Erics BIBber Blog

De openingszin:
Paul Marquand ontwaakte uit het zoveelste hazenslaapje door een hevige aandrang in zijn darmen.

De korte inhoud
Enkele hoge officieren van het Amerikaanse leger besluiten een bevrijdingsactie op touw te zetten, onder de codenaam Operatie Freeborn. Met deze geheime actie willen ze niet alleen Amerikaanse krijgsgevangenen uit de Vietnamese kampen bevrijden, maar ook de Cubaanse en Oost-Duitse ondervragers ontvoeren. CIA-agent Graham Marquand wordt als verbindingsman aan de operatie toegevoegd. Zijn taak is uit te vinden of er zich onder de te bevrijden gevangenen. Landgenoten bevinden die zo zijn gehersenspoeld dat ze als spion naar de eigen linies terugkeren.
Paul Marquand, Graham’s broer, is een van de gevangenen in het kamp. Met hulp van Cubaanse en Oost-Duitse specialisten wordt ook hij onder mensonterende omstandigheden gedwongen zich voor de Noord-Vietnamese oorlogspropaganda in te zetten. Paul probeert niet te bezwijken, wat sommige andere gevangenen wel overkomt, maar om te overleven moet hij wel doen alsof.
Voor Graham staat er veel op het spel. Niet alleen de bevrijding van zijn broer, maar ook zijn carrière bij de CIA staat door zijn contacten met Europese agenten onder zware druk. Zowel in Vientiane als in Vietnam zijn communistische spionnen actief, echte én vermeende. Verraad dreigt van alle kanten. Elke seconde telt, elke beslissing is cruciaal; de missie kan door de kleinste inschattingsfout ook eindigen in de dood…


Het volledige rapport
In het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw publiceerde veel in Vlaanderen verblijvende Nederlander Jeroen Kuypers drie boeken onder het pseudoniem Max Moragie. In 2010 verschool hij zich achter een andere nom de plume om aan te vatten met een trilogie die zich afspeelt in en rond de oorlog in Vietnam: Roel Thijssen was geboren, en zijn eerste kindje kreeg de titel Broederbloed mee.

Een goed jaar later ligt met Operatie Freeborn deel twee van de reeks, die draait rond de broers Paul en Graham Marquand, in de winkels. Het verhaal begint circa twee jaar na het einde van Broederbloed en in 1969 is Graham als CIA-agent operationeel in de hoofdstad van Laos wanneer hij de opdracht krijgt om deel te nemen aan een clandestiene operatie: het ontzetten van een klein krijgsgevangenenkamp in de jungle van Noord-Vietnam. Naast het bevrijden van Amerikanen, moet er ook werk gemaakt worden om een Cubaanse en een Oost-Duitse ondervrager van het kamp op te pakken voor verhoor. Als de missie op het laatste nippertje in gevaar komt omdat de integriteit van Graham getrokken wordt, is deze in alle staten, want hij heeft ondertussen vernomen dat zijn broer Paul zich eveneens in het kamp bevindt.

Hoewel Broederbloed fungeert als een echte inleiding op Operatie Freeborn, kan dit laatste gemakkelijk als een op zichzelf staand boek gelezen worden., want de auteur heeft erover gewaakt dat voorkennis niet noodzakelijk is en de enkele verwijzingen naar het vorig boek zijn zo summier dat ze amper opvallen.

Het recept is hetzelfde gebleven, maar de ingrediënten werden ditmaal anders gedoseerd. Daardoor komt dit middelste deel van de spionagetrilogie veel beter uit de verf dan zijn voorganger. Operatie Freeborn zit boordevol suspense en actie gelardeerd met een streepje droge humor en gepresenteerd in een stijl die garant staat voor enkele uren leesplezier, waarbij de doeltreffende cliffhanger aan het eind ieders nieuwsgierigheid prikkelt om zo snel mogelijk aan het vervolg te kunnen beginnen.

De auteur heeft zeer veel aandacht geschonken aan het opbouwen van een zeer geloofwaardige, weliswaar licht geromantiseerde, sfeer waartegen hij zowat alle mogelijke gemoedstoestanden op zijn personages loslaat. Het is jammer dat die personages zelf uit niet veel meer bestaan dan een paar penseeltrekken.

Samengevat leverde Roel Thijssen met Operatie Freeborn een zeer onderhoudende, kwalitatief hoogstaande militaire spionageroman af, die de lezer al likkebaardend doet uitkijken naar het vervolg.

Het definitieve verdict: 7/10

De openingszin
De korporaal maakte met zijn ka-bar-mes aan de bovenkant van de zak een opening en liet er wat rijst uitlopen.

De korte inhoud
Graham Marquand heeft het best goed voor elkaar in Vietnam. Van de hete oorlog in de jungle, de rijstvelden en de hooglanden krijgt hij niet zo veel mee. Zijn koude oorlog speelt zich af in de straten van Saigon. Hij leeft zijn relaxte leventje in de schaduw van de vuile oorlog en dankzij illegale handeltjes groeit de stapel bankbiljetten in zijn safe van de Bank of America. Maar dan arriveert zijn jongere broer Paul onverwacht in Vietnam. En Graham komt voor een aantal grote dilemma’s te staan.


Het volledige rapport
De Nederlandse historicus Jeroen Kuypers publiceerde begin deze eeuw al een aantal spannende boeken onder het pseudoniem Max Moragie. Midden vorig jaar zag, onder de pennaam Roel Thijssen, Broederbloed het levenslicht. Dit is het eerste deel van een trilogie die zich situeert tegen de achtergrond van de oorlog in Vietnam. Ook het tweede deel, dat de titel Operatie Freeborn meekreeg, is ondertussen al in de winkelrekken te vinden.

In Broederbloed maken we kennis met de Amerikaanse sergeant Graham Marquand, die met zijn logistieke eenheid ver van het front gelegerd is. Samen met een paar collega’s drijft hij een winstgevend handeltje in softdrugs. Zijn bijna luilekker te noemen leventje verandert echter plots in een tijd vol zorgen door twee bijna simultane gebeurtenissen: hij komt tot de ontnuchterende ontdekking dat zijn jongere broer Paul zich eveneens in het land bevindt, maar dan als frontsoldaat en hij wordt gepolst om actief deel te nemen aan een groots opgezette kunstsmokkel.

Roel Thijssen recreëert een mooi tijdsbeeld van het Vietnam in de jaren zestig, waarbij hij een aantal facetten van de clash der culturen gevat weet te belichten. Het samenleven van deze smeltkroes van nationaliteiten vormt – meer nog dan de oorlog zelf – de basis voor het verhaal van Broederbloed. Daarom kunnen zelfs zij die een grondige afkeer hebben aan oorlogsverhalen zich best wagen aan dit werkstuk, want de auteur gebruikt het oorlogsgeweld zo goed als alleen maar om zich te ontdoen van overbodig geworden personages. Het echte verhaal draait meer rond de persoonlijke verrijking van individuen en instanties allerhande.

Ondanks een aangename schrijfstijl, slaagt de auteur er niet in zijn publiek in het verhaal te zuigen en blijft er een onoverbrugbare afstand tussen lezers en personages. De vinger leggen op de oorzaak, blijkt echter een moeilijke opgave. Ligt het aan de randpersonages die voor de auteur, net als voor de generaals destijds, niet de moeite waard zijn om degelijk uitgetekend te worden. Het is toch maar kanonnenvoer. Ligt het aan de rechtlijnige plot die bij het dichtslaan van het boek toch wat magertjes blijkt uit te vallen? Of ligt het aan de sfeer die dichter aanleunt bij een documentaire dan bij een spannend verhaal? Of eerder, en meer waarschijnlijk, aan de combinatie van bovenstaande.

De eigenzinnige kijk van Roel Thijssen op dit stukje Vietnamese, en Amerikaanse geschiedenis van bijna een halve eeuw geleden, is het sterkste punt van Broederbloed. En dat alleen al maakt dit boek het lezen meer dan waard. Louter beschouwd als een spannend boek, zakt het echter terug in de middelmaat.

Het definitieve verdict: 6/10