Erics BIBber Blog

De eerste zin:
De harde wind veroorzaakte een geluid dat deed denken aan een fluitende fluitketel die niet van het gasfornuis is gehaald en droog staat te koken.

De korte inhoud
In april 2010 gebeurt er een ernstig ongeluk op het olieplatform Petronius van Benson Oil Production (BOP) in de Golf van Mexico. Elf werknemers komen om en er ontstaat een groot lek waaruit miljoenen liters olie stromen. De schade aan de natuur en de economie is enorm. Vooral New Orleans – nog herstellende van de orkaan Katrina – wordt hard getroffen. Het aandeel van oliemaatschappij BOP keldert en de overheid start een miljoenenfonds voor de slachtoffers.
In het onderzoek naar de oorzaak van de ramp wordt geconcludeerd dat de veiligheidsvoorschriften niet zijn nageleefd. De voorman van het olieplatform, Jay Nolan, wordt opgepakt en veroordeeld vanwege grove nalatigheid.
Jay Nolan laat het er echter niet bij zitten. Hij schrijft een brief naar het Innocence Project van Walter ‘Wiz’ Griffiths, waarin hij hem vraagt zijn zaak te onderzoeken omdat er sprake zou zijn van een gerechtelijke dwaling.
Griffiths vraagt advocaat Matthew Baldwin om hem te assisteren in deze, in zijn ogen, bijzondere zaak.
In hun onderzoek komen ze erachter dat Nolan het slachtoffer is van een duister spel en staan ze voor de bijna onmogelijke taak om de onschuld van Nolan aan te tonen.

Het volledige rapport
De uit Eindhoven afkomstige Geert-Jan Knoops is een gerenommeerd Nederlands advocaat, die kind aan huis is bij verschillende tribunalen die recht spreken in internationale zaken. Naast zijn drukke Amsterdamse praktijk, doceert hij deeltijds internationaal strafrecht aan de universiteit van Utrecht.

Sinds een aantal jaren waagt deze dubbele doctor in de rechten zich ook aan spannende boeken, waarvan een aantal met de Amerikaanse advocaat Matthew Baldwin in de hoofdrol. Het Petronius mysterie is het derde deel in deze reeks, waarmee de auteur de aandacht wil vestigen op zijn kantoor, dat sinds het begin van dit jaar ook deel uitmaakt van het Innocence Network: de internationale arm van het Amerikaanse Innocence Project, dat zich inzet om onterecht veroordeelden weer op vrije voeten te krijgen.

Op twintig april 2010 komen elf medewerkers van het olieboorplatform Petronius om bij een ontploffing, die leidt tot de grootste milieuramp in de Golf van Mexico. Negen maanden later krijgt Jay Nolan de zwarte piet toegespeeld, wordt hij verantwoordelijk gesteld voor de ramp en veroordeeld tot dertig jaar gevangenis, na belastende verklaringen van enkele van zijn collega’s. Jay Nolan wendt zich tot het Innocence Project om zijn onschuld te bepleiten. Met de hulp van topadvocaat Matthew Baldwin en zijn veldwerker Jeff Esposito wordt al snel een getuige à décharge opgespoord. Maar groot is de verslagenheid als deze een werkongeval niet overleeft. Of was het geen ongeluk en speelt de tegenpartij vuil spel?

Omdat Geert-Jan Knoops ervoor opteerde om het relaas chronologisch op te tekenen worden er in het begin nogal grote tijdsblokken overbrugd met weinig woorden en in korte hoofdstukken. Hierdoor ontstaat een gevoel van lichtvoetigheid, die eigenlijk niet hoort bij een serieuze zaak als de ramp met het BP olieplatform Deep Horizon en zijn gevolgen, dat model stond voor de olieramp in dit boek. Dit gevoel wordt bevestigd door de enorme hoeveelheid witruimte die in het boek aanwezig is: Meer dan tien procent van de bladzijden in Het Pertronius mysterie is volledig … blanco! Het mag dan al papier zijn dat gewonnen is uit hout dat voldoet aan de FSC normen; het blijven veel bomen die voor niets gekapt werden.

Het is de verdienste van de auteur dat hij de mengeling van door oningewijden frequent als saai bestempelde onderwerpen als juridisch getouwtrek, rechtbankgevechten, economie en politiek vlot en licht verteerbaar weet te brengen waardoor Het Petronius mysterie zo de valies in kan om deze zomer geconsumeerd te worden aan een of ander exotisch strand in de zon. Want naast de verhaallijn over het betwisten van de schuldvraag neemt de auteur de tijd om de synergie tussen politieke en economische macht kritisch te ontleden, zonder een moment te vervelen.

Geert-Jan Knoops schreef met Het Petronius mysterie een goed gedoseerde en gevarieerde rechtbankthriller, gecompleteerd met wat actie, waarbij hij er zorgvuldig over waakte zich niet te laten meeslepen door zijn stokpaardjes en aan het doceren te slaan. Het resultaat is een aardig en pretentieloos tussendoortje waar menig lezer mee kan ontspannen, maar dat wat diepgang en serieux mist, want de boodschap die blijft hangen is: wie het spel eerlijk speelt, verliest. En ik denk niet dat dit de bedoeling was...

Het definitieve verdict: 5/10 

De eerste alinea:
De kleine Pete Bukowski had minstens een uur onder het bord op hoofdweg 460 in het centrum van Wakefield staand turen naar de weg in de richting van Jarratt.

De korte inhoud
Bij een brute moordaanslag op de avond van de Amerikaanse presidentsverkiezingen komt de vrouw van de Democratische kandidaat en uiteindelijke winnaar Bruce Jansen om het leven. De verbitterde nieuwe president vaardigt onmiddellijk een decreet uit om de rust en orde in de Verenigde Staten te herstellen. Doggie Rogers, medewerkster van Jansen, is getuige van de maatschappelijke woede die ontstaat als de Amerikanen beseffen wat er aan de hand is: de grenzen worden gesloten, de avondklok wordt ingevoerd, en het land staat binnen de kortste keren op de rand van een burgeroorlog. Bovendien wordt Doggies vader ter dood veroordeeld, omdat iedereen hem ziet als de moordenaar van de presidentsvrouw.
Doggie voelt zich machteloos, maar besluit toch om zich met een kleine groep geestverwanten in te zetten voor de democratie, en om het complot te ontsluieren waaraan de Amerikaanse samenleving is blootgesteld.


Het volledige rapport
Op enkele jaren tijd heeft de Deense auteur Jussi Adler-Olsen zich van nobele onbekende opgewerkt tot the hottest kid in thrillertown. Volkomen terecht overigens, want de vier boeken die zijn Serie Q ondertussen telt, zijn stuk voor stuk degelijke thrillers die getuigen van vakwerk met maatschappelijke relevantie. Net zoals gebeurde bij Dan Brown en ook volop aan de gang is met onder andere Harlan Coben, worden, surfend op deze golf van succes, de oudere boeken nu ook gretig op de markt gegooid. Nadat eerder al Het alfabethuis en De bedrijfsterrorist als duoboek in de boekenwinkels verschenen, is het nu de beurt aan het uit 2006 stammende Het Washingtondecreet.

In dit meer dan zeshondervijftig bladzijden tellend werk stelt de auteur zichzelf de vraag wat er kan gebeuren als een president de wetten misbruikt die in uitzonderlijke situaties het congres buitenspel kunnen zetten en die ingevoerd werden na de aanslagen van 11 september 2001. Of anders geformuleerd: wat als de USA gaat slapen als een democratie en wakker wordt als een dictatuur? Jussi Adler-Olsen vertelt dit verhaal vanuit het gezichtspunt van een aantal mensen uit de entourage van de kersvers verkozen president.
Als de tweede vrouw van Bruce Jansen, de kersverse president, vermoord wordt bij aanvang van het grote feest ter ere van zijn verkiezing, trekt de man zich terug, om pas boven water te komen als het moment is aangebroken om zich te installeren in het Witte Huis. Vrijwel meteen maakt hij werk van zijn enige beleidspunt: het land zo snel als mogelijk veilig te maken. Wapens en munitie moeten worden ingeleverd; de doodstraffen worden aan de lopende band zo snel mogelijk uitgevoerd en betogingen en rebelerende acties worden bloedig onderdrukt. Terwijl de Verenigde Staten van Amerika meer en meer begint te lijken op het Rusland van vijftig jaar geleden, vraagt iedereen zich af of de president nog wel bij zijn volle bestand is. Maar het klimaat van angst weerhoudt iedereen om te reageren. Bijna iedereen, want Doggie Rogers wiens vader, als opdrachtgever voor de moord op de vrouw van Bruce Jansen, veroordeeld werd tot de doodstraf, wil er alles aan doen om zijn executie die met rasse schreden dichterbij komt, te voorkomen, door de onschuld van haar vader te bewijzen. Samen met een aantal oude kennissen stapt ze in naam van de democratie op naar haar vroegere werkgever Bruce Jansen, de vierenveertigste president van de USA.

Michael Moore nagelde in 2004 met de documentaire Fahrenheit 911 de zogenaamde Patriot Act al publiek aan de schandpaal. Maar het is toch wel opmerkelijk dat de eerste misdaadauteur die dit gegeven gebruikt als ruggengraat van een boek uit Denemarken komt. En Jussi Adler-Olsen heeft er werkt van gemaakt, want de oplijsting van de markantste punten uit de presidentiële besluiten, de literatuurlijst en de verantwoording die het verhaal volgen beslaan nog eens een tiental paginas extra.

Het Washingtondecreet begint als een rasechte politieke thriller, maar deint, naarmate de persoonlijke belangen groter worden, uit tot een verhaal vol actie dat eindigt waar Brendan Dubois apocalyptische thriller De laatste dagen van Amerika zowat begint. De vraag hoe realistisch het beschrevene nu echt is, is mijn inziens niet te beantwoorden, maar de auteur slaagt erin gevoelens van verontwaardiging, machteloosheid en afschuw op te roepen bij de lezer, wat op zich al een verdienste is. Dezelfde gevoelens die ook bij Kind 44 van Tom Rob Smith naar boven gehaald werden.

Jussi Adler-Olsen tekent over het algemeen genomen een zeer aannemelijk scenario uit, maar sommige aspecten ervan liggen er zo dik op dat de ervaren thrillerlezer al een en ander kan voorzien. Gelukkig zijn er ook genoeg andere wendingen; de ene al wat geloofwaardiger dan de andere, waarbij de epiloog, na een explosieve ontknoping, in al zijn vredigheid inslaat als een bom.

Ook slaagt de auteur er perfect in zijn verhaal mooi de cirkel rond te laten maken, door een klein groepje mensen in het begin van het boek te introduceren en deze te laten evolueren tot sleutelpersonages, wat getuigt van een mooi stukje plotwerk. Natuurlijk had alles wat compacter gekund. Zo is onder andere het bladzijden lange discours om rechtbank aan te duiden die het proces van de moord op de tweede vrouw van Bruce Jansen mag voeren te uitgesponnen en zelfs overbodig.

Maar de eindconclusie is overwegend positief voor deze “what if”-thriller die zich vooral afspeelt in en om het Witte Huis in Washington D.C. en in Virginia, de thuisbasis zowel de president als Doggie Rogers. Het Washingtondecreet is een totaal ander boek dan de veelvuldig geroemde Serie Q, maar kwalitatief zo goed als van hetzelfde niveau.

Het definitieve verdict: 7/10

De eerste alinea:
Hoeveel mensen werden ’s nachts wakker met de gedachte: ik heb zin om iemand te vermoorden?

De korte inhoud
Brugge wordt opgeschrikt door een wel heel lugubere moord: een argeloze voorbijganger vindt het onthoofde lichaam van een man van middelbare leeftijd. Uit de lijkschouwing door de arts met de onuitspreekbare Poolse naam blijkt dat het gaat om een onthoofding met de guillotine.
Al gauw komen de speurders erachter dat het slachtoffer burgemeester was van een Brusselse faciliteitengemeente. Bijna als vanzelf zoeken ze de verdachte in Vlaamse extreem-rechtse kringen. De moord lijkt een duidelijke provocatie aan het adres van belgicistische politici.
De zaak wordt complexer wanneer een tweede – al even brutale – moord gepleegd wordt op een militant van het Vlaams Belang. Hangen de moorden samen? En zo ja, wat zijn de overeenkomsten tussen beide slachtoffers? Het oplossen van de moorden is voor Van In en Versavel even ingewikkeld als het ontwarren van het Belgische communautaire kluwen.



Het volledige rapport
De Brugse – of moeten we tegenwoordig Blankenbergse zeggen – auteur Pieter Aspe blijft er jaar in jaar uit maar in slagen om zowat om de zes maanden een nieuwe titel in de winkelrekken te laten verschijnen. Solo is al het negenentwintigste deel in de reeks met de Brugse speurder Pieter Van In en zijn entourage.

In Solo wordt Van In geconfronteerd met een moord die beroering zorgt tot in de Brusselse Wetstraat. De druk om de moordenaar van de Linkebeekse burgemeester zo snel mogelijk op te pakken is enorm. Vooral omdat er geen enkele bruikbare aanwijzing te vinden is. Een tweede moord, die eveneens politiek gekleurd lijkt te zijn, brengt daar geen verandering in, en de nationale politici laten de Brugse speurder vallen als een baksteen. Maar Van In zou Van In niet zijn als hij bij pakken zou blijven zitten. Met de vasthoudendheid van een pitbull bijt de keikop zich in de zaak vast, vastbesloten deze tot een goed einde te brengen.

Voor zover ik het mij goed kan herinneren is het de eerste maal in de vijftien jaar dat deze serie al loopt, dat een gegeven uit een vorig boek een gevolg heeft in een volgende titel. Solo lijkt het begint te zijn van een nieuwe wind die door de reeks zal waaien, want we nemen hierin alvast afscheid van twee vaste personages die al een hele tijd meedraaiden, nadat we in Postscriptum, het vorige boek al kennis maakten met een nieuwe hoofdcommissaris

Maar dit nieuw elan lijkt zich enkel te beperken tot soapgevoel van de serie. Wat het spannende aspect betreft, overschrijdt de auteur tot tweemaal toe de grenzen van de geloofwaardigheid, door eerst en vooral een dader op te voeren die op latere leeftijd, zonder voorgeschiedenis, even beslist seriemoordenaar te worden en na het lezen van wat naslagwerken daaromtrent aan de slag gaat als een volleerd sadist. Een twee misstap wordt begaan als een profiler, die aan het onderzoek meewerkt opeens de leiding van het politieonderzoek naar de staatsvijand nummer een in de handen geworpen krijgt. Het moge duidelijk zijn dat de personages eigen aan dit verhaal niet tot de geloofwaardigste uit de carrière van de auteur behoren.

Maar ondanks het feit dat alle alarmbellen betreffende de geloofwaardigheid aan het rinkelen gaan, is het Pieter Aspes verdienste dat hij er mede door zijn vlot taalgebruik, laagdrempelige schrijfstijl en goede verhaalopbouw in slaagt de lezer niet voortijdig te laten afhaken; meer nog, hem enkele uurtjes aangenaam en pretentieloos leesvertier bezorgt.

Hoewel de titel anders laat vermoeden, doet Pieter Aspe het in Solo niet helemaal op zijn eentje, want voor sommige aspecten van het verhaal is hij gaan leentjebuur spelen bij het invloedrijkste personage van zijn Amerikaanse collega Thomas Harris: Hannibal Lecter.

Het definitieve verdict: 6/10

 De openingszin: 

De kreet ging reutelend door het schip, als gehuil van een gewond dier in het oerwoud, een triest gejank dat klonk als een smeekbede om de dood.

De korte inhoud
Een wetenschappelijke doorbraak om de opwarming van de aarde te keren, een reeks onverklaarbare dodelijke ongevallen in Brits-Columbia, een golf internationale incidenten die in een oorlog driegt los te barsten… NUMA-directeur Dirk Pitt en zijn kinderen Dirk jr. en Summer, geloven dat er een verband bestaat, maar zij weten ook dat hun weinig tijd rest voordat de situatie escaleert. De enige aanwijzing is een zilverachtig mineraal waarvan het spoor terug te volgen is naar een expeditie van lang geleden om de Noordwest Passage te vinden. Maar niemand overleefde die tocht, de kapitein en de bemanning kwamen allemaal om het leven – en als Dirk Pitt el zijn collega Al Giordino niet voorzichtig zijn, wacht hun hetzelfde lot….


Het volledige rapport
Wie Clive Cussler zegt, zegt in dezelfde adem eveneens maritieme archeologie. Niet alleen in de talrijke spannende boeken van deze tachtigjarige Amerikaanse auteur, maar ook in zijn echte leven staan scheepswrakken centraal. De laatste jaren werkt hij meer en meer met coauteurs. Zo vinden we op de cover van Duivelsadem ook de naam Dirk Cussler, de zoon van Clive, terug.

Duivelsadem, dat al het twintigste deel is in de serie rond Dirk Pitt, het alter ego van de auteur, is weer een typisch werk van Cusslers hand dat herkenbaar is aan de mix van wetenschappen, technologie en actie en die zich voor een groot deel op en onder water afspelen. Een Amerikaans wetenschapster ontdekt een eenvoudige oplossing om het probleem van de opwarming van de aarde te stoppen, maar om die ontdekking commercieel uit te kunnen baten heeft ze dringend nood aan een zeldzaam mineraal, waarvan voor het laatst in grote hoeveelheden gerapporteerd werden hoog in het noorden van Canada door een Britse expeditie in het midden van de negentiende eeuw vast kwam te zitten in het pakijs. Als Dirk Pitt de bron probeert op te sporen komt hij in aanvaring met een meedogenloze Canadese zakenman, die een imago als groene jongen cultiveert, maar ondertussen eenieder die de uitbreiding van zijn imperium een strobreed in de weg legt, zonder scrupules uitschakelt. Maar vader en zoon Pitt tonen zich waardige tegenstanders in een poging hun vel zo duur mogelijk te verkopen.

Duivelsadem voelt in het begin vrij stroef aan: door meteen een groot aantal op het eerste zicht losstaande vrij korte scènes op de lezer los te laten, kan men de lasnaden in de constructie van het verhaal gemakkelijk opmerken, net zoals bij het rijden over een betonweg, waarbij de voegen tussen de platen ook constant een lichte oneffenheid voelen.

Dit gegeven is er verantwoordelijk voor dat de eerste hoofdstukken niet gladjes verteerd worden. Gelukkig komt het verhaal later op kruissnelheid en kan de lezer zich dan verliezen in het verhaal dat toch net iets teveel actie bevat om de grenzen van de geloofwaardigheid niet te overschrijden.

De hoofdpersonages mogen hun voet niet buiten de deur van hun woonplaats zetten of er hangt wel een of ander onheil boven het hoofd. Als ik in hun schoenen zou staan, zou ik ernstig overwegen de hand aan mezelf te slaan, met zoveel tegenslagen op rij. De keuze om, in een verhaal dat in de derde persoon enkelvoud verteld wordt, twee van de belangrijkste personages van dezelfde naam te voorzien – vader Dirk Pitt die al heel de reeks meegaat en zijn zoon Dirk Pitt – is vragen om verwarring en soms duurt het even vooraleer kan uitgemaakt worden wie van deze twee betrokken is bij een bepaald hoofdstuk.

Ondanks bovenstaande opmerkingen en het feit dat er nog te veel fouten in de tekst zijn achtergebleven, kan de liefhebber van spannende boeken met een liefde voor geschiedenis en technologie best noig wat plezier beleven aan Duivelsadem, waar inde auteur een Hitchcockje doet, door zijn naam te lenen aan een personage met een bescheiden rol.
Duivelsadem is lang niet het beste boek uit de Dirk Pitt reeks. Net als bij de cover zelf, die niet echt scherp afgedrukt werd en goedkoop aandoet, zijn er teveel minpuntjes te noteren betreffende het verhaal om zich zelfs in de middelmaat te handhaven. Daar kan zelfs het interessante onderwerp niets aan veranderen

Het definitieve verdict: 4/10

De openingszin:
Het was de vierde explosie die de Turkse stad Istanbul binnen een week trof.

De korte inhoud
Martin Mendes, een door nachtmerries geplaagde oorlogsverslaggever, onderzoekt de gewelddadige dood van zijn voormailige vriendin die bij een terroristische aanslag in Istanbul om het leven is gekomen. Wat had zij in die stad te zoeken?
Hij komt op het spoor van een duister complot van moslimterroristen, die door de Nederlandse inlichtingendiensten serieuzer worden genomen dan de signalen van een mogelijke aanslag die door rechtse politici en zakenmensen wordt voorbereid. Voor de uitoefening van zijn beroep als oorlogsverslaggever hoeft Mendes niet per se af te reizen naar geelddadige gebieden. Nederland voldoet ook ruimschoots aan de criteria.

Het volledige rapport
De Nederlandse journalist en maker van televisieprogramma’s. Aad van den Heuvel geniet van zijn pensioen in de mondaine Spaanse badstad Marbella. Al geruime tijd zit er tussen de boeken van zijn hand al eens een spannend boek, waarin hij zijn journalistieke ervaring als documentatiemaker en correspondent op locatie in vele brandhaarden nog voluit kan benutten, want steevast legt de inmiddels 76 jaar oude auteur de vinger op politieke hangijzers en wantoestanden. Zowel Het Sahararaadsel als De oorlogsverslaggever werden genomineerd voor De Diamanten Kogel.

In De oorlogsverslaggever worstelt hoofdpersonage Martin Mendes vooral ’s nachts met al het geweld dat hij van nabij mocht meemaken. Net op het moment dat hij wil kappen met zijn job als oorlogscorrespondent, wordt zijn vorige vriendin een van de slachtoffers van een aanslag op het Brits consulaat in Istanbul. Mede op vraag van haar ouders wil hij uitzoeken wat Esther zo ver van huis te zoeken had. Een speurtocht die hem naar Turkije voert, maar de oplossing lijkt toch in Nederland te liggen. Is het moslimterrorisme of extreem rechts geweld dat aan de basis ligt van haat dood? Of beide misschien?

Tegen de historische achtergrond van de aanslagen in Istanbul in 2003 en Madrid in 2004 componeert Aad van den Heuvel een heerlijk fictief verhaal dat leest als een documentaire: een onderhoudend werkstuk van hoogstaande kwaliteit dat niet alleen zonder veel overdrijving en sensatiezucht de honger naar macht en de waanzin van extremisme te kijk zet, maar tevens de aandacht vestigt op de moeilijke taak waarmee de verschillende overheidsdiensten worstelen: het naar waarde classificeren van informatie uit een immense hoeveelheid data, schrijfsels en geruchten en eventuele te nemen acties inschatten, plannen en uitvoeren.

Jammer genoeg ziet de auteur zich genoodzaakt om terug te grijpen naar de klassieke, maar goedkope trucs om zijn spannend draadje tot op het eind van het boek te kunnen doortrekken. Vooral het spelen met namen – echt en valse – en roepnamen wordt veelvuldig gebruikt. Maar eveneens wordt er meer dan tweehonderd bladzijden lang informatie voor de lezer achtergehouden.

Desondanks leverde Aad van den Heuvel, die blijkbaar iets heeft met voornamen die met een M gebinnen, met De oorlogsverslaggever een goed geconstrueerd spannend boek af dat balanceert op de grenzen van de detective, de politieke thriller en het spionageverhaal, maar dat leest als een intrigerende goed gedocumenteerde documentaire. Contradictorisch gesproeken is De oorlogsverslaggever een aangenaam rustpunt in de wervelende wereld van het spannende boek.

Het definitieve verdict: 8/10

De eerste zin:
Ik sta in de rij voor de Walt-Disney-attractie It’s a Small World met mijn vierjarige dochter in mijn armen en probeer haar bezig te houden terwijl de slingerende rij ouders en kinderen langzaam voortschuifelt in de richting van de platte bootjes, die uit de grot opduiken op de muziek van steeds hetzelfde bandje.

De korte inhoud
Na de tragische dood van zijn vrouw keert officier van justitie Penn Cage terug naar zijn geboortestad Natchez in Mississippi. Natchez was ooit een stad van oud geld en oude zonden, maar achter de elegante façades blijken machtswellust, rassenhaat en hartstocht nog steeds hoogtij te vieren. Tot zijn verbijstering merkt Penn dat zelfs zijn eigen familie verstrikt lijkt te zijn geraakt in een web van intriges.
Penn bundelt zijn krachten met die van Caitlin Masters, uitgeefster van de plaatselijke krant. In hun speurtocht naar de waarheid stuiten ze op het geheim dat Natchez al dertig jaar beheerst: de onopgeloste moord op een zwarte oorlogsveteraan. Onder overweldigende media-aandacht heropent Penn de zaak…


Het volledige rapport
Greg Iles werd grofweg een halve eeuw geleden geboren in Stuttgart, waar zijn vader, aan het hoofd stond van de medische post van de Amerikaanse ambassade. Al in zijn jeugdjaren kwam hij terecht in Natchez, Mississippi, waar hij nog altijd woont. Na een korte carrière in de muziekwereld zette Greg Iles zich aan het schrijven en in 1993 lag zijn debuut in de winkels.

In 1999 verscheen Het stille spel waarin Penn Cage terugkeert naar zijn geboortestadje Natchez. Amper gearriveerd slaagt hij erin zowel vriend als vijand tegen zich in het harnas te jagen door een oude onopgelost moord aan te halen als voorbeeld van het verschil in behandeling dar blank en zwart in het stadje krijgt. Hij ziet zich genoodzaakt om samen met Caitlin Masters, die de plaatselijke krant uitgeeft, de moord alsnog grondig te onderzoeken. Maar de dood van die zwarte Vietnamveteraan in 1968 blijkt slechts het topje te zijn een groots schandaal. Zo groot dat het leven Penn Cage en zijn familie een stuiver meer waard is…

Greg Iles vertelt het verhaal in de tegenwoordige tijd en in de eerste persoon enkelvoud. Zo laat hij de lezer meekijken met zijn hoofdpersonage, Penn Cage. Maat het belangrijkste personage in het boek is het stadje Natchez zelf, dat de rassenkwestie al meedraagt vanaf het moment dat de blanken er arriveerden. Eerst waren de inheemse indianen het slachtoffer en later de Afrikanen, die als slaven voor de katoenindustrie werden ingevoerd. Hoewel de slavernij al lang afgeschaft is leven blank en zwart; katholiek en jood; arm en rijk op het eerste zicht vreedzaam naast elkaar. Maar de kleinste vonk kan er sneller de brand in laten ontvlammen dan in een droe Kalmthoutse Heide.Door deze politieke en historische diepgang volledig te integreren in het verhaal, is Het stille spel een echte literaire thriller geworden. Niet zozeer door stijl maar vooral door inhoud.

Met Het stille spel toont de auteur zich een briljant plotter. Zowel qua bedenken als wat betreft de uitwerking, want de drie draadjes worden meesterlijk verweven tot een solide touw dat zijn ontknoping krijgt in de rechtszaal. Alleen vallen er net voor het eind net iets teveel doden en zorgt de ontknoping niet voor een grote verrassing.

Greg Iles besteedt immens veel aandacht aan zijn personages, maar sommige ervan zijn net iets te ver over de top om volledig geloofwaardig te kunnen zijn.

Het stille spel is een immens degelijke sociologische thriller die vijf jaar lang een op zichzelf staand verhaal was. Maar in 2005 zag met Ontluistering een tweede boek het levenslicht met Penn Cage in de hoofdrol. En in 2009 volgde het derde en voorlopig laatste deel: Spel zonder regels.

Het definitieve verdict: 9/10

De eerste zin:
De jonge vrouw die op de ochtend van de tiende augustus het bordes van het Grand Hotel aan de Strömkajen in het centrum van Stockholm betrad, zag eruit als de jonge Greta Garbo in Ninotchka.

De korte inhoud
Christine Kroonen, 21 jaar, is direct na school uit huis gegaan, verder weg van haar ouders lief is. Naar Stockholm, waar ze al snel in aanraking komt met de cameraman Mats Berggren die, net al film, een grote aantrekkingskracht op haar uitoefent.
Peter Hill is een Zweeds journalist die ondanks z’n vijftig jaar ooit nog eens een roman hoopt te schrijven. Vroeger was hij bekend als auteur van kritische columns tegen de regering, maar in de loop der jaren is dat heilig vuur gedoofd. Totdat een bevriende politieman hem het verhaal vertelt over en onderzoek naar een vermist Nederlands meisje dat van hogerhand werd stopgezet.
Ab Kroonen, autodealer te Amsterdam, en zijn vrouw hebben zich erbij neergelegd dat hun dochter Christine haar eigen weg wil gaan. Totdat Kroonen ’s nachts in een hotel in Frankfurt een pornofilm bekijkt waarin zijn eigen dochter meespeelt.
Bo Wester is een ambitieuze functionaris van de Zweedse geheime dienst, de SAPO. Hij wordt gealarmeerd wanneer een Nederlandse autohandelaar en een beruchte Zweedse ex-journalist navraag doen naar een jonge Nederlandse vrouw die sinds enkele weken wordt vermist…


Het volledige rapport
Twee iconen van de misdaadliteratuur bundelden in 1990 hun krachten met als resultaat De vrouw die op Greta Garbo leek.
De Nederlander Tomas Ross, mocht de Gouden Strop – waarvan hijzelf de geestelijke vader is – al drie keer in ontvangst nemen en is vermaard voor zijn thrillers die de Nederlandse politiek en het koningshuis op de korrel nemen.
De Zweedse Maj Sjöwall publiceerde samen met haar echtgenoot Per Wahlöö vanaf 1965 tot aan de dood van haar man in 1975 tien maatschappijkritische thrillers met inspecteur Beck in de hoofdrol. Tien boeken die aan de basis liggen van wat tegenwoordig de Scandinavische thriller heet. Met De vrouw die Greta Garbo heet, nam ze eenmalig de pen weer ter hand.

In dit boek ziet de Amsterdamse autoverkoper Ab Kroonen al zappend op zijn hotelkamer zijn van huis weggelopen dochter Christine figureren in een Zweedse pornofilm. Zonder aarzelen trekt hij naar Stockholm om het contact te hernieuwen, maar daar aangekomen blijkt dat ze als vermist werd opgegeven. Samen met journalist Peter Hill gaat hij toch door met zijn zoektocht naar zijn dochter wat hem in het vizier brengt van de SAPO, de Zweedse geheime dienst.

Qua stijl leunt De vrouw die op Greta Garbo leek nauw aan bij Zweedse serie: Met net tweehonderd bladzijden is het zeer compact, waardoor er weinig plaats is voor uitweidingen. Deze densiteit maakt het lezen soms moeilijk en verplicht de lezer bij de les te blijven.

Inhoudelijk drukt Tomas Ross dan weer meer zijn stempel op het verhaal: na-ijver bij de geheime dienst dat aan de kaak gesteld wordt door een buitenstaander en het ons-kent-ons gevoel waardoor de machtigen der aarde elkaar gunsten bewijzen, zijn typische thema’s die de Nederlandse auteur met graagte aansnijdt..

Maar het resultaat mag er zijn, want ondanks een vrij eenvoudige plot, is De vrouw die op Greta Garbo leek een degelijk geconstrueerd verhaal geworden dat slechts helemaal op het eind wat aan geloofwaardigheid inboet.

Het definitieve verdict: 7/10

De eerste zin:
‘Zorg dat het ophoudt!’

De korte inhoud
In de ultrabeveiligde staatsgevangenis Cutter’s Rock wordt seriemoordenaar Edgar Roy gevangen gehouden, in afwachting van zijn rechtszaak. Het is vrijwel zeker dat hij veroordeeld zal worden. Privédetectives Sean King en Michelle Maxwell worden door Roys advocaat Ted Bergin, een oude vriend van King, gevraagd hem bij te staan. Maar onderweg naar hun eerste ontmoeting treffen King en Maxwell het levenloze lichaam van Bergin in ijn auto aan. Hij is vermoord.
In een poging te achterhalen wat er precies gebeurd is, neemt King, die tevens advocaat is, de verdediging van Roy op zich. Samen met Maxwell gaat hij op zoek naar antwoorden op vragen die iedereen uit de weg gaat. Want is Edgar Roy inderdaad een moordenaar? En wie heeft Ted Bergin vermoord? En waarom is e FBI zo geïnteresseerd in deze zaak?
Wanneer King en Maxwell in Roys verleden beginnen te graven, komen ze tegenover een zeer machtige vijand binnen de overheid te staan. Maar terwijl de dreigementen aan het adres van de twee onderzoekers steeds serieuzer worden en de muur tussen hen en de waarheid steeds hoger lijkt te worden, krijgen ze hulp vanuit een onverwachte hoek.


Het volledige rapport
De zesde man is al het eenentwintigste spannende boek van de hand van de Amerikaanse auteur David Baldacci, die in een vorig leven nog advocaat was en die erin slaagt om, naast een aantal op zichzelf staande werken, maar liefst drie series naast elkaar te laten bestaan. De zesde man is het vijfde deel in de reeks met Sean King en Michelle Maxwell, twee oudgedienden van de Amerikaanse secret service, in de hoofdrol, die nu door het leven gaan als privédetectives.

In De zesde man trekken ze in opdracht van advocaat en goede vriend van Sean, Ted Bergin naar Maine om hem te helpen de verdediging voor te bereiden van een nieuwe cliënt. Die cliënt, Edgar Roy, een van de slimste mensen van de USA, is opgepakt voor zesvoudige moord en in afwachting van een proces in hechtenis geplaatst in Cutter’s Rock, een van de zwaarst bewaakte gevangenissen van de Verenigde staten. In Maine aangekomen, vindt het tweetal hun opdrachtgever vermoord langs de kant van de weg en Sean belooft zichzelf niet te rusten vooraleer de daders opgepakt zijn. Zijn zoektocht noodzaakt hem de degens te kruisen van de FBI en andere mensen binnen de overheid, die wel erg veel belangstelling hebben voor Edgar Roy en Seans graafwerk…

Wie David Baldacci zegt, zegt politieke intriges en machtmisbruik. De zesde man is daar geen uitzondering op en met zijn vlotte pen neemt hij de lezer mee op een rollercoaster van actie die pas tot stilstand komt in de laatste bladzijden

In onvervalste Hollywoodstijl vertelt de auteur zijn verhaal, dat een variatie is op het klassieke David tegen Goliath thema, waarin de goeden perfect zijn en hun tegenstanders meedogenloos, maar net die herkenbaarheid maakt het makkelijk voor de lezer om zich te laten meevoeren door de woorden van Baldacci.

Zoals bij de meeste boeken in dit subgenre zijn de clichés nooit ver weg en gaat de geloofwaardigheid geregeld uit de bocht, maar door de snelheid waarmee alles zich afspeelt, heeft de lezer niet eens de tijd hierbij stil te staan, want King en Maxwell razen als formule 1-bolides verder.

Kortom de mannen die op zoek zijn naar een boek om mee te nemen op hun volgende strandvakantie kunnen blindelings dit boek inpakken als gezelschap aan het zwembad op het strand, want het heeft alles wat een dergelijk boek moet hebben. De meerwaardezoeker echter zoekt beter iets anders uit want De zesde man is een boek vol actie pur sang: verstand op nul en lezen maar. Pulp; maar dan van de goede soort.

Het definitieve verdict: 7/10

De eerste zin:
Toen Maria had besloten om dood te gaan, moest haar kat verder maar voor zichzelf zorgen..

De korte inhoud
Het is 1953. al jaren houdt dictator Jozef Stalin de Sovjet-Unie in een ijzeren greep. In Stalins arbeidersparadijs is een seriemoordenaar actief die kinderen vermoordt. Maar in de Sovjet-Unie zijn zulke misdaden onmogelijk. Er bestaan alleen politieke misdaden. Wie al denkt dat een Sovjetburger tot die moorden in staat is, pleegt een misdaad en kan de kogel krijgen, of sterft een tergend langzame dood in een van de goelags. Voor de dood van de kinderen is altijd een logische verklaring: een ongeluk, buitenlandse spionnen – dossier gesloten.
Hoe los je een onmogelijke misdaad op?
Leo Demidov is een jonge, ambitieuze en toegewijde officier van de meedogenloze geheime dienst. Hij kent geen twijfels over het beleid van de communistische partij.
Maar de seriemoordenaar blijft actief en de kindermoorden gaan door. Het lijkt er zelfs op dat de moorden Demidov volgen, dat ze op de een of andere manier met hem te maken hebben. Leo beseft al snel dat hij de moordenaar van al die kinderen, wie het ook is, moet stoppen voordat hij zelf wordt vermoord.
Bij Demidov slaat de twijfel toe. Zijn vijanden binnen de muren van de Loebjanka, het hoofdkwartier van de geheime dienst, ruiken bloed en chanteren hem. Leo moet zijn loyaliteit aan de partij bewijzen, maar dat kan alleen als hij zijn vrouw Raisa verraadt.


Het volledige rapport.
Tob Rob Smith groeide op in Zuid-Londen waar zijn ouders een antiekwinkel uitbaatten. Hij begon al met het schrijven van verhalen in zijn jeugd, maar toen op de middelbare school een leraar hem aanraadde om toneelstukken te gaan schrijven maakte dat indruk op de jonge Tom. Na zijn studies werkte hij eerst als werknemer en later als zelfstandige vooral voor televisieproductiehuizen en –omroepen. Tijdens een minder drukke periode begon hij met het schrijven van zijn spannend debuut Kind 44, dat hij baseerde op de echte Russische seriemoordenaar Andrei Chikatoli, die in de jaren tachtig van vorige eeuw actief was.

Veiligheidsagent en perfecte Sovjetburger Leo Demidov komt per toeval op het spoor van een kindermoordenaar, maar volgens de communistische doctrine bestaan er geen seriemoordenaars. Deze contradictie brengt Leo aan het twijfelen inzake het officiële beleid; een gegeven dat zijn tegenstanders binnen de geheime dienst meteen uitbuiten om hem op een zijspoor te dirigeren. Maar Leo wil koste wat kost deze maniak opsporen en uitschakelen. Zelfs als dat betekent dat hij zijn naaste familie en zichzelf in grote problemen brengt. Enkel het met succes afronden van zijn zoektocht kan zijn geloofwaardigheid en re-integratie in de maatschappij weer bewerkstelligen.

Voor Kind 44 nam de auteur zich de vrijheid om het verhaal te verplaatsen naar de jaren vijftig toen Stalins schrikbewind zijn hoogtepunt beleefde. En deze kunstgreep blijkt een gouden idee te zijn, want veruit het sterkste punt van het boek is de grimmige sfeer die de auteur tot in de perfectie weet te hercreëren. Door zijn sobere beschrijvingen van het leven in Stalinistisch Rusland weet hij veel gruwelijker uit de hoek te komen dan al die boeken waarin bloed en lichaamsdelen in het rond vliegen. De eerste tweehonderd bladzijden van Kind 44 behoren tot het beste wat er ooit op papier gezet werd. De uiterst geloofwaardige wijze waarop alles verteld wordt grijpt de lezer bij het nekvel, kruipt onder de huid en dwingt hem de confrontatie aan te gaan met deze situatie van wantrouwen waarin een normaal leven geen optie is. Want het wantrouwen regeert met ijzeren hand en de angst voor arrestatie, marteling en de goelag hangt als een zwaard van Damocles boven eenieder; ook boven de hoofden van de protagonisten. Meesterlijke sublimatie toont Tom Rob Smith hier tentoon.

Toch mist Kind 44 net de perfecte score, want de contradictie tussen de Sovjetburgers die zich in het begin van het verhaal afsluiten van alles wat hen niet aangaat en de massale hulp die hij later in het boek krijgt is te groot om geloofwaardig te zijn. Hierdoor valt die onmenselijke sfeer die met veel moeite gecreëerd werd bijna als een mislukte soufflé in elkaar, waardoor de auteur er dan ook niet in slaagt die neerslachtige sluier die zowel over cover als verhaal hangt tot het eind vol te houden.

Ook zorgt het kaartje aan het begin van het boek bij aanvang voor heel wat afleiding, want de lezer is geneigd het te raadplegen telkens er een plaats die vernoemd wordt. En die zijn er aanvankelijk niet op terug te vinden. Het was beter geweest het kaartje pas af te drukken op de plaats waar het relevant wordt.

Toch leverde Tom rob Smith met Kind 44 een meesterwerk af dat verplichte literatuur moet zijn voor elke rechtgeaarde liefhebber van het genre. En voor elke (potentiële) auteur, want het is niet alleen een schoolvoorbeeld, maar zelfs de nieuwe maatstaf voor wat betreft sfeervorming.

Het definitieve verdict: 9/10

De eerste alinea:
Het is windstil als het grote plezierjacht in de lichte nacht drijvend wordt aangetroffen op de Jungfrufjärden in de zuidelijke scherenkust van Stockholm. Het water heeft een lome, blauwgrijze kleur en beweegt zich traag als nevel.

De korte inhoud.
Op een zomernacht wordt op een verlaten plezierjacht dat ronddobbert in de Stockholm-archipel het lichaam van een vrouw gevonden. Ze lijkt verdronken te zijn, maar haar longen zijn gevuld met brak water dat niet afkomstig blijkt te zijn van de archipel. De volgende dag wordt er een man gevonden in zijn appartement in Stockholm. Hij hangt aan een plafondhaak, in een verder lege kamer. Inspecteur Joona Linna is ervan overtuigd dat de man zelfmoord heeft gepleegd. Hij krijgt gelijk, maar daarmee is de zaak niet gesloten. De twee doden vormen de opmaat tot een reeks duizelingwekkende en gevaarlijke gebeurtenissen die Joona Linna meesleuren in een nietsontziende jacht op de moordenaar.



Het volledige rapport
In de hoop het succes van Stieg Larssons Millennium trilogie te kunnen evenaren, werden er de laatste twee jaar een groot aantal nieuwe misdaadauteurs uit de Scandinavische landen gelanceerd en hun werken naar het Nederlands vertaald. Een ervan was Lars Keplers positief onthaalde politieroman Hypnose.

Lars Kepler is een pseudoniem waarachter Alexander Ahndoril en zijn vrouw Alexandra Coelho schuil gaan. Deze Zweden publiceerden elk eerder al onder eigen naam een aantal romans. Met Contract, dat op 27 januari aanstaande verschijnt, leverden ze hun tweede spannende boek af, waarin de hoofdrol weer werd toebedeeld aan Joona Linna, een inspecteur van de landelijke recherche.

Dit keer wordt de inspecteur opgezadeld met twee bizarre doden: een functionaris die een hoge post bekleedt in het Zweeds bestuur heeft zich verhangen t in een lege kamer van zijn woning en een jonge vrouw stierf op een verlaten zeiljacht: hoewel ze kompleet droog is, blijkt ze toch de verdrinkingsdood gestorven te zijn. Deze twee zaken blijken het topje van een ijsberg vol zaken die het daglicht niet kunnen verdragen.

Hoewel het boek zeer vlot wegleest worden sommige gebeurtenissen meermaals kort na elkaar met andere woorden dubbel of zelfs driedubbel beschreven. Het eindresultaat had dus net iets dunner gekund dan de vijfhonderdtwintig bladzijden die de drukproef welke ik mocht lezen dik was. Het is dus best mogelijk dat in de definitieve versie dit minpuntje (deels) weggewerkt wordt.
Maar het staat buiten kijf dat het verhaal staat als een huis. Inclusief een paar briljante wendingen die aangeven dat de auteurs echt wel hun best gedaan hebben om origineel uit de hoek te komen. Ook ontplooit het verhaal zich naar Scandinavische normen met een ongekende vaart.

Alleen is het jammer dat de entourage van en het hoofdpersonage zelf totaal niet tot leven komen. Joona Linna blijft steken als een grijze schim die blijkbaar een opmerkingsgeest heeft die aan helderziendheid grenst. Meermaals is een blik op een plaats delict voldoende voor hem om zich de feiten die zich er voordeden te kunnen voorstellen, wat toch wel ongeloofwaardig overkomt. Ik kan enkel maar veronderstellen dat deze figuren uitgebreider voorgesteld werden in Hypnose. Aan de eenmalige personages werd gelukkig heel wat meer aandacht besteed om ze te voorzien van een degelijke achtergrond om er realistische figuren van te maken.

Trouw aan de Scandinavische traditie bevat Contract heel wat onderhuidse kritiek op de maatschappij, waarbij deze keer het feit centraal staat dat door de onverzadigbare honger naar rijkdom en welstand van de mens zowat alles te koop is.

Contract is een onvervalste pageturner die het niet slecht zou doen in Hollywood, en die de lezer ook meteen nieuwsgierig maakt naar meer spannend werk van de handen van Lars Kepler.

Het definitieve verdict: 8/10

 
De eerste alinea
Het heeft iets onwezenlijks: een op het oog compleet verlaten straat die gevuld wordt met stadsgeluiden. Niets of niemand snoert Madrid de mond, weet hij. Ook geen bommelding.

De korte inhoud:
Op het moment dat de Spaanse regering druk lobbyt om Marokko bij de Europese Unie te krijgen, ontploft er een bom in een winkelcentrum op het eiland Gran Canaria, waarbij tientallen doden vallen. De hulp van de Spaanse geheime dienst wordt ingeroepen. Al snel blijkt dat de gruweldaad het werk is van een aan Al-Qaeda gelieerde Marokkaanse terroristenbeweging.
Alfonso Silva, de leider van Nueve, de elite-eenheid van de geheime dienst, moet alles op alles zetten om een volgende aanslag te voorkomen. Geholpen door een fanatieke club duikers, wordt geprobeerd een groot gevaar af te wenden...


Het volledige rapport:
Paul Goeken was in een vroeger leven duikinstructeur in Nederland. Op een gegeven moment namen hij en zijn vrouw de beslissing om hun geboortegrond te verlaten en te emigreren naar het Spaanse toeristische eilandje Gran Canaria. Ze baten daar samen een souvenirwinkeltje uit en Paul vond er de rust en de tijd om met het schrijven van spannende verhalen te beginnen. In 2002 debuteerde hij met Hammerhead, en zijn meest recente werk, De oversteek, is ondertussen al twee jaartjes oud. Camouflage, uit 2004, was zijn derde boek, maar het is de eerste episode in de reeks met Nueve commandant Alfonso Silva en zijn decipelen.

Hierin tekent de auteur een groots opgezet decor op het internationale politieke vlak uit om zijn verhaal tegen te projecteren: Spanje probeert op de Europese voorgrond te treden door de paden te effenen om de onderhandelingen betreffende de Marokkaanse toetreding tot de Europese Unie te kunnen opstarten en snel probleemloos af te ronden. Maar natuurlijk heeft dit plan ook tegenstanders, en zij lijken het geweld niet te schuwen: een bomaanslag in toeristische gebied resulteert in tientallen doden en er worden nog meer acties aangekondigd door een Marokkaanse terroristische groepering. De elite-eenheid van de Spaanse geheime dienst, onder leiding van de onkreukbare Alsonso Silva, wordt ingeschakeld om verdere aanslagen te verijdelen. Dit markeert het begin van een race tegen de klok die bij momenten zelfs zeer persoonlijk wordt.

De auteur kan zijn achtergrond niet verloochenen en trouw aan zijn concept zit ook dit boek weer vol onderwateractie. Maar ook op het droge wordt er veelvuldig een robbertje gevochten. Het moge duidelijk zijn: Camouflage is, doordat het tot de nok toe gevuld is met actie, een verhaal geworden in pure Hollywood traditie.

Actie die ook nog eens zeer onderhoudend beschreven wordt. Maar het gaat compleet fout met de stukken die de verschillende scenes met elkaar moeten verbinden: Er is totaal geen samenhang te bespeuren in het boek. Paul Goeken is in het bezit van alle benodigde stukken om een mooi werk te bouwen, maar de wijze waarop hij zijn verhaal construeert zorgt ervoor dat de lijm niet plakt en het boek uiteen valt in een aantal losse fragmenten en verhaallijnen die nooit samenkomen of zelfs gewoon uit de lucht komen te vallen.

En dat is best jammer, want zijn personages zijn figuren waar de lezer zich zich grag mee vereenzelvigt: mensen van vlees en bloed die, als het erop aankomt het hart op de goede plaats hebben. Ook zijn de gebruikte locaties en de duikwereld markant en interessant genoeg om een lezer te binden

Paul Goeken heeft al eerder bewezen dat hij buiten de belopen paden regelmatig opportuniteiten ziet voor interessante verhalen. Alleen met het uitschrijven van zijn ideeën tot volwaardige boeken loopt het in zijn carrière nogal eens mis. Ook met zijn derde boek Camouflage is het spijtig genoeg niet anders.

Het definitieve verdict: 4/10

De korte inhoud:
Istanbul 1886. Het naakte lichaam van een jonge westerse vrouw wordt gevonden aan de oever van de Bosporus. Om haar hals heeft ze een medaillon met de inscriptie van de tughra, het speciale zegel van de sultan.
Voor Kamil Pasha, de politierechter van de stad zijn de echo’s van een vergelijkbare moord, acht jaar geleden op een Engelse gouvernante, te luid om te negeren.
Er loopt ook een spoor naar Jaanan. Zij is lid van de Ottomaanse hofkringen, totdat ze in ongenade valt omdat ze verliefd wordt op een man die het regime van de sultan omver wil werpen. Met haar hypnotiserende stem vertelt ze over haar relatie met één van de vermoorde vrouwen.
Sybil, de dochter van de Engelse ambassadeur, gebruikt haar connecties met de hofkringen om Kamil Pasha aan informatie te helpen. Terwijl hij de draden van beide moorden probeert te ontrafelen, maken ze machtige vijanden...

De eerste alinea
Een tiental flakkerende lampen drijft in stilte over het water van de zee-engte; de roeiers zijn onzichtbaar. Voor de kust klinkt een droog, schuifelend geluid, maar de bries is te zwak om het geluid ver te kunnen dragen. Wilde honden blaffen en stormen tussen de struiken door. Er klinkt gegrom, een kort gejank en dan is het weer stil.



Het volledige rapport:
Jenny White werd in 1953 geboren in Duitsland, maar op haar zevende emigreerde ze met haar moeder naar de Verenigde Staten van Amerika en beleefde het tweede deel van haar jeugd in het stadje New Rochelle, een paar kilometer ten noordoosten van New York City. Ze studeerde eerst in de Bronx, daarna in Kiel, Duitsland, behaalde haar master in de psychologie in Ankara, Turkijë en slaagde in 1991 voor haar doctoraat antropologie in Austin, Texas. Momenteel woont ze in de buurt van Boston, waar ze sociale antropologie doceert aan de universiteit van deze hoofdstad van de staat Massachusetts.
Tijdens haar tweede verblijf in Duitsland kwam ze in contact met Turkse studenten en werd de kiem gelegd voor haar liefde voor Turkijë. Een liefde die immer voortduurt.

Ze publiceerde eerder al twee schoolboeken over dat immense land, maar pas nadat ze een vaste benoeming kreeg aan de universiteit durfde ze zich aan fictie te wagen. Het resultaat, haar spannende debuut Het zegel van de sultan, verscheen in 2006 en sindsdien volgt er zowat om de twee jaar een nieuwe episode in de reeks met de symphatieke onderzoeksrechter Kamil Pasha uit het Istanboel van het einde van de negentiende eeuw..

Het zegel van de sultan wordt verteld vanuit drie personages: eerst en vooral is er de magistraat Kamil Pasha, die midden in de nacht op de hoogte gebracht wordt dat er een naakt lichaam van een vrouw is aangespoeld op de oever van de Bosporus. Hij merkt meteen overeenkomsten met een andere moord, zowat acht jaar geleden, die nog altijd onopgelost blijft. Vermits het slachtoffer van Europese afkomst blijkt te zijn, brengt Kamil de Britse ambassadeur op de hoogte. Zijn dochter Sybil die tevens als zijn assistente fungeert en zich stierlijk verveelt, grijpt de kans om wat spanning in haar luxeleventje te brengen, en trekt zelf op onderzoek uit, om zo Kamil te kunnen helpen. Tot slot vertelt Jaanan, een jonge eigenzinnige Turkse vrouw die beide slachtoffers kende, haar eigen levensverhaal, dat niet toevallig een aantal andere personages en gebeurtenissen met elkaar verbindt

De cover die de lezer al meteen in de sfeer van de sprookjes-van-duizend-en-een-nacht brengt, verbergt een zeer intelligente policier die daarnaast ook nog eens bol staat van politiek, spionage en romantiek; getekend tegen een sfeervolle historische achtergrond van de paleizen, sultans, moskeeën, harems en eunuchen die niet uit het kosmopolitische Constantinopel van die tijd weg te denken zijn.

Jenny White hanteert een aangemaam woordgebruik en vlot weglezende zinsconstructies, maar haar keuze om de drie vertellijnen niet altijd chronologisch op dezelfde lijn te houden maakt het boek bij momenten wat moeilijker te verteren. Ook zet het feit dat wat wij herkennen als de familienamen van de personages, eigenlijk eens soort van aanspreektitels zijn die wisselen al naar gelang wie een persoon aanspreekt, vooral in het begin de lezer al eens op het verkeerde been. Maar eenmaal begrepen dat de voornamen voldoende zijn om de personages te identificeren, is dat probleem van de baan.

Als antropologe heeft de auteur veel aandacht voor de manier waarop het er dik honderdtwintig jaar geleden aan toe ging in Istanboel: zo wordt enorm gehamerd op de formele omgang tussen mannen en vrouwen en tussen mensen van de verschillende klassen in het Islamitische Ottomaanse rijk dat op dat moment stilaan uiteen aan het vallen is en de aanwezigheid van Europeanen, met heel andere zeden en gebruiken, moet tolereren. Dit heeft tot gevolg dat een en ander nogal ouderwets aandoet, maar anderzijds stuwen al deze opmerkzaamheden en details de authenticiteit van Het zegel van de sultan naar grote hoogten.

Een boek dat tot de nok toe gevuld is als Het zegel van de sultan laat meestal grote aantallen personages de revue passeren. Ook hier is dat het geval, maar gelukkig slaagt de auteur erin quasi allemaal markante figuren ten tonele te brengen zonder te vervallen in clichés of karikaturen. Natuurlijk lopen sommigen ervan onderweg verloren tussen de plooien van het verhaal. Net zoals een paar weliswaar onbelangrijke verhaallijntjes niet afgewerkt worden waardoor de lezer niet geheel voldaan achterblijft. Dit laatste wordt waarschijnlijk mede veroorzaakt door het feit dat de auteur bij het schrijven niet is vertrokken van een echt plot, maar van een aantal anekdotes. Deze werkwijze maakt het er voor een debutante zeker niet makkelijker op om niet alleen alles op het eind mooi te laten samen komen maar ook nog te laten kloppen als een bus.

Maar al bij al heeft Jenny White met Het zegel van de sultan een sterk visitekaartje afgeleverd dat de kleine kinderkwaaltjes snel laat vergeten en waarmee de lezer zich van in zijn zetel op vakantie waant in oosterse oorden.

Het definitieve verdict: 8/10

De verpakking:
Bruin en wit overheersen de cover. Op het eerste zicht lijkt deze bij de inhoud te passen, maar bij een nauwkeurige kijk blijkt de vrouw een blanke dame te zijn, waardoor de compositie terug lijkt te vallen in de categorie vakantieherinneringen. En als lezer vraag je je enkel maar af of die grote steen blijft liggen of van zijn sokkel gaat rollen, want dat is het enige spannende aan deze voorpagina.
Op de achterzijde komen dezelfde kleuren terug en wordt vrijwel alle nuttige informatie vermeld. Enkel een referentie naar een website van de schrijfster of de uitgever ontbreekt

De inhoud:
Tess Minnaert, een Nederlandse rechercheur bij moordzaken, probeert het geheim achter het verraad van haar grootvaders verzetsgroep te ontrafelen. Dat brengt haar in het verwarrende Zuid-Afrika van vlak na de verkiezingen. Daar dreigt de geschiedenis zich te herhalen: liefde en verrad lopen dwars door elkaar heen.

Het rapport:
De in Arnhem geboren Conny Braam trok op jonge leeftijd naar de Nederlandse hoofdstad om zo snel mogelijk haar droomjob te kunnen uitoefenen. Haar job bij het dagblad Trouw bracht haar in contact met ballingen van het Zuidafrikaanse regime. Danig onder de indruk van hun verhaal ligt ze mee aan de basis van de Anti-Apartheidsbeweging Nederland, waarvan ze bijna vijfentwintig jaar voorzitster was. Gedurende het grootste deel van die tijd werd het schrijven in de koelkast gestoken, maar in 1992, even na de vrijlating van Nelson Mandela, kijkt ze in haar deduut Operatie Vula terug op haar actieve verzetsdaden tegen de apartheid.

In 1996 maakte ze met haar derde boek, Zwavel, haar fictie debuut waarmee ze meteen een nominatie voor de Gouden Strop in de wacht sleepte. Later volgden nog zes werken van haar hand, waarvan het meest recente, De handelsreiziger van de Nederlandsche Cocaïne Fabriek, eind 2009 verscheen. In 2008 werd Zwavel heruitgegeven

Tess Minnaert, een jonge rechercheur bij de Amsterdamse moordbrigade groeide op in het hotel dat haar grootmoeder Marie samen met drie andere vrouwen uitbaatte. Na het overlijden van Marie, halen de verzamelde vaste gasten van het hotel herinneringen op aan vroegere tijden. Enkel rond het oprollen van Tess’ grootvaders verzetgroep blijft een zweem van geheimzinnigheid hangen. Zo ook lijkt er over de mogelijke betrokkenheid van een naar Zuid-Afrika uitgeweken Nederlandse miltair geen consensus te bestaan. Vastbesloten deze man eens op te zoeken boekt Tess een reis naar Zuid-Afrika, waar ze niet alleen geconfronteerd wordt met de schrijnende naweeën van het apartheidsregime en het aldaar nog altijd sluimerende (neo)nazisme, maar ook met onverwacht familieverraad.

Met Zwavel levert Conny Braam een mooi literair werkstuk af, waarin ze, met kennis van zaken en goochelend met bij wijlen prachtig woordgebruik de lezer op sleeptouw neemt door het officiëel net verenigde Zuid-Afrika, waar in de praktijk echter nog altijd onoverbrugbare kloven tussen blank en zwart blijven bestaan en zelfs moedwillig in stand gehouden worden. Deze keiharde confrontatie met een al even harde realiteit, die zorgt voor een niet te overtreffen geloofwaardige achtergrond is veruit het sterktste punt van het boek.

Jammer genoeg zijn de personages in het boek niet van diezelfde kwaliteit. Zelfs van het hoofdpersonage geeft de auteur niet meer prijs dan wat nodig is om het verhaal gaande te houden. Het blijven allemaal slechts bordkartonnen figuren, waarvan er slechts enkelen gestoffeerd worden met een laagje racisme. Allen zetten in hun handelswijze eigenbelang voorop waardoor liefde en verraad, voor zover deze gevoelens al een kans krijgen, gedegradeerd worden tot figuranten, in plaats van de hoofdrollen, die ze eigenlijk verdienen.

De auteur heeft zich wel de moeite getroost een degelijk plot te bedenken waarin een drietal verhaallijnen Nederland met Zuid-Afrika verbinden en aldaar samenkomen. Maar het uitschrijven had wat meer overdacht mogen gebeuren, want de lineaire wijze waarop het verhaal verteld wordt, neemt veel van de potentieel aanwezige spanning weg, waardoor er maar weinig meer resteert dan een opsomming van een seriële aaneenschakeling van feiten. Ook bij het gemak waarmee het hoofdpersonage vertrouwd wordt door zowel blank als zwart, zal bij de liefhebber van het spannende boek meteen een hoop vraagtekens plaatsen.

Dit is weer zo’n roman die door thematiek, setting en vooral realisme onverwacht en wellicht onbedoeld – getuige daarvan de NUR code 300 oftewel literaire fictie; algemeen – zijn weg naar de wereld van het spannende boek gevonden heeft. Puur als roman beoordeeld, scoort Zwavel dan ook erg goed, maar het verhaal van de jonge vrouw die op zoek naar haar verleden geconfronteerd wordt met wereldgeschiedenis, had nog zoveel aangrijpender en sterker uit de hoek kunnen komen door slechts één extra verbandje te leggen in de stamboom van het hoofdpersonage. Meer zelfs dan een literaire roman is dit boek een aanklacht tegen apartheid - het stokpaardje van Conny Braam – waarmee de auteur die lezers probeert te bereiken en te raken aan wie haar hon-fictie, haar pamfletten, journalistieke artikels en redevoeringen onopgemerkt voorbij gingen. Maar het werkt wel, want het is quasi onmogelijk om dit boek onberoerd aan je te laten voorbij gaan..
Samengevat is Zwavel een goede roman, maar een zwak spannend boek.

Het verdict: 4/10 (Als roman beschouwd: 7/10)