsie wijst uit dat het enige verdachte aan de dood is dat er geen enkele oorzaak kan gevonden worden. De volgende dag blaast er weer iemand zijn laatste adem uit in diezelfde boekhandel. Terwijl Dejan constant het gevoel heeft dat hij wat hem overkomt als eens ergens gelezen heeft, komt hij tot de onthutsende conclusie dat het openslaan van het zogenaamde laatste boek, de dood tot gevolg heeft. Als Dejan tijdens zijn zoektocht ook nog eens valt voor de charmes van Vera, de uitbaatster van de boekenwinkel, wordt de druk op zijn schouder om deze zaak zo snel mogelijk op te helderen alsmaar groter.

Meteen vanaf de eerste paragraaf pakt dit boek de lezer bij de keel. Niet vanwege de gruwel of de spanning, maar enkel en alleen door schoonheid. Nog voor men de eerste bladzijde heeft omgeslagen, staat het als een paal boven water dat dit een een pareltje van schrijfkunst is, dat door de rust die het uitstraalt meteen opvalt in de zee van boeken vol geweld waarin we ons ze graag wagen. De aangename gezapigheid waarmee het verhaal voortkabbelt roept herinneringen op aan de symphatieke boeken die onder andere Stilleven van de Canadese Louise Penny en recenter Het pigment van Ludo Schildermans zijn. Enkel de laatste twee hoofdstukjes komen nogal vreemd over, want hierin houdt Zoran Zivkovic vast aan zijn gewoonte om het onverklaarbare in zijn verhalen te verwerken. Verwacht dus geen alledaagse ontknoping

Niet alleen bevat Het laatste boek een intrigerend mysterie, maar er is ook ruim plaats gemaakt voor een prachtig verwoorde romantische liefdeshistorie en steekt het op subtiele wijze de draak met het kunstmatig in stand gehouden standenverschil tussen literatuur en lectuur. Als men daar bovenop ook nog eens mag genieten van intense hoogwaardige conversaties, die al even gratieus voor de ogen van de lezer voorbij trekken als de in slow motion vertoonde beelden van het delicate spel tussen twee duellerende schermers in volle actie, is genieten de enige optie.

Het laatste boek is een intimistisch boekje geworden, zonder specifieke plaats- of tijdsbepaling, maar met markante locaties die bevolkt worden door al even bijzondere mysterieuze figuren, waarin men als lezer kan verdrinken. Ook scherpen de veelvuldige referenties naar Umberto Ecos De naam van de roos de zin aan om dit andere meesterwerk eens te gaan lezen of herlezen.

Het laatste boek is een werkje van buitengewone schoonheid geworden, maar blijft toch een atypisch spannend boek. Maar als dit verhaal een staalkaart is van Zoran Zivkovic oeuvre, is het onbegrijpelijk dat we nog niet eerder iets van zijn hand in onze eigen taal mochten lezen. Waarmee ik ook meteen wil aangeven dat de vertaalster met dienst, Reina Dokter, een prachtjob heeft afgeleverd. Waarvoor dank.

Het verdict: 9/10

De verpakking:
Een voorzijde die in al zijn facetten stijlvol is: de keuze voor een grijs-blauwe achtergrond waartegen in goudkleurig handschrift de titel geschilderd werd en een grafisch werkstuk dat genoeg mysterie uitstraalt om op te vallen; zelfs zonder gebruik te maken van opvallende kleuren. Kortom een mooie cover.
De achterflap is al even sober uitgevoerd, maar de citaten uit de pers doen weinig terzake omdat ze betrekking hebben op een ander werk van de schrijver.

De inhoud:
Parijs, september 1870. De eerste Pruisische obussen treffen de stad. De arbeiders creperen van de honger. De adel zoekt zijn toevlucht in orgieën en séances. Artiesten klagen de dreigende burgeroorlog in Frankrijk aan en roepen op om verenigd tegen de Pruisen op te trekken. De Parijzenaars zitten als ratten in de val, maar worden gefascineerd door een reeks gruwelijke misdaden die hen de oorlogsrealiteit doet vergeten.
Commissaris Lefèvre, een oudgediende van de Frans-Algerijnse oorlog, moet de bizarre moorden oplossen. Op elk lijk worden versregels uit de omstreden bundel De bloemen van het Kwaad van de pas gestorven dichter Charles Baudelaire gevonden.
Lefèvre komt op het spoor van een duivels complot dat zich vertakt tot in het hof van keizer Napoleon III zelf. Dat houdt commissaris Lefèvre niet tegen. Tot zijn onderzoek hem leert dat kwaad overal is. Ook in hemzelf.


Het rapport:
Literaire duizendpoot en journalist Bob Van Laerhoven verruilde de Kempische zandgrond van zijn jeugd voor de kalkhoudende zandsteen van het Oost-Vlaamse Balegem waar hij momenteel woont. Zijn eerste stappen als auteur zette hij in de jaren zeventig van vorige eeuw met een aantal sciencefictionverhalen. Midden jaren tachtig maakte hij de overstap naar de literaire roman en weer een paar jaar later verscheen met Dubbelspoor zijn eerste spannende boek. Tot op de dag van vandaag blijft hij niet alleen actief in deze twee laatst vernoemde genres, maar plaatst hij zijn naam ook onder non-fictie, opiniestukken, biografieën, poëzie, theaterstukken, kinderboeken, reisverhalen, columns en journalistieke artikels.

Met de op zichzelf staande historische misdaadroman De wraak van Baudelaire won de auteur in 2007 de Hercule-Poirotprijs voor het beste Vlaamse spannende boek van het jaar. In dit boek, worden de inwoners van het Parijs van 1870 niet enkel opgeschrikt door de granaten van het Pruisische leger dat aan de stadspoorten staat, maar ook door een aantal gruwelijke moorden die binnen de muren van de Franse hoofdstad gepleegd werden. Commissaris Lefèvre, die het onderzoek voert, vindt op elk van de verminkte lijken stukjes poëzie van de hand van de dichter Charles Baudelaire, die echter al een paar jaar geleden het tijdelijke omwisselde voor het eeuwige. Als de commissaris en zijn rechterhand Bernard Bouveroux ook persoonlijk betrokken raken, bijt hij zich als een pitbull vast in deze vreemde zaak.

De ervaring heeft mij ondertussen al geleerd dat jury’s die spannende prijzen moeten uitreiken dikwijls gecharmeerd worden door boeken die eruit springen; atypische thrillers dus, waar de lezende man met de pet zich meestal moeilijk in kan vinden. Diezelfde ervaring laat mij ook cloncluderen dat een groot aantal van die bekroonde boeken het spel aangaan met de grens tussen het spannende en het literaire. De wraak van Baudelaire past perfect in dit rijtje.

Bob Van Laerhoven schetst een ongelooflijk mooi historisch tijdsbeeld waarvoor de term achtergrond tekort schiet. De belegering van Franse hoofdstad door de Pruisen en de als gevolg daarvan door ontberingen getekende en tegen de hongerdood vechtende Parijzenaars, is een personage op zich, dat de rode draad vormt waarrond de auteur zijn fictief verhaal geweven heeft. Wel loopt de lijst der opgevoerde personages hoog op omdat de auteur grote aantallen historische figuren ten tonele voert met als enige bedoeling de geschiedkundige geloofwaardigheid te verhogen.

Spijtig genoeg is het fictieve spannende verhaal niet van dezelfde hoge kwaliteit. Hoewel het plot zeer origineel gevonden is en quasi perfect op de geschiedenis geënt wordt, resulteert een teveel aan toevalligheden in een ongeloofwaardig geheel, waardoor de zorgvuldig opgebouwde degelijkheid ook een flinke knauw te incasseren krijgt. Zo declameert het hoofdpersonage tot tweemaal toe een aantal dichtregels uit het werk van Baudelaire en wordt er telkens quasi op de volgende bladzijde, bij het volgende slachtoffer een verwijzing gevonden naar net die stukjes poëzie. Een ander markant voorbeeld valt te noteren als de protagonist, op zoek naar zijn verdwenen vriend en collega, diens woonst, waarvan de deur open stond, bezoekt, en droogjes vaststelt dat er enkel een belangrijk document ontbreekt. En daarna wordt er bizar genoeg met geen woord meer gerept over de van het toneel verdwenen speurder. Gelukkig verguldt de – naar de normen van de wereld van het spannende boek – originele ontknoping de bittere nasmaak nog iets of wat.

Toch is teleurstelling omtrent deze gemiste kans het overheersende gevoel: De wraak van Baudelaire had alles in zich om een memorabel stuk spannende proza te worden, maar nonchalance veroordeelt dit werk tot de vergeetput, ware het niet dat het voor eeuwig en altijd op de lijst der bekroonde thrillers zal staan.

Het verdict: 3/10