01-08-11

ROSS Tomas & SJÖWALL Maj - De vrouw die op Greta Garbo leek


rsdvdoggl.jpg

 

De eerste zin:
De jonge vrouw die op de ochtend van de tiende augustus het bordes van het Grand Hotel aan de Strömkajen in het centrum van Stockholm betrad, zag eruit als de jonge Greta Garbo in Ninotchka.

De korte inhoud
Christine Kroonen, 21 jaar, is direct na school uit huis gegaan, verder weg van haar ouders lief is. Naar Stockholm, waar ze al snel in aanraking komt met de cameraman Mats Berggren die, net al film, een grote aantrekkingskracht op haar uitoefent.
Peter Hill is een Zweeds journalist die ondanks z’n vijftig jaar ooit nog eens een roman hoopt te schrijven. Vroeger was hij bekend als auteur van kritische columns tegen de regering, maar in de loop der jaren is dat heilig vuur gedoofd. Totdat een bevriende politieman hem het verhaal vertelt over en onderzoek naar een vermist Nederlands meisje dat van hogerhand werd stopgezet.
Ab Kroonen, autodealer te Amsterdam, en zijn vrouw hebben zich erbij neergelegd dat hun dochter Christine haar eigen weg wil gaan. Totdat Kroonen ’s nachts in een hotel in Frankfurt een pornofilm bekijkt waarin zijn eigen dochter meespeelt.
Bo Wester is een ambitieuze functionaris van de Zweedse geheime dienst, de SAPO. Hij wordt gealarmeerd wanneer een Nederlandse autohandelaar en een beruchte Zweedse ex-journalist navraag doen naar een jonge Nederlandse vrouw die sinds enkele weken wordt vermist…


Het volledige rapport
Twee iconen van de misdaadliteratuur bundelden in 1990 hun krachten met als resultaat De vrouw die op Greta Garbo leek.
De Nederlander Tomas Ross, mocht de Gouden Strop – waarvan hijzelf de geestelijke vader is – al drie keer in ontvangst nemen en is vermaard voor zijn thrillers die de Nederlandse politiek en het koningshuis op de korrel nemen.
De Zweedse Maj Sjöwall publiceerde samen met haar echtgenoot Per Wahlöö vanaf 1965 tot aan de dood van haar man in 1975 tien maatschappijkritische thrillers met inspecteur Beck in de hoofdrol. Tien boeken die aan de basis liggen van wat tegenwoordig de Scandinavische thriller heet. Met De vrouw die Greta Garbo heet, nam ze eenmalig de pen weer ter hand.

In dit boek ziet de Amsterdamse autoverkoper Ab Kroonen al zappend op zijn hotelkamer zijn van huis weggelopen dochter Christine figureren in een Zweedse pornofilm. Zonder aarzelen trekt hij naar Stockholm om het contact te hernieuwen, maar daar aangekomen blijkt dat ze als vermist werd opgegeven. Samen met journalist Peter Hill gaat hij toch door met zijn zoektocht naar zijn dochter wat hem in het vizier brengt van de SAPO, de Zweedse geheime dienst.

Qua stijl leunt De vrouw die op Greta Garbo leek nauw aan bij Zweedse serie: Met net tweehonderd bladzijden is het zeer compact, waardoor er weinig plaats is voor uitweidingen. Deze densiteit maakt het lezen soms moeilijk en verplicht de lezer bij de les te blijven.

Inhoudelijk drukt Tomas Ross dan weer meer zijn stempel op het verhaal: na-ijver bij de geheime dienst dat aan de kaak gesteld wordt door een buitenstaander en het ons-kent-ons gevoel waardoor de machtigen der aarde elkaar gunsten bewijzen, zijn typische thema’s die de Nederlandse auteur met graagte aansnijdt..

Maar het resultaat mag er zijn, want ondanks een vrij eenvoudige plot, is De vrouw die op Greta Garbo leek een degelijk geconstrueerd verhaal geworden dat slechts helemaal op het eind wat aan geloofwaardigheid inboet.

Het definitieve verdict: 7/10

EOB.JPG


27-11-07

ROSS Tomas - Het goud van Salomon Pinto

 

 rthgvsp

Motivatie van de keuze:
Een boek van Tomas Ross voor een klein prijsje kan ik niet laten liggen, want hij is naar mijn bescheiden mening een van de beste auteurs die Nederland rijk is. Ik ben dan ook benieuwd of hij met dit oudje uit 1998 aan mijn verwachtingen kan voldoen.

De achterflap:
In de ijskoude winter van 1942 reist de jonge Amsterdamse advocaat Anton van Buuren door bezet Europa. Na dagen van ontbering bereikt hij het neutrale Zwitserland. In een versleten aktetas smokkelt hij voor bijna twee miljoen gulden aan effecten mee voor zijn joodse vriend Salomon Pinto.

Zesenvijftig jaar later komt de Australische Sara Pinto, kleindochter van de in Auschwitz vergaste Salomon en Selma Pinto, naar Nederland, op zoek naar het fortuin van haar grootvader, wiens naam opgedoken is in de zogenaamde LiRo-archieven van de collaborerende bank Lippmann, Rosenthal & Co.

Sara weet heg noch steg in Nederland, maar ze vindt algauw Han Douma, een historicus die bij het RIOD werkt en die bijna nog fanatieker achter de waarheid probeert te komen dan Sara zelf.

Samen gaan ze op zoek naar een verleden dat gruwelijker blijkt dan ze ooit hadden kunnen bevroeden. Ze vinden een bizar schemergebied waar de grens tussen “goed” en “fout” is vervaagd en bovendien komen ze erachter dat je het verleden soms maar beter kunt laten rusten...



Bespreking:
Tomas Ross voorstellen hoeft eigenlijk niet meer. Deze veelschrijvende Nederlander met internationale allure,wiens boeken al meermaals bekroond werden, is algemeen bekend bij de liefhebber van het spannende boek. Ook algemeen geweten is dat hij veel van zijn werken ophangt aan feiten uit de twintigste eeuwse Nederlandse geschiedenis. Zo was het vrijgeven van de zogenaamde LiRo-archieven - de documenten die de confiscatie van de bezittingen van gedeporteerde joden gedetailleerd beschreven - de aanleiding die aan de basis ligt van het uit 1998 stammende boek Het Goud van Salomon Pinto..

Salomon Pinto was een Amsterdams joods zakenman die in 1942 de bui ziet aankomen en zijn voorbereidingen treft: hij brengt zijn zoon onder bij niet-joodse kennissen en hij kan een vriend overhalen om zijn aardig kapitaaltje aan spaarcenten naar Zwitserland te smokkelen, om het daar op een zogenaamde nummerrekening te onttrekken aan de bijna alziende oog van de Duitse bezetter.
In 1998 krijgt de Australische Sara Pinto te horen dat de naam van haar grootvader, die in 1943 de dood vond in een Duits uitroeingskamp, voorkomt in de pas vrijgegeven LiRo-archieven. En nieuwsgierig naar zowel haar grootouders als naar hun fortuin, trekt ze naar Amsterdam, waar ze een helpende hand aangeboden krijgt van een ambtenaar van het RIOD, het Rijksinstituur voor Oorlogsdocumentatie. Maar al snel blijkt dat het niet eenvoudig is om het geld op te sporen alsook dat niet iedereen zomaar zijn oorlogsverleden wil prijsgeven.

De auteur is er weer in geslaagd om een fascinerend verhaal aan het papier toe te vertrouwen. Bij wijlen komt zelfs de indruk boven drijven bezig te zijn in een true-crime boek. Tomas Ross levert een mooi afgerond, en zeer vakkundig opgezet, plot af dat regelmatig de lezer verrast, maar toch netjes binnen de grenzen van het geloofwaardige blijft, al komt af en toe iemands laatste adem wel iets te opvallend op het ideale moment.

Dit alles laat hij afspelen tegen een, met veel gevoel voor detail geschilderd, stukje Amsterdam ten tijde van de Duits bezetting om even later hetzelfde nogmaals te presteren met een even doeltreffende beschrijving van diezelfde stad op het eind van de twintigste eeuw.

Ook de personages voelen zeer realistisch aan: geen supermannen of perfect gemodelleerde schoonheidskoninginnen, maar personages die je buur zouden kunnen zijn, elk met hun gebreken, twijfels, hebbelijkheden en geheimpjes. Kortom echte mensen van vlees en bloed.

Toch heeft het boek – en dat kan echt persoonsgebonden zijn, en dus enkel aan mezelf te wijten zijn – een groot minpunt. Om één of andere reden was het niet vooruit te branden. Het lezen ging zelfs zo traag dat het bijna een opdracht werd, en het leesplezier wel zeer ver te zoeken was.

Aan al wie dit leest: als de inhoud van Het goud van Salomon Pinto he wel wat lijkt, laat je dan alsjeblieft niet afschrikken door de vorgie paragraaf, want nogmaals het is absoluut een goed boek.

Mijn score:
5/10

EOB

20:57 Gepost door Eric Diepvens | Permalink | Commentaren (1) | Email dit | Tags: nederlandstalig, ross_tomas |  Facebook |

15-01-07

ROSS Tomas - Blue Curaçao

 

rtbc

 

Motivatie van de keuze:
Vermits mijn vorige ervaringen met deze schrijver altijd zeer positief waren, kon ik er niet aan weerstaan om dit boek te laten liggen. De sterke voorgeschiedenis zorgt er wel voor dat de verwachtingen hoog zijn.

De achterflap:
Marina Blaauw werd het laatst gezien op 4 mei, en wel preceis om 20.00 uur. In een benzinestation waar ze niet aan Dodenherdenking deden. En de laatste die haar zag, was Hamid, een jonge Marokkaan aan de kassa. Hamid zou misschien wat hebben kunnen vertellen, ware het niet dat, zodra Marina haar auto startte, twee Surinamers het station overvielen zodat er die avond nog twee doden vielen te herdenken.
In januari was er bij het Haagse assurantiekantoor “Sonnenschein & Porcelein” een levensverzekering op haar afgesloten van twee miljoen gulden. Door haar vader, de schatrijke Jack Blaauw.
Waarom deed ze dat niet zelf?
Ruim drie maanden is ze weg en er nog geen spoor gevonden van Marina. Blaauw heeft geen fiducie meer in het rechercheonderzoek van de politie. Hij is bereid van de polisuitbetaling af te zien wanneer “Sonnenschein & Porcelein” haar vinden... in dat geval dus dood. Hij betaalt dezelfde twee miljoen als ze nog leeft!

King, verzekeringsdetective, begint bij de vader van Marina. ‘Kan ze vrijwillig weg zijn gegaan?’ ‘Nee.’ Domme vraag. Je hoefde Blaauw maar één keer te zien om te weten dat iemand bij hem wegliep, laat staan zijn eigen dochter.

Elke dag raken er mensen zoek. Meestal duiken ze na korte tijd weer op. In de war, boos, depressief, wanhopig, dood. Komen ze niet boven water, dan wordt dat laatste aangenomen. En dient de levensverzekering te worden uitbetaald. Waar verzekeringsmaatschappijen niet dol op zien. Zeker “Sonnenschein & Porcelein” niet.



Bespreking:
Verzekeringsdetective Engelbert King is eenzaam: zijn dochter trekt met haar vriend door Zuid-Amerika en zijn huidige partner heeft net haar biezen gepakt en is richting Curaçao vertrokken. Hij probeert de tijd te doden om maar niet aan deze twee vrouwen hoeven te denken als een nieuwe zaak aandient . Zijn werkgever, het verzekeringskantoor “Sonnenschein & Porcelein”, vraagt hem een onderzoek in te stellen naar de verdwijning van Marina Blaauw, dochter van de schatrijke muziekbons Jack Blaauw, die drie maand geleden van de aardbol verdween. Zij werd voor het laatst gezien aan een benzinestation, net voor het overvallen werd. Hoe meer King te weten komt, hoe minder duidelijk de beweegredenen van de verdwijning lijken te worden: iedereen lijkt verdacht en tal van motieven lijken plausibel tot aan de zinderende ontknoping op Curaçao.

Dit boek, het vierde in de King-reeks, kan mijns inziens zelfstandig gelezen worden, want de lezer wordt voluit bijgepraat over alle relevante achtergronden van de betrokken vaste personages zodat je, heel het boek door, nooit het gevoel hebt iets te missen.

De schrijfstijl vraagt, in het begin van het boek, wat doorzettingsvermogen. Ross formuleert zijn verhaal, de beschrijvingen en de afdwalende gedachten en opmerkingen van zijn personages in een mitrailleurvuur van korte zinnen vol negativiteit, bijna hakkerig, waardoor er een nerveuse indruk ontstaat. Om de schrijver te citeren: een diarree van woorden”. Maar net als deze stijl begint te irriteren wordt hij ingeruild voor een iets rustigere manier van vertellen, waardoor het lezen ook aangenamer wordt.

Maar toch is het zeker de moeite om niet op te geven, want hoe verder het verhaal vordert, hoe duidelijker naar voren komt dat de verhaallijn ingenieus wordt opgebouwd. Elk personage heeft zijn plaats in het verhaal en op het eind kan je niet anders dan bewondering hebben voor de magistraal uitgewerkte plot, zoals het alleen de creme de la creme onder de thrillerschrijvers het kunnen bedenken en neerschrijven.

Buiten een spannend boek, is Blue Curaçao ook een staalkaart van de rockmuziek in de jaren ’60. King –hoe kan, het ook anders met zo’n naam – is een rock ‘n’ roll fanaat in hart en nieren, en de creme de la creme van de Nederlandse en internationale popcultuur uit die tijd passeert dan ook de revue.

Dit boek, dat waarschijnlijk de prijs van de langste achterflaptekst ooit verdient, is een must voor de liefhebber van politie- en detectiveverhalen. Maar het begin van het boek is verantwoordelijk voor het feit dat de kwaliteitsnorm die we van Tomas Ross mogen verwachten, niet gehaald wordt.

Mijn score:
7/10

EOB

09:22 Gepost door Eric Diepvens | Permalink | Commentaren (0) | Email dit | Tags: ross_tomas, nederlandstalig |  Facebook |

06-09-06

ROSS Tomas - Koerier voor Sarajevo

 

 

Motivatie van de keuze:
Dit is weer een prijsbeest: in 1996 werd de Gouden Strop aan dit boek toebedeeld. En dat is dan ook de reden dat dit boek op mijn stapel terecht gekomen is. Mijn vorige ervaring met deze schrijver was zeer positief, dus kijk ik er al naar uit en zijn mijn verwachtingen weer hooggespannen.

De achterflap:
1995: om de moslims van Bosnië te helpen, wil het Westen een al lang dood gewaande vrijheidsstrijder bevrijden. Daarvoor wordt een naar Nederland gevluchte Bosniër, samen met de dochter van een diplomaat, naar Sarajevo gestuurd. Beiden verdwijnen echter spoorloos, in het bezit van compromitterende papieren. Dan valt op 11 juli de enclave Srebrenica. Enkele dagen later staren twee ministers en enkele topmilitairen in Den Haag verbijsterd naar foto’s uit Srebrenica van hun eigen koerier. Er wordt besloten een tweede koerier te zenden. Maar ook zijn leven loopt gevaar ...


Bespreking:
In dit op zichzelf staande boek wordt de lezer meegenomen naar de Joegoslavische burgeroorlog. In het belegerde Sarajevo verblijft de lang dood gewaande verzetsleider Zoran, die volgens het Westen een ideale, voor alle partijen aanvaardbare, Bosnische leider zou zijn als het vredesbestand, waar achter de schermen aan wordt gewerkt, van kracht wordt. In een poging om deze man uit de handen van de meedogenloze Servische troepen te houden, worden, door de Nederlandse geheime dienst, een aantal mensen aangezocht en overhaald om aan deze moeilijke opdracht deel te nemen. Om te voorkomen dat de deelnemers aan deze missie, moesten ze ten prooi vallen aan de Serviërs, het doel van deze raid zouden prijsgeven, kent iedereen maar een deeltje van het volledige plan.
Maar als wat later foto’s opduiken van de neergeschoten koerier, wordt het hoog tijd voor plan B.


Met dit spionageverhaal, waarin niet iedereen is wat hij lijkt, levert de schrijver een hoogstaande roman af. Door de uitgebreidheid van de plot, de vele vreemde namen en de grote diepgang van het verhaal is het echter geen makkelijk verteerbaar boek. Vooral in het begin was het even doorbijten, maar eenmaal als het verhaal op dreef kwam, was het een boek dat ik niet kon loslaten. Tomas Ross slaagt erin het boek op een intrigerende wijze te vertellen en kan, als geen ander, de lezer  laten meevoelen met de meeste van de hoofdpersonages.

Door het verhaal te laten afspelen tegen de achtergrond van reële gebeurtenissen in de Joegoslavische burgeroorlog, door het menselijk houden van de personages en door de realistische plot is het hele verhaal zeer geloofwaardig wat de kwaliteit van het boek de hoogte in drijft

Dit is oerdegelijk vakwerk, meer zelfs dit is wereldklasse. De opzet en de uitwerking doen mij erg denken aan een ander meesterwerk, namelijk het epos De kracht van het vuur van
Bob Mendes
.

Dit boek sloeg ik, danig onder de indruk, dicht met een WOW-gevoel, en dat verdient dan ook – voor het eerst dit jaar – de maximum quotering.

Mijn score:
10/10

 

12:41 Gepost door Eric Diepvens | Permalink | Commentaren (0) | Email dit | Tags: ross_tomas, nederlandstalig, prijswinnaar, 10 |  Facebook |

10-03-06

ROSS Tomas - Bèta

 

Motivatie van de keuze:
Dit is weer een prijswinnaar. Dit boek werd in 1987 beloond met de Gouden Strop. De prijs van het beste Nederlandstalige spannende boek. En meer nog: Tomas Ross zal deze prijs nog 2 keer in ontvangst mogen nemen, en is daarmee behoort hij, samen met Bob Mendes en Jef Geeraerts tot de meest bekroonde auteurs van het genre.
En tot mijn schaamte moet ik eraan toevoegen dat dit het eerste werk van zijn hand is dat ik lees.
De achterflap:
Aids is in 2016, sinds Nelson en Marini in 2006 het serum ertegen vonden, niet meer dan een lichte griep, wanneer de wereld wordt opgeschrikt door een nieuwe ziekte die binnen een jaar anderhalf miljoen slachtoffers maakt: Bèta.
De wetenschap staat machteloos tegenover een virus dat elk huidcontact afstraft met een afschuwelijk dood.
De maatschappij verandert totaal: steden raken ontvolkt en men probeert te overleven in vacuümappartementen. Alleen de zeer rijken kunnen de plaag ontvuchten naar het onbesmette eilandengebeid Nieuw Phoenicia in de Stille Zuidzee. Maar wie kan 25 miljoen gulden betalen?
Tom Weber in ieder geval niet. Tot de dag dat hun ziekte uitbrak woonde hij met zijn vrouw Loesje en de achtjarige dochter Debbie gelukkig in Amsterdam. Maar het meisje sterft aan de nieuwe ziekte, en Tom en Loes worden, zoals alle potentiële dragers van het virus, door de staat van elkaar gescheiden.
Weber ontwikkelt met een vriend een plan om naar Nieuw Phoenicia te ontsnappen. Het plan om miljoenen te verdienen aan de afgrijselijkste ziekte die de mensheid ooit edreigde, gaat van start...
Bespreking:
Een boek schrijven dat zich afspeelt in de toekomst moet de natte droom zijn van zowat elke schrijver. Zo'n tijdskader laat de auteur toe om zijn verbeelding de vrije loop te laten om zo een totaal fictieve samenleving te creëren, waar met niets of niemand moet rekening gehouden worden.

Een boek schrijven dat zich afspeelt in de nabije toekomst is al een moeilijkere opgave, want hier moet je nog wat rekening houden met de huidige wereldsituatie. Dit maakt het voor de lezer dan weer fijner om lezen, want hier zijn er nog tal van aanknopingspunten met de realiteit.

Wat nog fijner is om lezen, is een verhaal dat zich in de nabije toekomst afspeelt, maar dat al een tijdje geleden geschreven werd. In dit geval kan je al een deel van de toekomstvisie van de auteur toetsen aan de situatie zoals ze nu is.

Bèta is zo'n boek: het verhaal is al bijna 20 jaar op de markt, en speelt zich af in 2016. En het moet gezegd, Tomas Ross heeft zijn best gedaan om een wereld te scheppen waar het heden nog herkenbaar is, maar die toch totaal afwijkt van de aarde zoals wij ze kennen. Maar zoals niet te vermijden is, heeft de realiteit op sommige vlakken de verbeelding van de auteur ingehaald: in het boek staat de Berlijnse muur nog, en roken in openare plaatsen is er geen probleem.

Ook is het mooi om zien hoe de auteur zijn personages kritisch laat terugkijken naar het heden, met name het huidige omroepbestel en de wijze waarop de politiek momenteel bedreven wordt.

Tomas heeft een zeer vlot leesbaar schrijfstijl, die geen moment verveelt. Zijn hoofdpersonage, dat zeer goed uitgewerkt is, wordt danig op de proef gesteld, en ten allen tijde wordt zijn gemoedsgesteldheid zeer realistisch beschreven. Ik kon mij echt in de man inleven.

Mijn kennismaking met Tomas Ross was een openbaring, en de bekroning van het boek is mijn inziens volledig terecht.
Mijn score: 9/10

 

22:30 Gepost door Eric Diepvens | Permalink | Commentaren (0) | Email dit | Tags: nederlandstalig, ross_tomas, prijswinnaar, 9 |  Facebook |